Συνταγματική ή όχι η υποψηφιότητα Ερντογάν; – Τι θα γίνει με τις σεισμόπληκτες περιοχές

Γενικές και προεδρικές εκλογές στην Τουρκία στις 14 Μαΐου. Από την περασμένη Παρασκευή, οπότε και δημοσιεύθηκε στην τουρκική Εφημερίδα της Κυβερνήσεως είναι επίσημο.

Εκλογές την ημέρα που το 1950 κέρδισε τις εκλογές ο Αντνάν Μεντερές, επέλεξε ο τούρκος πρόεδρος, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Θέλοντας να δώσει έμφαση στο συμβολισμό, αφού ήταν το πρώτο κόμμα που κέρδιζε το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα, που ίδρυσε o Κεμάλ Ατατούρκ.

Ωστόσο η επιλογή των συμβολισμών ενδέχεται να αποδειχθεί και ατυχής αφού ο Μεντερές δεν είχε και το καλύτερο τέλος.

Συνταγματική η υποψηφιότητα Ερντογάν;

Αξίζει να σημειωθεί ότι η αντιπολιτευόμενη εφημερίδα Cumhuriyet σε δημοσίευμα της το Σάββατο 11/3 ανέφερε ότι «δικηγόροι επιμένουν ότι ο Ερντογάν δεν έχει δικαίωμα να είναι υποψήφιος για τρίτη Προεδρική θητεία».

Σημείωνε δε ότι  διατηρείται ένσταση συνταγματικότητας για εκ νέου υποψηφιότητα Ερντογάν (βάσει και της ερμηνείας της συνταγματικής αναθεώρησης, του άρθρου 116 του τουρκικού Συντάγματος, με την οποία καθιερώθηκε o Προεδρικός χαρακτήρας του πολιτεύματος μετά το δημοψήφισμα του 2017.

Η αντιπολίτευση παίρνει αποστάσεις

Παρά τις εκτιμήσεις των συγκεκριμένων νομικών ωστόσο η αντιπολίτευση δεν υιοθετεί το επιχείρημα, θεωρώντας ίσως ότι αδίκως θα εμπλακεί σε μια ερμηνευτική διαμάχη ενώ εκτιμά ότι έχει τη δυνατότητα και πρέπει να νικήσει τον Ερντογάν στις εκλογές.

Αυτή η αναμέτρηση αναμένεται να είναι από τις πλέον δύσκολες για τον τούρκο πρόεδρο, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, καθώς αμφισβητείται το κατά πόσο μπορεί να επικρατήσει για μία ακόμα φορά. Στη σκιά και της αμφισβήτησης και έντονης δυσαρέσκειας που έχουν δημιουργήσει οι πρόσφατοι φονικοί σεισμοί στην Τουρκία.

Κόμματα

Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις του Ανώτατου Εκλογικού Συμβουλίου  στις εκλογές της 14/5/23 θα συμμετάσχουν 36 κόμματα, τα οποία έχουν προθεσμία έως τις 10 Απριλίου προκειμένου να υποβάλουν καταλόγους υποψηφίων για τις γενικές εκλογές.

Η προεκλογική περίοδος ξεκινά επισήμως στις 18 Μαρτίου, με όλες τις πολιτικές δυνάμεις να βρίσκονται ήδη εδώ και μήνες σε κατάσταση προεκλογικής προετοιμασίας.

Ωστόσο είναι ξεκάθαρο ότι η μάχη θα δοθεί μεταξύ των δύο μεγάλων συνασπισμών κομμάτων της  Συμμαχίας του Λαού που αποτελείται από τα συγκυβερνώντα AKP και MHP, αλλά και το μικρότερο ισλαμιστικό BBP, με υποψήφιο τον Ερντογάν και της Συμμαχίας του Έθνους, όπως αποκαλείται η η Συμμαχία των έξι κομμάτων της αντιπολίτευσης – CHP, ΙΥΙ / Καλό Κόμμα, Saadet / Κόμμα της Ευδαιμονίας, Δημοκρατικό Κόμμα, DEVA / Κόμμα Δημοκρατίας και Προόδου, και Gelecek Partisi / Κόμμα του Μέλλοντος.

Έναν ετερόκλητο συνασπισμό με θεμελιώδης διαφορές και διαφωνίες που έχει κοινό το στόχο «εκθρόνισης» του Ερντογάν. Με υποψήφιο τον πρόεδρο του CHP Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου και ανακοινωμένους αντιπροέδρους εφόσον κερδίσει τους δημάρχους Κωνσταντινούπολης και Άγκυρας, Ιμάμογλου και Γιαβάς.

Με αναλυτές να σημειώνουν την προσπάθεια της αντιπολίτευσης να ξεπεράσει τη δυσπιστία που υπάρχει για την ενότητα της και το στόχο να κερδίσει ψήφους από πολλές πλευρές, διεκδικώντας και τη στήριξη των Κούρδων.

Ψηφοφόροι

Οι διπλές εκλογές της 14ης Μαΐου, για την εκλογή του 13ου Προέδρου της Τουρκίας  και των 600 μελών της 28ης  τουρκικής Εθνοσυνέλευσης θα διεξαχθούν σε 87 εκλογικές περιφέρειες, όπου είναι εγγεγραμμένοι περίπου 55 εκατομμύρια εκλογείς.

Για την εκλογή προέδρου απαιτείται απόλυτη πλειοψηφία άνω του 50% στον πρώτο ή τον δεύτερο γύρο, ο οποίος εφόσον χρειαστεί θα διεξαχθεί στις 28/5 μεταξύ των δύο επικρατέστερων υποψηφίων του πρώτου γύρου.

 Οι μετακινήσεις των σεισμών

Στις προκλήσεις των εκλογών της 14ης Μαΐου είναι οι κάλπες στις 11 σεισμόπληκτες διοικητικές περιφέρειες της Νοτιανατολικής Τουρκίας, όπου υπολογίζεται ότι ψηφίζουν περίπου 9 εκατομμύρια εκλογείς οι οποίοι εκλέγουν 96 βουλευτές. Με τον Ερντογάν αλλά και το Ανώτστο Εκλογικό Συμβούλιο να δίνουν διαβεβαιώσεις περί ειδικής μέριμνας για την κανονική διεξαγωγή της εκλογικής διαδικασίας στις 11 αυτές περιφέρειες.

Σημειώνεται ότι σύμφωνα με τα τουρκικά ΜΜΕ οι σεισμόπληκτοι εκλογείς έχουν περιθώριο μέχρι τις 17 Μαρτίου να δηλώσουν νέες διευθύνσεις κατοικίας.

Και όπως αναφέρεται δεν θα τους δοθεί δυνατότητα να ψηφίσουν ως ετεροδημότες στις νέες εγκαταστάσεις τους εφόσον βρίσκονται πλέον εκτός της εκλογικής περιφέρειας όπου ήταν εγγεγραμμένοι προ των σεισμών.

Σύμφωνα με τους υπολογισμούς πάνω από 600.000 εκλογείς αυτών των 11 περιφερειών έχουν υποχρεωθεί να εγκατασταθούν προσωρινά σε διάφορες περιοχές της Τουρκίας – κυρίως σε Άγκυρα και Κωνσταντινούπολη – με τον αριθμό να θεωρείται ότι επηρεάζει το εκλογικό αποτέλεσμα στις περιοχές αυτές. Θεωρείται δε ότι και το μέτρο εκλογής βουλευτών στις 11 περιφέρειες θα επηρεαστεί αναπόφευκτα.