Ενεργειακή κρίση: Η ΕΕ έχει τρόπους να μάθει να ζει με λιγότερο φυσικό αέριο

Το κλείσιμο του ρωσικού αγωγού Nord Stream 1 οδηγεί την Ευρώπη σε σχεδόν βέβαιη έλλειψη φυσικού αερίου αυτόν τον χειμώνα. Αυτό καθιστά αναπόφευκτη τη θέσπιση μέτρων για τη μείωση της χρήσης ενέργειας. Η ανάληψη δράσης γρήγορα θα μπορούσε να βοηθήσει το μπλοκ να αποφύγει να καταφύγουν στην θέσπιση δελτίου για την αντιμετώπιση της έκτακτης ανάγκης, αλλά ορισμένες χώρες φαίνονται καλύτερα προετοιμασμένες από άλλες.

Από τότε που εισέβαλε η Ρωσία στην Ουκρανία, η Ευρώπη έχει προσπαθήσει να αντικαταστήσει εν μέρει τις ετήσιες προμήθειες από ρωσικούς αγωγούς 140 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων (bcm). Αλλά έχει κάνει ελάχιστα για να μειώσει τη ζήτηση φυσικού αερίου, ακόμη και όταν η κρατική εταιρεία Gazprom μείωσε τις εξαγωγές.

Διαβάστε επίσης – Goldman Sachs: 2 τρισ. ευρώ θα πληρώσουν τα νοικοκυριά της ΕΕ για το ρεύμα αν δεν ληφθούν μέτρα

Οι κρατικές επιδοτήσεις για τους καταναλωτές αξίας σχεδόν 300 δισεκατομμυρίων ευρώ μπορεί ίσως και να λειτούργησαν προς την αντίθετη κατεύθυνση. Το κλείσιμο του Nord Stream 1 μπορεί να οδηγήσει σε έλλειμμα έως και 20% για την ικανοποίηση των αναγκών της ΕΕ για φυσικό αέριο φέτος, σύμφωνα με εκτιμήσεις της RBC. Μια πλήρης διακοπή του ρωσικού φυσικού αερίου θα μπορούσε να προκαλέσει χαοτικό σύστημα «δελτίων», ακόμη και συρρίκνωση 2% του ΑΕΠ της ΕΕ το επόμενο έτος, λένε οι αναλυτές της Amundi.

Υπάρχουν τρόποι να μετριάσει το πλήγμα

Η Ευρώπη έχει τρόπους να μετριάσει το πλήγμα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι το μπλοκ, το οποίο έχει αυξήσει τα αποθέματα φυσικού αερίου έκτακτης ανάγκης, θα μπορούσε να μειώσει την κατανάλωση κατά 15% ή 45 bcm, μέσω στοχευμένων μέτρων εξοικονόμησης ενέργειας. Η μείωση των θερμοστατών κατά ένα βαθμό Κελσίου σε δημόσια κτίρια και νοικοκυριά θα μπορούσε να εξοικονομήσει στο μπλοκ 10 bcm φυσικού αερίου κάθε χρόνο, ή το 7% των εισαγωγών ρωσικού αερίου. Θα μειώσει επίσης τους λογαριασμούς ενέργειας των πελατών.

Οι εταιρείες θα πρέπει επίσης να μειώσουν τη ζήτηση. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπολογίζει ότι περίπου 15 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα θα μπορούσαν να εξοικονομηθούν με τη μετάβαση σε άλλες πηγές ενέργειας ή πιο αποτελεσματική χρήση φυσικού αερίου. Ωστόσο, οι κυβερνήσεις θα μπορούσαν να ενθαρρύνουν περισσότερες εξοικονομήσεις προσφέροντας οικονομική αποζημίωση σε εταιρείες που περιορίζουν οικειοθελώς τη χρήση φυσικού αερίου. Αυτό θα εξοικονομούσε άλλα 20 bcm.

Η ιστορία δείχνει ότι τα μέτρα εξοικονόμησης μπορούν να εφαρμοστούν γρήγορα σε περίπτωση σοκ. Η Ιαπωνία, της οποίας η ισχύς ηλεκτρικής ενέργειας επλήγη από την πυρηνική καταστροφή της Φουκουσίμα το 2011, μείωσε την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας κατά 12% για τη βιομηχανία και 10% στα νοικοκυριά μέσω ενός συνδυασμού κινητοποίησης της κοινωνίας και υποχρεωτικών μέτρων.

Ωστόσο, ορισμένες χώρες της ΕΕ θα δυσκολευτούν περισσότερο από άλλες. Αυτό μπορεί να ισχύει για την Ιταλία, η οποία χρησιμοποιεί φυσικό αέριο για περισσότερο από το 40% της ηλεκτροπαραγωγής της έναντι 26% και 16% στη Γερμανία και τη Γαλλία αντίστοιχα. Και στο 9%, το μερίδιο της ενέργειας στο κόστος παραγωγής είναι επίσης υψηλότερο στην Ιταλία από τους βιομηχανικούς ανταγωνιστές της στην ΕΕ.

Ωστόσο, η Ρώμη μείωσε την κατανάλωση φυσικού αερίου μόνο κατά 2% το πρώτο εξάμηνο του έτους, έναντι 15% στη Γερμανία. Απαιτείται ταχύτατη δράση για να μάθει η Ευρώπη να ζει με λιγότερο φυσικό αέριο.

REUTERS BREAKINGVIEWS

Πηγή: ΟΤ