Η οικονομική συμπεριφορά στο lockdown – Σε καραντίνα τα μετρητά

Σημαντική αύξηση της κινητικότητας του πληθυσμού σε όλο το φάσμα της κοινωνικής δραστηριότητας παρατηρήθηκε στην πρώτη φάση άρσης των περιοριστικών μέτρων που ξεκίνησε πριν τρεις εβδομάδες, χωρίς ευτυχώς αυτό να συνοδευθεί με επιδείνωση των επιδημιολογικών δεικτών, σύμφωνα με την πρώτη Έκθεση Προόδου του Παρατηρητηρίου για την Covid-19 για την περίοδο 4-20 Μαΐου.

Στα ενδιαφέροντα στοιχεία της έκθεσης περιλαμβάνονται και αυτά που αφορούν την οικονομική συμπεριφορά των καταναλωτών, τα οποία καταγράφουν αύξηση των ηλεκτρονικών συναλλαγών, με τα POS των φαρμακείων, των σούπερ μάρκετ και των ταχυμεταφορών να παίρνουν φωτιά, σε αντίθεση με αυτά των καταστημάτων καλλυντικών και οικιακών συσκευών.

Οι ηλεκτρονικές συναλλαγές

Στις ηλεκτρονικές συναλλαγές, αναφορικά με τον όγκο, προκύπτει μεσοσταθμική αύξηση της τάξεως του 8% σε σχέση με πέρυσι για το διάστημα από 1 Μαρτίου μέχρι 12 Μαΐου, ενώ το τρίμηνο Μαρτίου-Απριλίου-Μαΐου καταγράφεται αύξηση 9,7% σε σχέση με πέρυσι. Μόνο για τον Μάιο μέχρι στιγμής η αύξηση διαμορφώνεται στο 19%.

Όπως σημειώνεται στην έκθεση, η επιβολή των μέτρων ενδεχόμενα συμπίεσε περαιτέρω τη χρήση μετρητών και να οδήγησε σε μεταστροφή σε ηλεκτρονικά μέσα πληρωμών.

Οι λόγοι ενδέχεται να είναι είτε υγειονομικοί, π.χ. αποφυγή διασποράς ιού μέσω χαρτονομισμάτων, είτε απολύτως πρακτικοί λόγω της περιορισμένης πλέον πρόσβασης σε ΑΤΜ και τράπεζες, είτε ψυχολογικοί, λόγω των αγορών πανικού που συνόδευσαν τα μέτρα περιορισμού.

Η αύξηση στον όγκο των ηλεκτρονικών συναλλαγών συνοδεύτηκε με μείωση στην αξία τους. Συγκεκριμένα, η αξία μειώθηκε κατά 0,1%, γεγονός που φαίνεται πως εξηγείται από τη στροφή του πληθυσμού σε είδη α’ ανάγκης, τρόφιμα, μαναβική κ.λπ. και φυσικά τη μείωση στην κινητικότητα που απέτρεψε μαζικές μετακινήσεις πληθυσμών την περίοδο της Μεγάλης Εβδομάδας.

Η μεταστροφή των καταναλωτικών δαπανών αποτυπώνεται και στα στοιχεία για ηλεκτρονικές συναλλαγές από τις συστημικές τράπεζες.

Συγκεκριμένα τα έσοδα της ΑΑΔΕ στο τρίμηνο Μάρτιος-Απρίλιος-Μάιος βαίνουν μειούμενα κατά 15%, ενώ, του ΕΦΚΑ κατά 20%. Σε οργανισμούς και ΔΕΚΟ, με εξαίρεση τις τηλεπικοινωνίες και τις ασφάλειες που παρουσίασαν αύξηση 16% και 7% αύξηση αντίστοιχα, οι λοιπές δαπάνες μέσω ηλεκτρονικών συναλλαγών φθίνουν.

Η ανάλυση των κλάδων

Η ανάλυση των κλάδων δείχνει τομείς όπως οι ταχυμεταφορές, τα σούπερ μάρκετ, τα φαρμακεία και οι υπηρεσίες τηλεπικοινωνίας να καταγράφουν αυξήσεις σε δαπάνες με κάρτες που υπερβαίνουν το 60%.

Στον αντίποδα, εστιατόρια, καταστήματα καλλυντικών και οικιακών συσκευών είδαν συρρίκνωση των αντίστοιχων δαπανών άνω του 35%.

Η εξομάλυνση στην τροφοδοσία φαίνεται να έχει δημιουργήσει μια κάμψη στην αξία των συναλλαγών για Απρίλιο και Μάιο.

Αν το φαινόμενο αυτό συνδυαστεί με την αύξηση του όγκου, σημειώνεται στα συμπεράσματα της έκθεσης, «ενδεχόμενα να συντηρείται η μεταστροφή στις ηλεκτρονικές πληρωμές και συνάμα οι πολίτες να στρέφονται κατά κύριο λόγω στα βασικά είδη και προϊόντα όπως τρόφιμα και φάρμακα, όπως άλλωστε δείχνουν και τα στοιχεία κινητικότητας, και να αποφεύγουν ή να μετακυλούν για το μέλλον μη κρίσιμες καταναλωτικές ανάγκες ή μεγάλα έξοδα».

Αξίζει να σημειωθεί ότι το Παρατηρητήριο για τον Covid-19, του οποίου ηγείται ο πρόεδρος του ΣΟΕ Μιχάλης Αργυρού, συγκεντρώνει στοιχεία από τον ΕΟΔΥ, την Πολιτική Προστασία, το ΥΠΟΙΚ, το υπουργείο Εργασίας, το ΣΟΕ και σε συνεργασία με την Προεδρία της Κυβέρνησης, συνθέτει έκθεση, την οποία υποβάλει στον Μηχανισμό Παρέμβασης. Αυτός, του οποίου επικεφαλής είναι ο πρωθυπουργός, είναι το κυβερνητικό όργανο που έχει τη δυνατότητα λήψης αποφάσεων για τη λήψη μέτρων περιορισμού της Covid-19, αξιολογεί τα συμπεράσματα του Παρατηρητηρίου και εισηγείται τα νέα μέτρα.