Στις 21 Σεπτεμβρίου του 2018 μάθαμε πως ένας ιδιοκτήτης κοσμηματοπωλείου στο κέντρο της Αθήνας (στην Ομόνοια) σκότωσε ένα ναρκομανή ληστή. Και για ώρες πολλές κι έπειτα για μέρες η είδηση δεν είχε πια απολύτως καμία σημασία: Ο δημόσιος διάλογος προσπαθούσε να αποδείξει αν δικαίως δολοφονήθηκε ένας ναρκομανής ληστής ή αν έχουν όλοι δικαίωμα να ζουν και, τέλος πάντων, να δικάζονται από τους νόμους.

Ακόμα κι όταν έγινε γνωστό πως το θύμα ήταν ο Ζακ Κωστόπουλος, δημοσιογράφος, ακτιβιστής της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας και της Θετικής Φωνής για τα δικαιώματα ασθενών με HIV, περφόρμερ ως Ζάκι Ο, μία drag queen περσόνα, η συζήτηση δεν άλλαξε κατεύθυνση ούτε για λίγο. Μόνο που τώρα η κοινή γνώμη πάλευε να αποφασίσει αν ο Ζακ ήταν ναρκομανής ληστής.

Εν τω μεταξύ είχε κυκλοφορήσει βίντεο από την στιγμή της δολοφονίας. Ο Ζακ Κωστόπουλος ήταν αναίσθητος ανάμεσα σε σπασμένα γυαλιά και τον ξυλοκοπούσαν ούτε ένας, ούτε δύο άντρες. Τον Ζακ Κωστόπουλο χτυπούσαν στο κεφάλι ο ιδιοκτήτης του καταστήματος, ένας ακόμη άντρας και στη συνέχεια, τουλάχιστον 8 άντρες της αστυνομίας.

Αναίσθητος, λοιπόν, δένεται με χειροπέδες, τον βάζουν στο ασθενοφόρο και πεθαίνει στα 33 του χρόνια, δεμένος, προσαχθείς και ξυλοκοπημένος μέχρι την τελευταία του πνοή.

Μόνο πολύ αργότερα αποδεικνύεται πως ο Ζακ βρέθηκε στο κοσμηματοπωλείο κυνηγημένος από τραμπούκους, κλειδώθηκε στο κατάστημα επειδή ενεργοποιήθηκε το σύστημα ασφαλείας και σε κατάσταση πανικού πια, έσπασε την βιτρίνα για να μπορέσει να ξεφύγει. Και δολοφονήθηκε μέρα μεσημέρι στο κέντρο της Αθήνας.

Έκτοτε, ο Ζακ δολοφονήθηκε αρκετές φορές. Από την κοινή γνώμη και από τη σιωπή μερίδας του πολιτικού κόσμου.

Η δικαστική έρευνα

Όλες οι τοξικολογικές εξετάσεις που έγιναν στη σορό του Ζακ Κωστόπουλου βγήκαν αρνητικές, καταρρίπτοντας περίτρανα το αφήγημα του ναρκομανούς δολοφονημένου ληστή, ένα επιχείρημα που έδινε τροφή στους υποστηρικτές του δράστη.

Σύμφωνα με την Πολιτική Αγωγή, στην αρχική δικογραφία κατά των δυο αντρών που κλωτσούσαν στο κεφάλι τον Ζακ Κωστόπουλο έγιναν σοβαρές παραλείψεις, αφού δεν γινόταν λόγος για τη βιαιότητα του περιστατικού. Επιπλέον, αν και υπήρχε βίντεο όπου εμφανίζονται να κλωτσούν τον πεσμένο Ζακ Κωστόπουλο οι δύο άντρες, αυτό δεν συμπεριλήφθη στην αρχική δικογραφία και σύμφωνα με τη δικηγόρο της οικογένειας του Κωστόπουλου κ. Παπαρρούσου, αν δεν είχε δημοσιοποιηθεί το εν λόγω βίντεο κανείς δεν θα γνώριζε πως ο 33χρονος δέχθηκε σφοδρότατη επίθεση. Μεταγενέστερο βίντεο ανέτρεψε εκ νέου τα γεγονότα, δείχνοντας ότι ο Ζακ Κωστόπουλος δέχτηκε τραμπουκισμό την ώρα που προσπαθούσε να μπει σε διπλανό κατάστημα για να πάρει ένα μπουκάλι νερό, ενώ υπάρχει μαρτυρία νεαρής κοπέλας ότι φώναζε για βοήθεια πριν εισέλθει στο κοσμηματοπωλείο, απομακρύνοντας το σενάριο ληστείας ή κλοπής αφού ο Ζακ Κωστόπουλος παρέμεινε για αρκετά λεπτά έξω από το διπλανό κατάστημα κρατώντας μόνο ένα μπουκάλι νερό.

Το αστυνομικό… τσίρκο

Στις 27 Σεπτεμβρίου η υπουργός Προστασίας του Πολίτη, Όλγα Γεροβασίλη, τάχθηκε με σφοδρότητα κατά των αστυνομικών που συμμετείχαν στην δολοφονία του Ζακ Κωστόπουλου.

«Το βίντεο που είδε σήμερα το φως της δημοσιότητας εμφανίζει σκηνές που προκαλούν αποτροπιασμό, πράξεις και συμπεριφορές που δεν είναι ανεκτές ούτε από την κοινωνία, ούτε από την έννομη τάξη. Είναι αυτονόητο ότι αμέσως θα προχωρήσει η σχετική έρευνα», ανέφερε η υπουργός, εν μέσω γενικευμένης κατακραυγής για την δολοφονία.

Παράλληλα, σε ανακοίνωσή του το Αρχηγείο της ΕΛ.ΑΣ. διευκρίνισε ότι «μετά το βίντεο που αναρτήθηκε σήμερα σε ιστοσελίδα ημερήσιας εφημερίδας, διατάχθηκε ήδη προκαταρκτική έρευνα, προκειμένου να αξιολογηθεί συνολικά η επιχειρησιακή ανταπόκριση των αστυνομικών».

Τα επιχειρήματα από την πλευρά των αστυνομικών ήταν πως ο Ζακ επιτέθηκε με σπασμένο γυαλί, πράγμα που δεν προέκυψε από τα στοιχεία.  Ο πρόεδρος των αστυνομικών υπαλλήλων Αθήνας, Δημοσθένης Πάκος, δήλωσε ότι «αυτή είναι η πρακτική (της αστυνομίας). Σε όποιον αρέσει. Σε όποιον δεν αρέσει…». Το ίδιο υποστήριξε και ο πρόεδρος των Ειδικών Φρουρών, Στράτος Μαυροειδάκος και συμπλήρωσε «Κάνουν άριστα τη δουλειά τους. Δεν θα πάει ο αστυνομικός με τριαντάφυλλο για να χειροπεδήσει κάποιον» .

Αν και οι πρώτες τοξικολογικές εξετάσεις βγήκαν καθαρές, η υπεράσπιση των 8 αστυνομικών ζήτησε επανέλεγχο των αποτελεσμάτων, τα οποία βρέθηκαν αρνητικά όπως και οι πρώτες εξετάσεις του ιατροδικαστικού πορίσματος.

 

Ο πολιτικός κόσμος για την δολοφονία του Ζακ Κωστόπουλου

Ο ΣΥΡΙΖΑ ανακοίνωσε πως με την δολοφονία του Ζακ, επέστρεψε ο μεσαίωνας στην χώρα. Το ΚΚΕ έκανε λόγο για πράξη βαρβαρότητας. Το Ποτάμι, από την πλευρά του, επισημαίνει ότι «η ανθρώπινη ζωή είναι πάνω απ’ όλα» και ζητά να αποδοθεί δικαιοσύνη. Το ΚΙΝΑΛ τόνισε πως ο σεβασμός στην απόλυτη ζωή είναι απόλυτος. Η εξωκοινοβουλευτική Αριστερά καταδίκασε με σφοδρότητα την δολοφονία.

Και ως εκεί περιορίστηκαν οι πρώτες αντιδράσεις.

Ακτιβιστικές οργανώσεις, καλλιτέχνες, πολιτικοί και πολίτες κατέβηκαν στους δρόμους, διαμορφώνοντας το σύνθημα του φετινού Athens Pride: Ο Δρόμος έχει τη δική μας ιστορία.

 

Ασφάλεια;

Η ασφάλεια αποτελεί, κατά πάσα βεβαιότητα, το κεντρικό πολιτικό αφήγημα της παρατεταμένης προεκλογικής περιόδου, που ξεκίνησε στην χώρα μήνες πριν τις εκλογές. Εγκληματικότητα, παραβατικότητα και, φυσικά, τα Εξάρχεια…

Στην περίπτωση της δολοφονίας του Ζακ Κωστόπουλου, η συζήτηση για την Ασφάλεια στην πόλη είχε διαφορετική εξέλιξη. Διότι ούτε ληστεία υπήρξε, ούτε και μολότοφ.  Και χωρίς μολότοφ, τα πράγματα… μπερδεύτηκαν.

Στην περίπτωση της δολοφονίας του Ζακ παρατηρήθηκαν δύο σημεία, ας πούμε ανατρεπτικά: Ο φιλήσυχος καταστηματάρχης πήρε στον λαιμό του έναν αθώο, αφού προηγουμένως πήρε το νόμο στα χέρια του και η αστυνομία αποφάσισε αυτοβούλως να μην προφυλάξει το πραγματικό θύμα, παραδίδοντας μαθήματα κατάχρησης εξουσίας.

Κι ούτε είναι νέο φαινόμενο η αστυνομική βία κι ούτε ήταν ο Ζακ το πρώτο θύμα. Αλλά, καθόλου παραδόξως, οι υποστηρικτές της ασφάλειας της πόλης αυτής αποφάσισαν, ούτε λίγο ούτε πολύ, πως η δολοφονία ήταν αποτέλεσμα… παρεξήγησης.

Τότε, λοιπόν, τέθηκε ένα ερώτημα, που παραμένει αναπάντητο από την πολυσχιδή κοινή γνώμη: Ποιοι έχουν δικαίωμα να ζουν, πού έχουν δικαίωμα να ζήσουν και πώς η κατάχρηση εξουσίας από την αστυνομία και η αυτοδικία αφήνουν πίσω τους ματωμένα πεζοδρόμια και νεκρούς.

 

Ορόσημο

Γι’ αυτό η δολοφονία του Ζακ Κωστόπουλου μετατράπηκε σε ορόσημο. Για την ΛΟΑΤΚΙ κοινότητα, που έχασε ένα σπουδαίο ακτιβιστή και για ολόκληρη την κοινωνία, που παλεύει με τις αντιφάσεις της.

Το 2018 φάνηκε (όχι για πρώτη φορά) πως ο εκφασισμός της κοινωνίας εκφυλίζει την πολιτική συζήτηση. Ποιοι μπορούν, τελικά, να νιώθουν ασφαλείς σε αυτήν την πόλη;

Οπότε το φετινό Athens Pride αναμένεται να είναι το πιο δυναμικό, πιο πολιτικοποιημένο και πιο φορτισμένο συναισθηματικά εδώ και πολλά πολλά χρόνια.