Νεότερος ή νεώτερος; Τα παραθετικά των επιθέτων (Μέρος Β’)
Ανώμαλα και ελλειπτικά παραθετικά
Το συγκριτικό και το υπερθετικό ενός επιθέτου μαζί λέγονται με ένα όνομα παραθετικά του επιθέτου.
Σε ό,τι αφορά το σχηματισμό των παραθετικών, οι κυριότερες επισημάνσεις μας είναι οι εξής:
1. Ο συγκριτικός βαθμός των επιθέτων σχηματίζεται περιφραστικά από το θετικό βαθμό και το ποσοτικό επίρρημα πιο (σε ορισμένες περιπτώσεις, σε ύφος τυπικό, χρησιμοποιείται στη θέση τού πιο το πλέον): πιο όμορφος, πιο βαθύς, πιο σαφής κ.λπ.
2. Πολλά επίθετα σχηματίζουν και μονολεκτικό συγκριτικό βαθμό, με την προσθήκη του επιθήματος -ό(ύ)τερος, -η, -ο και σπανιότερα του επιθήματος -έστερος, -η, -ο στο θέμα της λέξης: ομορφότερος, βαθύτερος, σαφέστερος κ.λπ.
3. Ορισμένα επίθετα σχηματίζουν και μονολεκτικό και περιφραστικό τύπο (π.χ., ωραιότερος και πιο ωραίος), άλλα μόνο μονολεκτικό (π.χ., κατώτερος) και άλλα μόνο περιφραστικό (π.χ., πιο πεισματάρης).
4. Ο απόλυτος υπερθετικός βαθμός σχηματίζεται μονολεκτικά είτε με την προσθήκη του επιθήματος -ό(ύ)τατος, -η, -ο είτε με την προσθήκη του επιθήματος -έστατος, -η, -ο στο θέμα της λέξης: ωραιότατος, στερεότατος, βαθύτατος, γλυκύτατος, επιεικέστατος, επιμελέστατος.
5. Τα μονολεκτικά παραθετικά ορισμένων επιθέτων σχηματίζονται από διαφορετική ρίζα ή με διαφορετικό τρόπο από εκείνα των άλλων επιθέτων. Τα εν λόγω παραθετικά λέγονται ανώμαλα. Τα σημαντικότερα είναι τα εξής:
απλός απλούστερος απλούστατος
κακός χειρότερος κάκιστος/χείριστος
καλός καλύτερος άριστος/κάλλιστος
λίγος λιγότερος ολίγιστος/ελάχιστος
μεγάλος μεγαλύτερος μέγιστος
μικρός μικρότερος μικρότατος/ελάχιστος
πολύς περισσότερος/πιότερος πλείστος
6. Σε μερικά επίθετα λείπει ο θετικός βαθμός ή και ένας από τους δύο άλλους βαθμούς. Τα παραθετικά των επιθέτων αυτών λέγονται ελλειπτικά παραθετικά. Τα περισσότερα ελλειπτικά παραθετικά παράγονται από επιρρήματα, προθέσεις ή μετοχές:
(άνω) ανώτερος ανώτατος
(άπω) απώτερος απώτατος
(ένδον) ενδότερος ενδότατος
(έξω) εξώτερος εξώτατος
(έσω) εσώτερος εσώτατος
(κάτω) κατώτερος κατώτατος
(πλησίον) πλησιέστερος πλησιέστατος
(προ) πρότερος πρώτος
(υπέρ) υπέρτερος υπέρτατος
(επικρατών) επικρατέστερος —
(προτιμώμενος) προτιμότερος —
— προγενέστερος —
— μεταγενέστερος —
— πρωτύτερος —
— ύστερος ύστατος
— — ύπατος
— — έσχατος
— — εκλαμπρότατος
— — αιδεσιμότατος
- Θεσσαλονίκη: Νεκρή εντοπίστηκε ηλικιωμένη μετά την κατάσβεση πυρκαγιάς σε κατοικία
- «Μετρητά για να κρατήσετε μετανάστες» – Το deal της Ευρώπης με τους μεσανατολίτες ηγέτες
- Ιράν: Ο Τραμπ δηλώνει ότι οι ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ ετοιμάζουν «πολύ δυνατές επιλογές»
- Ουκρανία: Νέο κύμα ρωσικών επιθέσεων με drones κατά του Κιέβου
- Λίβανος: Σειρά νέων ισραηλινών επιδρομών στον νότο – Ενας νεκρός
- Ο εμφύλιος στο Σουδάν συμπλήρωσε 1000 ημέρες από την έναρξή του – Νέα εξοπλιστικό
- Ισημερινός: Βρήκαν 5 ανθρώπινα κεφάλια να κρέμονται σε τουριστική παραλία
- Meta: Μπλόκαρε σχεδόν 550.000 λογαριασμούς στην Αυστραλία κάτω των 16 ετών
Ακολουθήστε το in.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
![Άκρως Ζωδιακό: Τα Do’s και Don’ts στα ζώδια σήμερα [Δευτέρα 12.01.2026]](https://www.in.gr/wp-content/uploads/2026/01/cristofer-maximilian-Ce3XLxac0f4-unsplash-315x220.jpg)
Αριθμός Πιστοποίησης Μ.Η.Τ.232442