Φοινικέλαιο, απειλή και για τα πολύτιμα μαγκρόβια δάση

Στα τροπικά δάση της Νοτιοανατολικής Ασίας, η αποψίλωση φτάνει κυριολεκτικά μέχρι τη θάλασσα: η ζήτηση για φοινικέλαιο και ρύζι απειλεί όχι μόνο χερσαίες εκτάσεις αλλά και την πολύτιμη μαγκρόβια βλάστηση, ολόκληρα δάση που αναπτύσσονται στις ακτές μέσα στο θαλασσινό νερό.

Από την Ινδονησία και τη Μαλαισία μέχρι τη Μαδαγασκάρη, η πλούσια ζούγκλα αποψιλώνεται εδώ και δεκαετίες για χάρη της μονοκαλλιέργειας φοινικόδεντρου. Το φοινικέλαιο που παράγεται θεωρείται ανθυγιεινό, χρησιμοποιείται όμως μια μεγάλη ποικιλία επεξεργασμένων τροφίμων, καθώς και σε πολλά καλλυντικά.

Διαβάστε επίσης:

• H ζήτηση για φοινικέλαιο απειλεί τώρα και την Αφρική
• Ετοιμαστείτε να πείτε αντίο στους λεμούριους της Μαδαγασκάρης
• Δραματικές οι διαστάσεις της παράνομης αποψίλωσης στη ζούγκλα της Βόρνεο

Μελέτη που δημοσιεύεται στην επιθεώρηση PNAS αναγνωρίζει για πρώτη φορά το φοινικέλαιο ως απειλή και για τα μαγκρόβια δάση της Ασίας.

Με τις ρίζες να βυθίζονται στον αμμώδη βυθό και το φύλλωμα μόλις να εξέχει από τα ρηχά, τα μαγκρόβια δάση δημιουργούν ασυνήθιστα, πλούσια οικοσυστήματα και προσφέρουν τροφή και ξύλο στους τοπικούς πληθυσμούς.

Εδώ και δεκαετίες όμως τα μαγκρόβια δάση συρρικνώνονται -σε όλο τον κόσμο εκτιμάται ότι απομένουν περίπου 137.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα, έκταση περίπου ίση με την Ελλάδα.

«Προηγούμενες μελέτες δείχνουν ότι περίπου το 90% των αρχικών μαγκρόβιων δασών της Σιγκαπούρης έχει χαθεί» επισημαίνει στο BBC ο Ντάνιελ Ρίτσαρντς του Εθνικού Πανεπιστημίου της Σιγκαπούρης.

Η ομάδα του Ρίτσαρντς μελέτησε τις αλλαγές στη χρήση γης σε 3.000 αποψιλωμένες εκτάσεις μαγκροβίων χρησιμοποιώντας το Google Earth και δεδομένα από την αμερικανική γεωλογική υπηρεσία USGS και το Πανεπιστήμιο του Μέριλαντ.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η δημιουργία νέων εγκαταστάσεων υδατοκαλλιέργειας, η οποία έχει οδηγήσει στην καταστροφή μεγάλων εκτάσεων μαγκροβίων σε χώρες όπως η Ταϊλάνδη και οι Φιλιππίνες, δεν αποτελεί πλέον τον κύριο παράγοντα, αφού αντιστοιχεί μόνο στο 20% της απώλειας μαγκροβίων.

Το μεγαλύτερο μέρος της απώλειας (38% το διάστημα 2000-2012) αντιστοιχεί σε πλέον σε νέες φυτείες, κυρίως φυτείες ρυζιού (περίπου 22%) και φοινικόδεντρου (16%).

«Η απειλή του φοινικέλαιου για τα μαγκρόβια είναι πιθανό να αυξηθεί στο μέλλον καθώς ανοίγονται νέες εκτάσεις στην ινδονησιακή Παπούα» επισημαίνουν οι ερευνητές.

«Συνήθως σκεφτόμαστε το φοινικέλαιο ως απειλή για τα τροπικά δάση στην ξηρά, η μελέτη μας όμως δείχνει ότι η ζήτηση για φοινικέλαιο οδηγεί και σε αποδάσωση των παράκτιων μαγκρόβιων δασών» λέει ο Δρ Ρίτσαρντς.

Επισημαίνει πάντως ότι η κατάσταση είναι καλύτερη σε ορισμένες χώρες, όπως η Σρι Λάνκα, το Βιετνάμ, οι Φιλιππίνες και το Μπρουνέι, εν μέρει λόγω των καλύτερων μέτρων προστασίας.

Τονίζει όμως ότι επείγει να προστατευτούν τα μαγκρόβια δάση της Ινδονησίας, τα πιο εκτεταμένα του κόσμου, και κυρίως τα μαγκρόβια δάση απομονωμένων και άθικτων εκτάσεων όπως η ινδονησιακή Παπούα».

«Αν θέλουμε να προστατεύσουμε τα εναπομείναντα μαγκρόβια της Ινδονησίας πρέπει να δράσουμε γρήγορα» λέει.

Βαγγέλης Πρατικάκης

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ