H ομορφιά είναι εν μέρει υποκειμενική

Το γεγονός ότι υπάρχουν άνθρωποι που θεωρούνται όμορφοι κατά γενική ομολογία αποδεικνύει ότι τα κριτήρια του κάλλους είναι πανανθρώπινα, τουλάχιστον εν μέρει. Υπάρχουν όμως και διαφορές από άνθρωπο σε άνθρωπο -διαφορές που οφείλονται στις προσωπικές μας εμπειρίες, διαπιστώνει νέα μελέτη.

Πολυάριθμες προηγούμενες έρευνες έχουν δείξει ότι η αντίληψη της ομορφιάς δεν είναι απόλυτα υποκειμενική: σε όλους τους λαούς, όλες τις εποχές, τα συμμετρικά πρόσωπα θεωρούνται πιο ελκυστικά, ενώ ανάλογοι κανόνες έχουν διατυπωθεί για τις αναλογίες τόσο του προσώπου όσο και του σώματος.

Και το γεγονός ότι υπάρχουν τέτοια πανανθρώπινα κριτήρια υποδηλώνει ότι η αντίληψη του κάλλους έχει γενετική βάση, η οποία διαμορφώθηκε από τις απαιτήσεις της εξέλιξης -η συμμετρία του προσώπου, για παράδειγμα, μπορεί να συνδέεται με την καλή υγεία.

Παρόλα αυτά, είναι ξεκάθαρο ότι κάθε άνθρωπος μπορεί να έχει τον δικό του «τύπο». «Εκτιμούμε ότι οι αισθητικές προτιμήσεις για τα πρόσωπα συμφωνούν στο 50% των περιπτώσεων και διαφωνούν στο υπόλοιπο 50%» γράφουν στην έγκριτη επιθεώρηση Current Biology ερευνητές του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ και του Κολεγίου Γουέλσλεϊ στη Μασαχουσέτη.

Αντικείμενο της μελέτης τους ήταν οι λόγοι για τους οποίους οι άνθρωποι διαφωνούν σχετικά με το ποιος είναι όμορφος ή όχι. Σε πρώτη φάση, οι ερευνητές εξέτασαν τις προτιμήσεις 35.000 εθελοντών που συμπλήρωσαν ένα online τεστ. Στην κύρια φάση της μελέτης, συνέκριναν τις προτιμήσεις 547 ζευγαριών ομοζυγωτικών διδύμων και 214 ζευγαριών ετεροζυγωτικών διδύμων του ίδιου φύλου. Όλοι οι εθελοντές κλήθηκαν να βαθμολογήσουν την ομορφιά 200 προσώπων στην οθόνη του υπολογιστή. Στο ίδιο τεστ υποβλήθηκαν επίσης 600 μη δίδυμοι εθελοντές που αποτέλεσαν την ομάδα ελέγχου.

Η λογική του πειράματος είναι ότι, εάν τα κριτήρια της ομορφιάς ελέγχονται κυρίως από τα γονίδια, οι απαντήσεις των ομοζυγωτικών διδύμων (που είναι ουσιαστικά κλώνοι) θα έτειναν να είναι ίδιες. Αν πάλι τα κριτήρια του κάλλους επηρεάζονται από το οικογενειακό περιβάλλον, ίδιες απαντήσεις θα έπρεπε να αναμένονται από τα ετεροζυγωτικά δίδυμα.

Η ανάλυση των βαθμολογήσεων που έδωσαν οι τρεις επιμέρους ομάδες έδειξαν ότι τα γονίδια και το περιβάλλον έχουν περίπου ίση συμμετοχή στα κριτήρια της ομορφιάς του προσώπου.

Οι περιβαλλοντικοί παράγοντες που δείχνουν τα επηρεάζουν τα γούστα μας, επισημαίνουν οι ερευνητές, δεν αφορούν το σχολείο όπου φοιτά κανείς, το εισόδημα ή το οικογενειακό περιβάλλον, αλλά μάλλον τις πιο προσωπικές μας εμπειρίες -όπως για παράδειγμα τα γούστα των φίλων μας ή το πρόσωπο της πρώτης μας κοπέλας.

Οι ερευνητές συνεχίζουν τώρα τα πειράματα προκειμένου να αναγνωρίσουν με μεγαλύτερη ακρίβεια τους περιβαλλοντικούς παράγοντες που διαμορφώνουν τα προσωπικό γούστα, όχι μόνο όσον αφορά τα πρόσωπα αλλά και για άλλα πράγματα όπως η μουσική και τα κατοικίδια.

Μπορείτε κι εσείς να λάβετε μέρος στην προσπάθεια βαθμολογώντας τη γοητεία των προσώπων που εμφανίζονται στο TestMyBrain.org.

Βαγγέλης Πρατικάκης

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ