Έχει σπουδάσει Φυσική και σκηνοθεσία. Αυτά τα δύο, με κάποιον τρόπο, συνδυάζονται στη σκηνοθετική του πορεία, όπως λέει χαρακτηριστικά, μιλώντας μας για την καινούρια του ταινία, τη δεύτερη μεγάλου μήκους, με τίτλο «Τετάρτη 04:45» που προβάλλεται στις αίθουσες από τις 12 Μαρτίου. Ο Αλέξης Αλεξίου μάς έδωσε ένα ατμοσφαιρικό νεο-νουάρ φιλμ, αιφνιδιαστικά καλό για τα ελληνικά δεδομένα, που εκτός από την αισθητική του, αποτελεί ένα καθαρά κοινωνικό-πολιτικό σχόλιο για την Ελλάδα του σήμερα. Ο ίδιος, μοιράζεται τις σκέψεις του μαζί μας.

Λίγο πριν τα Χριστούγεννα, ο Στέλιος Δημητρακόπουλος, ένας μικρoμεσαίος ιδιοκτήτης νυχτερινού κέντρου στην Αθήνα, συνειδητοποιεί ότι η ζωή του γκρεμίζεται. Έχει 32 ώρες να καταλάβει πως ακριβώς όλα εξελίχθηκαν από το κακό στο χειρότερο. Διαβάστε περισσότερα σχετικά με την ταινία ΕΔΩ.


Ο Αλέξης Αλεξίου εν ώρα γυρισμάτων

Πώς εμπνεύστηκες την ιστορία σου και ποια ανάγκη σε οδήγησε να κάνεις ένα φιλμ νουάρ; Πόσο δύσκολο ήταν το εγχείρημα στην εκτέλεση;
Ήθελα να αφηγηθώ την ιστορία ενός ανθρώπου που μέσα σε λίγες ώρες συνειδητοποιεί πως έχει χάσει τα πάντα για να φθάσει τελικά στο οριακό εκείνο σημείο που νικάει τον εαυτό του και το φόβο του θανάτου, καθότι δεν του έχει απομείνει πια τίποτα άλλο για να χάσει. Πρόκειται για ένα θέμα που ταιριάζει απόλυτα με τη φόρμα ενός σύγχρονου «αστικού θρίλερ». Οι δομές του ελληνικού κινηματογραφικού συστήματος δεν είναι γενικά προσαρμοσμένες στο λεγόμενο σινεμά «είδους», το οποίο και έχει πολύ διαφορετικές, αρκετά περίπλοκες τεχνικές απαιτήσεις σε σχέση π.χ. με τις κωμωδίες ή τις πιο αφαιρετικές art-house προτάσεις και παραγωγές που βλέπουμε τα τελευταία χρόνια στο ελληνικό σινεμά. Αυτό σημαίνει πως έπρεπε μαζί με του συνεργάτες και τους παραγωγούς μου να ξανα-ανακαλύψουμε περίπου τον τροχό, εννοώντας πως στήσαμε την ταινία εξαρχής σε άλλες βάσεις και προδιαγραφές. Ίσως για αυτό και μέχρι να πραγματοποιηθεί μας πήρε τελικά… λίγο παραπάνω!

Ο τίτλος της ταινίας «Τετάρτη 04:45» περιέχει αριθμούς, όπως και ο τίτλος της προηγούμενης ταινίας σου, «Ιστορία 52». Είναι κάποιο μοτίβο που ακολουθείς;
Έχοντας σπουδάσει Φυσική, έχω μάλλον εγγεγραμμένη στην παιδεία μου την πεποίθηση ότι οι αριθμοί, τα μαθηματικά, είναι ο μόνος ασφαλής τρόπος να περιγράφουμε και να κατανοούμε τον κόσμο.
Φυσικά και πρόκειται, εν μέρει, για μια υπέροχη ψευδαίσθηση.

Η ταινία είναι χωρισμένη σε κεφάλαια σύμφωνα με την ώρα που περνά. Κάτι μου λέει ότι είσαι φαν του 24 και του Τζακ Μπάουερ…
Ο αγώνας δρόμου του ήρωα ενάντια στο χρόνο είναι ένα κλασσικό μοτίβο των θρίλερ και του νουάρ. Ήθελα ο θεατής βλέποντας την ταινία να έχει την αίσθηση ότι ξεφυλλίζει μια, αγωνιώδη ελπίζω, αστυνομική νουβέλα. Εξού και τα κεφάλαια.

Όλες οι σκηνές και τα πλάνα της ταινίας σχεδιάστηκαν πρώτα λεπτομερώς σε storyboard. Αυτό φαίνεται ξεκάθαρα στο αποτέλεσμα. Εσύ, όταν παρακολούθησες την ταινία σου ολοκληρωμένη, είδες το αποτέλεσμα που οραματίστηκες αρχικά;
Ένα κινηματογραφικό γύρισμα είναι λίγο όπως και το θέμα του «ΤΕΤΑΡΤΗ 04.45», ένας διαρκής αγώνας του σκηνοθέτη και του συνεργείου απέναντι στον χρόνο. Ο χρόνος κοστίζει, γι’ αυτό και όλοι οφείλουν να είναι καλά προετοιμασμένοι. Αυτό δε σημαίνει ότι δεν υπάρχει ευελιξία στο πλατό. Όσο πιο καλά προετοιμασμένος είσαι στο χαρτί τόσο πιο ασφαλής νιώθεις, τη στιγμή που πρέπει, να πειραματιστείς. Ο καλός σχεδιασμός πάντως σε βοηθάει να διασώσεις, όσο γίνεται, το αρχικό σου όραμα από ποικίλους πρακτικούς συμβιβασμούς που καλείσαι μοιραία να κάνεις κατά την επίπονη διαδικασία των γυρισμάτων. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, παρά τις δυσκολίες, νομίζω τα πήγαμε αρκετά καλά…

Η ταινία, πέρα από γκανγκστερικό αστικό θρίλερ, νεο-νουάρ κ.λ.π. έχει πολλά και ξεκάθαρα πολιτικά μηνύματα και διαπιστώσεις…
Η νουάρ λογοτεχνία αλλά και το γκανκστερικό φιλμ είναι γνήσιο προϊόν της πρώτης μεγάλης καπιταλιστικής κρίσης. Δημιουργήθηκε για να σχολιάσει και να καυτηριάσει μέσα από τους δικούς του άτεγκτους και κυνικούς κώδικες την αδυσώπητη κοινωνική, πολιτική και οικονομική πραγματικότητα των αστικών δυτικών κοινωνιών. Από τις ταινίες του Fritz Lang μέχρι αυτές του Scorsese, ως ζωντανό και επίκαιρο κινηματογραφικό είδος, αυτό και εξακολουθεί μέχρι τις μέρες μας να κάνει.

Οι αναφορές σου στον νεοπλουτισμό, στην κρίση, στη συναισθηματική, οικονομική και κοινωνική χρεοκοπία είναι αιχμηρές. Πώς αισθάνεσαι αλήθεια για την Ελλάδα του σήμερα;
Το παρόν πολιτικό, κοινωνικό και οικονομικό σύστημα έχει φτάσει παντού στα όρια του. Είναι άσχημο που στην Ευρώπη η κατάρρευση ξεκινά από την πατρίδα μας. Όπως ο ήρωας της ταινίας, οφείλουμε να κοιτάξουμε κάποια στιγμή κατάματα την πραγματικότητα, αλλά και να μην χάσουμε την όποια ελπίδα. Όταν κάτι τελειώνει, όσο πόνο, ανασφάλεια ή φόβο αυτό προκαλεί, πρέπει να σκεφτούμε πως κάτι νέο, καλύτερο αξίζει και πρέπει, αν όχι για μας τουλάχιστον για τους επόμενους, να ακολουθήσει.

Σύμφωνα με ατάκα που ακούγεται στην ταινία, τίθεται το ερώτημα: «Ο κόσμος ήταν πάντα έτσι»; Έχει αλλάξει κάτι ή έχει αλλάξει ο τρόπος που εμείς βλέπουμε τα πράγματα;
Τίποτα δεν είναι έτσι. Ο κόσμος δεν είναι αμετάβλητος. Φυσικά και πρέπει να αλλάξει πρώτα ο τρόπος που εμείς βλέπουμε τα πράγματα. Ο κινηματογράφος και η τέχνη γενικότερα οφείλουν να εργάζονται αδιάκοπα σε αυτήν ακριβώς την κατεύθυνση.

Περιγράφεις τον υπόκοσμο μέσα από τον μαφιόζο τοκογλύφο -που δεν είναι Έλληνας- τον «επιχειρηματία» των στριπτιτζάδικων που επίσης δεν είναι Έλληνας αλλά θέτει το ερώτημα, ποιος θεωρείται Έλληνας τελικά, και τον μεσάζοντα, ο οποίος είναι Έλληνας και ίσως χειρότερος από τους άλλους δύο. Το σχόλιό σου;
Κανείς μας δεν είναι ‘Έλληνας. Οι ιστορικές ταυτότητες και ταμπέλες είναι κατασκευάσματα των εθνών – κρατών γιατί υπάρχει ακόμη η ανάγκη να φωνάζουν και να υπερασπίζονται την όποια διαφορετικότητα και μοναδικότητα τους. Στο δια ταύτα, στο ίδιο καζάνι βράζουμε και τα ίδια εγκαύματα θα υποστούμε όλοι.

Ο ήρωάς σου που τον υποδύεται υποδειγματικά ο Στέλιος Μάινας είναι ρομαντικός και αφελής, ονειροπόλος αλλά χαμένος και τελικά σκληρός…
Όλοι μας ερχόμαστε στη ζωή ψάχνοντας έναν στόχο. Ονειρευόμαστε, μπερδευόμαστε, απογοητευόμαστε, πληγωνόμαστε, σκύβουμε το κεφάλι, γονατίζουμε, αλλά μερικές φορές κάνουμε κάτι εξόφθαλμα «παράλογο»: διεκδικούμε στην ήττα το δικαίωμα της αξιοπρέπειας.

Στα γυρίσματα της ταινίας ο Μάινας είχε ένα ατύχημα…
Σε ταινίες με σύνθετες σκηνές δράσης μερικές φορές δυστυχώς συμβαίνουν ατυχήματα. Όλοι ανησυχήσαμε. Ο Στέλιος είναι ένας εξαιρετικά εκπαιδευμένος σωματικά ηθοποιός, που σημαίνει ότι δεν τρομοκρατείται εύκολα. Χρειάστηκε απλά να διακόψουμε για μερικές βδομάδες μέχρι ο, ελαφρύς εν τέλει, τραυματισμός στο μέτωπό του (χρειάστηκαν βέβαια κάμποσα ράμματα) να επουλωθεί.

Πες μας για τον Αδάμ Μπουσδούκο. Πώς προέκυψε η συνεργασία σας;
Είχα δει τον Αδάμ όπως όλοι στο Soul Kitchen του Φατίχ Ακίν. Όταν ο παραγωγός στη Γερμανία μου τον πρότεινε, αμέσως σκέφτηκα ότι θα ήταν ιδανικός στο ρόλο του λιγομίλητου εκτελεστή. Ξανάγραψα τον ρόλο πάνω του, για να εκμεταλλευτώ την ελληνο-γερμανική καταγωγή του.

Επιλέγεις ρετρό μουσική για την ταινία και παρόλο που είναι μια ταινία θρίλερ και νουάρ νομίζω η συγκεκριμένη μουσική επιλογή ήταν ιδανική. Θα μας πεις πώς έφτασες ως αυτήν;
Παρά το σκοτεινό της θέμα, ήθελα η ταινία να είναι απολαυστική στη θέαση της, να έχει πολύ χιούμορ και ειρωνεία. Σε αυτό συντελεί και η κόντρα χρήση της μουσικής. Από το σενάριο ήδη σκεφτόμουν ότι η ταινία θα ήταν υπέροχο να πλημμυριστεί από νοσταλγικές μουσικές και τραγούδια που έχουν συνδεθεί με μια κοσμοπολίτικη εποχή, όταν η Ελλάδα πίστευε πως ακολουθεί το δρόμο του μοντερνισμού.

Μια ατάκα στην ταινία μου έκανε ιδιαίτερη εντύπωση: «Το Θέμα δεν είναι πόσα χρωστάς αλλά σε ποιον χρωστάς». Σαφής αναφορά στην κατάσταση της χώρας μας και στους δανειστές της φαντάζομαι…
Μερικές φορές αυτό που έχει σημασία δεν είναι η ποσότητα αλλά ο τρόπος της αφαίμαξης…

Η ταινία θα περιοδεύσει σε φεστιβάλ εκτός συνόρων;
Η ταινία θα ξεκινήσει την πορεία της από τη Νέα Υόρκη και το φεστιβάλ της Tribeca.

Τι αγαπάς να κάνεις, όταν δεν κάνεις ταινίες;
Να βλέπω ταινίες, να παρατηρώ τους άλλους γύρω μου και να ανακαλύπτω πράγματα.

Συνέντευξη: Τζένη Παπαγεωργίου

Ειδήσεις Σήμερα: