Βλαντίμιρ Μαγιακόφσκι: Ο ποιητής και ο προπαγανδιστής
Τι αναδεικνύει ή τι αποκρύπτει από το ποιητικό έργο και την πορεία ζωής του Βλαντίμιρ Μαγιακόφσκι (1893-1930) το γεγονός ότι κατ' εντολήν του Ιωσήφ Στάλιν απέβη το ισοδύναμο της σοβιετικής ποίησης για 50 χρόνια; Αναζητώντας μια νέα ισορροπία στις περιστάσεις του βίου του και παράλληλα την επανατοποθέτηση της ποίησής του ως επίκαιρης για τον 21ο αιώνα, ο ιστορικός Μπενγκτ Γιάνγκφελντ στο βιβλίο «Mayakovsky. A Biography» αποκαθαίρει αρχικά την εικόνα του λογοτέχνη από τις σταλινικές συνδηλώσεις που τη συνόδευαν για να πλέξει εξαρχής το κουβάρι της ζωής με την πολιτική ταυτότητα.
![Μελανσόν εναντίον ΗΠΑ, ΝΑΤΟ, Ταϊβάν και Ισραήλ στην ίδια συνέντευξη [βίντεο]](https://www.in.gr/wp-content/uploads/2026/05/X7BISL4J2FPWXNFMRYL5SQBVHQ-1-127x85.jpg)
Τι αναδεικνύει ή τι αποκρύπτει από το ποιητικό έργο και την πορεία ζωής του Βλαντίμιρ Μαγιακόφσκι (1893-1930) το γεγονός ότι κατ’ εντολήν του Ιωσήφ Στάλιν απέβη το ισοδύναμο της σοβιετικής ποίησης για 50 χρόνια;
Aναζητώντας μια νέα ισορροπία στις περιστάσεις του βίου του και παράλληλα την επανατοποθέτηση της ποίησής του ως επίκαιρης για τον 21ο αιώνα, ο σουηδός ιστορικός Μπενγκτ Γιάνγκφελντ στο βιβλίο «Mayakovsky. A Biography» (εκδόσεις University of Chicago Press, τιμή 31 ευρώ) αποκαθαίρει αρχικά την εικόνα του λογοτέχνη από τις σταλινικές συνδηλώσεις που τη συνόδευαν για να πλέξει εξαρχής το κουβάρι της ζωής με την πολιτική ταυτότητα.
Για τον άνθρωπο που αυτοκτόνησε, αφήνοντας ως σημείωμα αυτοχειρίας ένα ποίημα, ο δεύτερος βίος υπήρξε στην πραγματικότητα ένας «δεύτερος θάνατος», όπως έγραψε ο ρώσος νομπελίστας Μπορίς Πάστερνακ: καθώς ο Στάλιν τον ανακήρυξε σε σύμβολο το 1935, το όνομα του Μαγιακόφσκι χαράχθηκε σε δρόμους, μνημεία, πλατείες και στη συνείδηση όλων όσοι τον βίωναν ως υποχρεωτικό σχολικό ανάγνωσμα. Η καταναγκαστική κατανάλωση («σαν πατάτες επί Μεγάλης Αικατερίνης» έλεγε ο Πάστερνακ) έπαψε με την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης, οπότε κάθε αναφορά σε αυτόν αφαιρέθηκε από το αναλυτικό πρόγραμμα, ενώ στοίβες των απάντων του πλημμύρισαν τα παλαιοβιβλιοπωλεία.
Ωστόσο, ο Γιάνγκφελντ, επισημαίνει ο Τζέιμς Γούμακ στο περιοδικό «Literary Review», τονίζει ορθά ότι ο Μαγιακόφσκι υπήρξε εκτός από νεαρός μπολσεβίκος (εντάχθηκε στο κόμμα στα δεκατέσσερά του) τολμηρός πρωτοπόρος φουτουριστής.
Το προεπαναστατικό «Σύννεφο με παντελόνια» είναι ένα μοντερνιστικό αριστούργημα στο οποίο ο ακάθεκτος πολιτικός ζήλος του δημιουργού του συσσώρευσε αργότερα ποιήματα όπως το «150.000.000», με θέμα την πάλη του συνόλου του πληθυσμού της ΕΣΣΔ κατά του καπιταλισμού, προσωποποιημένου από τον τότε πρόεδρο των ΗΠΑ Γούντροου Γουίλσον. (Παρεμπιπτόντως, ο ίδιος ο Λένιν έφριξε με το αποτέλεσμα χαρακτηρίζοντάς το «σκουπίδι, ηλίθιο, απίστευτα ηλίθιο και πομπώδες».) Για τον Γούμακ και πάλι η σύγκλιση καλλιτέχνη και καθεστώτος ήταν ζήτημα ευτυχούς συγκυρίας: η επίκληση της ιδεολογικής κομμουνιστικής ουτοπίας ταίριαζε γάντι στο υπερανεπτυγμένο εγώ, τη larger than life προσωπικότητα του Μαγιακόφσκι.
Από την ίδια πηγή προήλθαν, κατά τον Γιάνγκφελντ, τόσο η πολιτική ταύτιση όσο και τα υπόλοιπα εξέχοντα χαρακτηριστικά του βίου του ρώσου λογοτέχνη: η επιδειξιμανία, το ατέλειωτο κυνήγι των γυναικών γύρω του, το αθεράπευτο κάπνισμα, η ψυχαναγκαστική χαρτοπαιξία, η θρυλική του παραγωγικότητα.
Το αν ο ένθερμος οπαδός της Ρωσικής Επανάστασης θα συνέχιζε να θέτει την ευμετάβολη ιδιοσυγκρασία του στην υπηρεσία του δικτάτορα της Σοβιετικής Ένωσης στη δύσκολη δεκαετία του ’30, οπότε εκατομμύρια άνθρωποι φυλακίστηκαν, εκτοπίστηκαν ή εκτελέστηκαν κατά διαταγή του Στάλιν, δεν μπορεί να απαντηθεί με σαφήνεια. Απογοήτευση για την κατεύθυνση της χώρας ή καλυμμένες επικρίσεις μπορεί να διακρίνονται στα τελευταία του έργα, δεν είχε όμως διαφωνήσει ανοιχτά ως τον θάνατό του.
Περισσότερο ρομαντικός παρά σκληρός κομμουνιστής, περισσότερο ονειροπόλος παρά επαναστάτης, είναι η τελική κρίση του Γιάνγκφελντ για έναν ελκυστικό, σαγηνευτικό αλλά βαθιά αντιφατικό χαρακτήρα.
Μάρκος Καρασαρίνης
Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ
- Δένδιας: Σε μια περίοδο πολλαπλών προκλήσεων, η ΕΕ οφείλει να είναι «ασπίδα» απέναντι σε κάθε απειλή κατά των μελών της
- Κώστας Μπακογιάννης στο in: Η υποψηφιότητα για τον Δήμο Αθηναίων, το «ψυγείο» και η πολιτική
- Απίθανος ο μικρός αδερφός του Γιαμάλ: Οδηγάει… Mercedes, φοράει μαύρο γυαλί και «τρελαίνει» τα social media (vid)
- Sugar: Ο πρώτος πιστοποιημένος σκύλος ειδοποίησης διαβήτη στην Ελλάδα
- Τελευταίο σταθμός σήμερα η Θεσσαλονίκη πριν το Συνέδριο της ΝΔ – Ομιλίες Μητσοτάκη και Δένδια
- Μήνυμα Τασούλα για την Ημέρα της Ευρώπης: Η ΕΕ παραμένει κορυφαίο εγχείρημα ειρηνικής συνεργασίας και προόδου των λαών
- Ο Παναθηναϊκός θα πάει στη Βαλένθια με στόχο κάτι που δεν έχει γίνει ποτέ (vids)
- Χανταϊός σε κρουαζιερόπλοιο: Στα Κανάρια μεταβαίνει ο ΠΟΥ για την απομάκρυνση των επιβατών του MV Hondius
Ακολουθήστε το in.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
![Άκρως Ζωδιακό: Τα Do’s και Don’ts στα ζώδια σήμερα [Σάββατο 09.05.2026]](https://www.in.gr/wp-content/uploads/2026/05/evgeni-tcherkasski-PcovpDybx9g-unsplash-1-315x220.jpg)
Αριθμός Πιστοποίησης Μ.Η.Τ.232442