Η ΕΚΤ διευκολύνει την Πορτογαλία και συνεχίζει να δέχεται ως εγγύηση τα πορτογαλικά ομόλογα
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ανέστειλε την Πέμπτη την ισχύ του κανόνα της «ελάχιστης πιστοληπτικής αξιολόγησης», ώστε να συνεχίσει να αποδέχεται τα πορτογαλικά κρατικά ομόλογα ως ενέχυρο για την παροχή ρευστότητας στις τράπεζες της χώρας, όπως δήλωσε την Πέμπτη ο Ζαν-Κλοντ Τρισέ, διευκολύοντας έτσι τη Λισαβόνα μετά την επιθετική υποβάθμιση από την Moody's. Αυτή απόφαση ίσως αποτελέσει «προπομπό» και για την Ελλάδα, καθώς η ενδεχόμενη υποβάθμιση σε «επιλεκτική χρεοκοπία» θα έχει ως αποτέλεσμα να καταπέσουν εγγυήσεις 115 δισ. ευρώ και η ΕΚΤ δεν θα μπορεί να δέχεται ως εγγύηση τα ελληνικά ομόλογα για να συνεχίζει να παρέχει ρευστότητα στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα.
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ανέστειλε την Πέμπτη την ισχύ του κανόνα της «ελάχιστης πιστοληπτικής αξιολόγησης», ώστε να συνεχίσει να αποδέχεται τα πορτογαλικά κρατικά ομόλογα ως εξασφάλιση για την παροχή ρευστότητας στις τράπεζες της χώρας, διευκολύνοντας έτσι τη Λισαβόνα μετά το πλήγμα που δέχθηκε από την επιθετική υποβάθμιση της πιστοληπτικής της ικανότητας από την Moody’s.
Όπως είπε ο κ. Τρισέ στη συνέντευξη Τύπου μετά τη συνεδρίαση του ΔΣ της ευρωτράπεζας και την απόφαση για αύξηση των επιτοκίων, «αποφασίσαμε να αναστείλουμε τον κανόνα της ελάχιστης πιστοληπτικής αξιολόγησης […] για τον σκοπό των πράξεων αναχρηματοδότησης του ευρωσυστήματος στην περίπτωση των εργαλείων χρέους που εκδίδει απευθείας ή εγγυάται η πορτογαλική κυβέρνηση».
Μετά την ανακοίνωση αυτή επεκτάθηκαν τα κέρδη στις χρηματιστηριακές αγορές και το ευρώ ενισχύθηκε, ενώ υποχώρησαν οι αποδόσεις των ομολόγων.
Αντίστοιχη απόφαση είχε λάβει η ΕΚΤ για την Ελλάδα πριν από μερικούς μήνες.
Αυτό που έχει ιδιάιτερη σημασία στη σημερινή απόφαση είναι ότι δείχνει τη στάση που θα ακολουθήσει η ΕΚΤ σε ενδεχόμενη υπoβάθμιση της Ελλάδας σε καθεστώς «περιορισμένης» ή «επιλεκτικής χρεοκοπίας».
Σύμφωνα με τους κανόνες της ΕΚΤ και τα όσα κατά καιρούς έχει δηλώσει ο κ. Τρισέ, αν οι μεγάλοι οίκοι αξιολόγησης θεωρήσουν ότι η μετακύλιση του ελληνικού χρέους συνιστά χρεοκοπία η ΕΚΤ θα πρέπει να αρνηθεί να δεχθεί το ελληνικό χρέος ως εγγύηση για δανεισμό.
Οι κανονισμοί της ΕΚΤ βασίζονται στην αξιολόγηση μεμονωμένων περιπτώσεων χρεών.
Όμως, όπως επισημαίνει η Wall Street Journal, η Moody’s δεν έχει κατάταξη πτώχευσης για κρατικά ομόλογα.
Οι αξιολογήσεις του βασίζονται στο αν ένα γεγονός, όπως για παράδειγμα το rollover ενός ομολόγου, αποτελεί πτώχευση. Η κατάταξη των τίτλων βασίζεται στο «ρυθμό ανάκαμψης» (αυτός ο ρυθμός ανάκαμψης είναι οι πιθανότητες που δίνει ο οίκος για πτώχευση πολλαπλασιασμένες με τις αναμενόμενες απώλειες). Η χαμηλότερη βαθμολόγηση είναι «C», που σχετίζεται με απώλειες 65% και πάνω.
Αυτό οδηγεί στο ερώτημα αν η ΕΚΤ μπορεί να δεχθεί τα ελληνικά ομόλογα, βασιζόμενη στο γεγονός ότι οι οίκοι δεν δίνουν αξιολόγηση πτώχευσης. Όμως αυτό θα είχε σοβαρές επιπτώσεις για την αξιοπιστία της ίδιας της ΕΚΤ.
Επιπλέον, οι μεγάλοι οίκοι αξιολόγησης συνήθως ακολουθούν την ίδια γραμμή. Συνεπώς, αν και η S&Ps είναι ο μόνος οίκος που έχει, προς το παρόν, προειδοποιήσει ότι θα θεωρήσει το rollover πτώχευση, το πιθανότερο είναι ότι θα ακολουθήσουν και οι υπόλοιποι.
Επίσης, η ίδια η ΕΚΤ δεν άφησε στον εαυτό της μεγάλα περιθώρια ελιγμού, εφόσον ανακοίνωσε ότι στην περίπτωση πτώχευσης δεν θα δεχθεί τα ελληνικά ομόλογα.
Το βασικότερο, όμως, είναι ότι η ΕΚΤ δεν δεσμεύεται από τους εγγυητικούς της κανονισμούς. Ήδη, χαλάρωσε της απαιτήσεις της όταν η Ελλάδα μπήκε στο πρόγραμμα λιτότητας υπό αυστηρούς όρους.
Εφόσον η ΕΚΤ δέχεται εγγυήσεις μόνο από «οικονομικά εύρωστες» τράπεζες, μια πτώχευση της Ελλάδας σημαίνει ότι θα αμφισβητηθεί η ευρωστία όλων των τραπεζών που συνεργάζονται με την ΕΚΤ.
Παρ’ όλα αυτά, αν η ΕΚΤ θέλει να δεχθεί τα ελληνικά ομόλογα ως εγγύηση μπορεί να το κάνει, ανεξαρτήτως των οίκων αξιολόγησης.
Εναλλακτικά, υπάρχει η δυνατότητας προσφυγής των ελληνικών τραπεζών στον έκτακτο μηχανισμό παροχής ρευστότητας (Emergency Liquidity Assistance), που ήδη, από τα τέλη του 2010, χρηασιμοποιεί η κεντρική τράπεζα της Ιρλανδίας για να χρηματοδοτεί τις ιρλανδικές τράπεζες.
Το Art Project Space παρουσιάζει την Πέμπτη 7 Μαΐου τη συλλεκτική έκδοση Πειρατές, με πρωτότυπα χαρακτικά του Νίκου Κυριακόπουλου. Εκεί όπου η τέχνη είναι τρόπος ζωής