Νέος «οδικός χάρτης» για τις μεγάλες ερευνητικές υποδομές στην ΕΕ

36

Τρία έργα για το Περιβάλλον και τέσσερα που αφορούν τη Βιοϊατρική κυριαρχούν στη λίστα των δέκα σημαντικών υποδομών που θα υλοποιηθούν στην Ευρώπη μέχρι το 2020, σύμφωνα με τη δεύτερη έκδοση του «Ευρωπαϊκού Οδικού Χάρτη για τις Υποδομές Έρευνας».

Η πρώτη έκδοση του χάρτη είχε παρουσιαστεί το 2006, ενώ η δεύτερη αποφασίστηκε στην Ευρωπαϊκή Συνδιάσκεψη Ερευνητικών Υποδομών 2008, η οποία πραγματοποιήθηκε στις Βερσαλλίες της Γαλλίας.

Οι μολυσματικές ασθένειες, η διαχείριση του διοξειδίου του άνθρακα, τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης για φυσικές καταστροφές και η παρατήρηση του διαστήματος είναι μεταξύ των κορυφαίων προτεραιοτήτων, που έχουν τη στήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, στο πλαίσιο οικοδόμησης ενός Ευρωπαϊκού Χώρου Έρευνας.

Ο νέος «οδικός χάρτης» περιλαμβάνει φιλόδοξα σχέδια παγκοσμίου επιπέδου:

– Δημιουργία νέων επιστημονικών εργαστηρίων υψηλής ασφαλείας για την έρευνα σε θανατηφόρους παθογόνους μικροοργανισμούς

-Εγκαταστάσεις δοκιμών και ελέγχων για τις τεχνολογίες δέσμευσης και αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα.

-Ραντάρ νέας τεχνολογίες για μελέτες της ατμόσφαιρας.

-Αρκτικό παρατηρητήριο για την μελέτη της κλιματικής αλλαγής

-Νέες τεχνικές για τη μελέτη και την πρόβλεψη σεισμών, ηφαιστειακών εκρήξεων και τσουνάμι.

– Τηλεσκόπια νέας γενιάς για αστρονομικές παρατηρήσεις των ακτίνων γάμμα υψηλής ενέργειας.

– Δημιουργία ενός Ευρωπαϊκού Εργαστηρίου Μαγνητικού Πεδίου, το οποίο θα βοηθήσει στη μελέτη της ύλης με ισχυρά μαγνητικά πεδία.

Ο επίτροπος Έρευνας Γιάνεζ Ποτότσνικ εξέφρασε την ελπίδα ότι τα κράτη μέλη της ΕΕ θα αποφύγουν τις καθυστερήσεις όσον αφορά την υιοθέτηση της πρότασης για ένα κοινό ευρωπαϊκό νομικό πλαίσιο (που σήμερα δεν υπάρχει), το οποίο θα καλύπτει τις ευρωπαϊκές ερευνητικές «Δεν έχουμε χρόνο για χάσιμο όσον αφορά την ανάπτυξη έξυπνων επενδύσεων στην έρευνα» τόνισε.

Οι δέκα νέες υποδομές επιλέχθηκαν ανάμεσα σε 35 προτάσεις, έπειτα από μακρά περίοδο διαβουλεύσεων μεταξύ 200 ειδικών των κρατών-μελών. Μετά την προσθήκη των δέκα νέων σχεδίων, οι ερευνητικές υποδομές πρώτης προτεραιότητας ανέρχονται πλέον σε 44 σε όλα τα επιστημονικά πεδία.

Ο συνολικός προϋπολογισμός της ΕΕ για τις ερευνητικές υποδομές έχει αυξηθεί από 730 εκατ. ευρώ στο 6ο Πρόγραμμα Πλαίσιο για την Έρευνα σε πάνω από 1,7 δισ. ευρώ στο 7ο Πρόγραμμα Πλαίσιο. Παρόλα αυτά, παραμένει πάντα το κρίσιμο ζήτημα πώς θα χρηματοδοτηθούν έγκαιρα όλες αυτές οι φιλόδοξες υποδομές, με δεδομένη και την τρέχουσα οικονομική κρίση.

Από τις 34 υποδομές που είχαν επιλεγεί σε πρώτη φάση (συνολικού προϋπολογιζόμενου κόστους 14 δισ. ευρώ), επτά βρίσκονται ήδη υπό κατασκευή ή έχουν εξασφαλίσει την χρηματοδότησή τους. Η πρόοδος σε άλλες 11 υποδομές κρίνεται ικανοποιητική, αλλά δεν έχει διασφαλιστεί η χρηματοδότησή τους. Σε πολλές περιπτώσεις τα αρχικά κεφάλαια δίνονται από το 7ο Πρόγραμμα Πλαίσιο για την Έρευνα.

Σε εθνικό επίπεδο, 16 χώρες έχουν είτε υποβάλει τους δικούς τους οδικούς χάρτες για την έρευνα, είτε ετοιμάζονται να ανανεώσουν τους προϋπάρχοντες. Η πλειονότητα αυτών των προγραμμάτων αποτελεί ένα μίγμα από τις ευρωπαϊκές προτεραιότητες που περιγράφηκαν παραπάνω και τις εθνικές προτεραιότητες κάθε χώρας.

Οι συνολικές δαπάνες για Έρευνα και Ανάπτυξη (R & D) στην ΕΕ, με βάση τα πιο πρόσφατα στοιχεία του 2006, έφθασαν τα 203 δισ. ευρώ (περίπου το 1,84% του ευρωπαϊκού ΑΕΠ) και, από αυτές, τα 122 δισ. ευρώ αφορούν τον ιδιωτικό τομέα και τα υπόλοιπα 81 δισ. ευρώ το δημόσιο τομέα (ΕΕ, κράτη μέλη, ιδρύματα).

Το ετήσιο κόστος λειτουργίας και συντήρησης των ευρωπαϊκών υποδομών έρευνας (περίπου 600 σε αριθμό) υπολογίζεται σε 8,5 δισ. ευρώ, ενώ η συνολική αξία τους (κόστος αντικατάστασης) σε 30 δισ. ευρώ. Πάνω από 25.000 επιστήμονες, μηχανικοί ερευνητές και τεχνικοί εργάζονται στις ερευνητικές υποδομές της ΕΕ (το 2% του συνολικού ανθρώπινου ερευνητικού δυναμικού της Ευρώπης, σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα).

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,ΑΠΕ-ΜΠΕ