Ύστατη προσπάθεια στην ΕΕ για εξεύρεση συμβιβαστικής λύσης στο θέμα του Κοσόβου

38

Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα προσπαθήσει να βρει κοινή γραμμή για τον τρόπο αντιμετώπισης των εξελίξεων στο Κόσοβο, όπου ο νικητής των εκλογών, Χασίμ Θάτσι, έχει δηλώσει ότι θα προχωρήσει στη μονομερή κήρυξη της ανεξαρτησίας.

Οι ΗΠΑ και τα περισσότερα μέλη της ΕΕ υποστηρίζουν την ανεξαρτησία του Κοσόβου, αλλά τουλάχιστον έξι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες δείχνουν επιφυλακτικές να υποστηρίξουν μία τέτοια εξέλιξη χωρίς τις ευλογίες του ΟΗΕ.

«Υπάρχει η αντίληψη ότι εμείς (στην ΕΕ) θα έπρεπε να είμαστε επικεφαλής σε αυτό το θέμα και για να το πετύχουμε αυτό θα πρέπει να συντονίσουμε τις ενέργειές μας» δήλωσε Ευρωπαίος διπλωμάτης, μιλώντας υπό τον όρο της ανωνυμίας.

Οι περισσότερες χώρες που συνορεύουν με τη Βαλκανική, αλλά και η Γερμανία με την Ισπανία δείχνουν απροθυμία να υποστηρίξουν τη μονομερή κήρυξη της ανεξαρτησίας από τους Αλβανούς Κοσοβάρους. Ωστόσο, διπλωμάτες εκτιμούν ότι η Μαδρίτη και το Βερολίνο μπορούν να πεισθούν να αλλάξουν θέση, αν καταστεί σαφές ότι έχουν εξαντληθεί όλες οι προσπάθειες για την εξεύρεση συμβιβαστικής λύσης μεταξύ της Σερβίας και των Αλβανών του Κοσόβου.

Ο Βόλφγκανγκ Ίσινγκερ, ο Γερμανός διπλωμάτης που είναι επικεφαλής της μεσολαβητικής τρόικας μαζί με τους ομολόγους του από τις ΗΠΑ και τη Ρωσία, θα συναντηθεί με τους εκπροσώπους των Σέρβων και των Κοσοβάρων, στις Βρυξέλλες, την Τρίτη.

Ελάχιστοι όμως τρέφουν ελπίδες για τις δυνατότητες να ξεπεραστεί το αδιέξοδο. Μία νέα μεσολαβητική προσπάθεια θα γίνει στις 26 Νοεμβρίου, δύο εβδομάδες πριν από την 10η Δεκεμβρίου, ημερομηνία που έχουν ορίσει η ΕΕ και οι ΗΠΑ για την επίτευξη συμβιβαστικής λύσης.

Ανησυχεί η Δύση

Εν τω μεταξύ, η Δύση εξέφρασε ανησυχία που οι Σέρβοι μποϊκοτάρισαν τις εκλογές στο Κόσοβο, ενώ η Ρωσία εξέφρασε ανησυχία διότι ένας πρώην αντάρτης κέρδισε τις εκλογές.

«Καλωσορίζω το γεγονός ότι διεξήχθησαν οι εκλογές σε ατμόσφαιρα ηρεμίας και σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα» δήλωσε ο επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Χαβιέρ Σολάνα, που κάλεσε τα κόμματα να σχηματίσουν γρήγορα κυβέρνηση εν όψει της τελευταίας φάσης των συνομιλιών με το Βελιγράδι για το μελλοντικό καθεστώς της περιοχής.

Πάντως, ο Σολάντα δήλωσε ανήσυχος για το χαμηλό ποσοστό συμμετοχής, που -όπως είπε- «αντανακλά μία διογκούμενη δυσαρέσκεια του πληθυσμού για την πολιτική ελίτ».

Στο ίδιο μήκος κύματος ο επίτροπος της ΕΕ, αρμόδιος για τη διεύρυνση, Όλι Ρεν, ο οποίος δήλωσε ικανοποιημένος που οι εκλογές έγιναν σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα.

Οι ΗΠΑ χειροκρότησαν τη διενέργεια των εκλογών και επέκριναν τους Σέρβους που δεν προσήλθαν στις κάλπες, προειδοποιώντας μάλιστα ότι αυτή η στάση θα βλάψει τα συμφέροντά τους.

Οι ΗΠΑ «λυπούνται βαθύτατα για την απόφαση των Σέρβων του Κοσόβου, που την ενθάρρυνε η Σερβία, να μην πάρουν μέρος σε αυτές τις εκλογές» δήλωσε ο εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Σον Μακόρμακ, προσθέτοντας ότι η σερβική κοινότητα «μόνο να χάσει έχει από αυτή την απόφαση».

Από την άλλη πλευρά, η Ρωσία, που εμφανίζεται ως στενός σύμμαχος της Σερβίας, εξέφρασε ανησυχία για το γεγονός ότι νικητής των εκλογών αναδείχτηκε ο Χασίμ Θάτσι, ο οποίος ήταν εκ των ηγετών του ανταρτικού Απελευθερωτικού Στρατού του Κοσόβου (UCK) το 1993 και καταδικάστηκε για τρομοκρατική δράση, στη Σερβία, το 1997.

Επιμένει ο Θάτσι

Εν τω μεταξύ, ο Χασίμ Θάτσι σε συνέντευξη που δημοσιεύεται στην εφημερίδα Frankfurter Allgemeine Zeitung αποκλείει το ενδεχόμενο συγκρότησης ομοσπονδίας ή συνομοσπονδίας με τη Σερβία και θεωρεί ότι μόνο η ανεξαρτησία της επαρχίας είναι εφικτή.

«Δεν μπορούμε να περιμένουμε να μας αναγνωρίσουν όλες οι χώρες» λέει διατυπώνοντας την εκτίμηση ότι είναι προς το συμφέρον της Ελλάδας και της Κύπρου να αναγνωρίσουν την ανεξαρτησία του Κοσόβου.

«Η ιδέα που προωθείται από τη Σερβία για λύση τύπου Χονγκ Κονγκ δεν αντιμετωπίζεται. Ούτε το κυπριακό μοντέλο μπορεί να προσαρμοσθεί στο Κόσοβο, ούτε εξάλλου οι προτάσεις για ομοσπονδία ή συνομοσπονδία με τη Σερβία. Καμία από αυτές τις ιδέες δεν στέκει» λέει.

«Μετά τις 10 Δεκεμβρίου το Κόσοβο θα λάβει την απόφασή του σε συνεννόηση με την Ουάσινγκτον και τις Βρυξέλλες» πρόσθεσε.

Σέρβοι και Κοσοβάροι θα συναντηθούν την Τρίτη στις Βρυξέλλες για κρίσιμες συνομιλίες σχετικά με το καθεστώς της επαρχίας που διοικείται προσωρινά από τα Ηνωμένα Εθνη.

Αντιδρά η Σερβία

Η Σερβία δεν επιτρέπει την εμφάνιση νέου κράτους στο έδαφος της, δήλωσε ο πρόεδρος της Σερβίας Μπόρις Τάντιτς σε συνέντευξη του στη ρωσική τηλεόραση, την οποία αναμεταδίδουν τα σερβικά ΜΜΕ. Ο κ. Τάντιτς επισήμανε ότι «ανεξαρτητοποίηση του Κοσόβου θα δημιουργήσει προηγούμενο με επικίνδυνες συνέπειες για την περιοχή και τον κόσμο γενικότερα. Με μια τέτοια πράξη θα καταρρεύσει η υπάρχουσα τάξη πραγμάτων και θα απειληθεί η πολιτική και οικονομική σταθερότητα σε παγκόσμιο επίπεδο».

Εν τω μεταξύ ο πρωθυπουργός της Σερβίας Βόϊσλαβ Κοστούνιτσα απέρριψε κατηγορηματικά το ενδεχόμενο να αποδεχθεί η χώρα του «ουδέτερο καθεστώς» για το Κόσοβο, πρόταση που προτίθεται να καταθέσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων ο εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη διαμεσολαβητική τρόικα Βόλφγκανγκ Ίσινγκερ. Η ουδετερότητα είναι το άλλο όνομα για την ανεξαρτησία, δήλωσε ο Κοστούνιτσα επαναλαμβάνοντας ότι το Βελιγράδι δεν πρόκειται να αποδεχθεί λύση που δεν σέβεται την εδαφική ακεραιότητα της Σερβίας και τα κυριαρχικά της δικαιώματα.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,ΑΠΕ/Reuters,ΑΠΕ-ΜΠΕ