92

Έκθεση με έργα καλλιτεχνών και διανοουμένων αφιερωμένα στην Αντίσταση του 1941-1944 παρουσιάζεται από την Τετάρτη 6 Ιουνίου έως τις 5 Ιουλίου στην Εθνική Πινακοθήκη.

Ανάμεσα σε πίνακες των Ματίς και Μπρακ, παρουσιάζεται ένα έργο που δωρήθηκε από τον ίδιο τον Πικάσο (με την αφιέρωση «Για τον ελληνικό λαό, φόρος τιμής, Παρίσι, Μάιος 1946»), σαν προσφορά στην ελληνική Αντίσταση.

Η μακρά ιστορία της έκθεσης -με τον γενικό τίτλο Hommage a la Grece- Η δωρεά Γάλλων καλλιτεχνών για την Εθνική Αντίσταση. Φόρος τιμής στους Ροζέ και Τατιάνα Μιλλιέξ, εμπνευστές της δωρεάς των Γάλλων καλλιτεχνών– ανάγεται στο «χειμώνα της πείνας» και στο «τάμα» που έκαναν ο Ροζέ Μιλλιέξ και η Ελληνίδα σύζυγός του Τατιάνα Γκρίτση-Μιλλιέξ, που ζούσαν εξόριστοι στο Νότο της Γαλλίας.

Το «τάμα» ήταν να συγκεντρώσουν κείμενα Γάλλων διανοουμένων και έργα καλλιτεχνών για την Ελλάδα και τον δοκιμαζόμενο λαό της για βιβλίο-λεύκωμα. Η προσπάθεια ξεκίνησε το 1945 και βρήκε μεγάλη ανταπόκριση, όπως αναφέρουν Τα Νέα της Τετάρτης.

Πρώτος ανταποκρίθηκε ο Αντρέ Φουζερόν, με ένα χειρόγραφο και ένα έργο του. Ακολούθησε ο Ανρί Ματίς -που είχε αρνηθεί να εγκαταλείψει τη χώρα του στην περίοδο της κατοχής και είδε την Γκεστάπο να συλλαμβάνει τη σύζυγό του και την κόρη του- προσέφερε ένα ωραίο σχέδιο, μια γαλήνια γυναικεία μορφή με ρέουσες γραμμές.

Την προσπάθεια συνέχισαν ο Ζορζ Μπρακ, ο Πιερ Μπονάρ, ο Αντρέ Μασόν που δώρισε ένα σχέδιο με τίτλο «Αντίσταση», ο Φρανσίς Πικάμπια ένα κεφάλι-μάσκα από τη σειρά επικαλυπτόμενα κεφάλια, η Ελληνίδα χήρα του γλύπτη Μπουρντέλ που προσέφερε ένα κεφάλι της Αθηνάς, ο Ανρί Λοράνς, ο Αντρέ Λοτ, ο Ντενουαγιέ, οι Έλληνες Δημήτρης Γαλάνης και Μαρία, αλλά και δεκάδες άλλοι λιγότερο γνωστοί ζωγράφοι.

Εν τω μεταξύ το «τάμα της Κατοχής», έγινε όνειρο για τη δημιουργία μιας αίθουσας αφιερωμένης στη σύγχρονη γαλλική τέχνη σ΄ ένα υπό ίδρυσιν μουσείο σύγχρονης τέχνης στην Αθήνα. Είκοσι ένα λάδια, 110 σχέδια και δύο βιβλία τέχνης, του Ματίς και του Ντιφί ήταν τα έργα που θα πλαισίωναν αρχικά το μουσείο.

Τα έργα ήρθαν στην Αθήνα, εκτέθηκαν στο Γαλλικό Ινστιτούτο το 1949 εν μέσω του κλίματος πολιτικής μισαλλοδοξίας, χλευάστηκαν από μερίδα του Τύπου και κατέληξαν στην Εθνική Πινακοθήκη.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ