Είκοσι δύο χρόνια από τη «μέρα της ντροπής» στο «Χέιζελ» το 1985

89

Οι τελικοί των Κυπέλλων Πρωταθλητριών (ή Champions League) είναι το «αλατοπίπερο» του ποδοσφαίρου, το αποκορύφωμα της μαγείας του «βασιλιά των σπορ».

Ποιος μπορεί να ξεχάσει άλλωστε στιγμές όπως αυτή του 1999 στην Βαρκελώνη, όταν η Μάνστεστερ Γιουνάιτεντ στα τρία τελευταία λεπτά της αναμέτρησης με την Μπάγερν Μονάχου γύρισε το ματς, επικράτησε με 2-1 και κατέκτησε το βαρύτιμο τρόπαιο; Κανείς.

Όπως κανείς δεν μπορεί να ξεχάσει και τις «μαύρες στιγμές» σαν και αυτή του «Χέιζελ» των Βρυξελλών, όπου σαν σήμερα, πριν από 22 χρόνια (29 Μαΐου 1985), το ποδόσφαιρο γνώρισε και την άλλη πλευρά του νομίσματος. Αυτή της ντροπής, της ταπείνωσης του ανθρώπου και του θανάτου.

Ο τελικός μεταξύ Γιουβέντους και Λίβερπουλ δεν έμεινε στην ιστορία για το αγωνιστικό του μέρος, που βρήκε νικήτρια τη «μεγάλη κυρία» με 1-0. Έμεινε ως η «μέρα της ντροπής», όπως την χαρακτήρισε το περιοδικό Time, καθώς 39 οπαδοί άφησαν την τελευταία τους πνοή.

Τα πάντα ξεκίνησαν πριν από την έναρξη του τελικού. Οι Αγγλοι χούλιγκαν πέρασαν όλη τους τη μέρα, πίνοντας μπίρες στις παμπ και τριγυρίζοντας στους δρόμους των Βρυξελλών μεθυσμένοι. Η αστυνομία του Βελγίου είχε ήδη αρχίσει να προβληματίζεται και ο διοικητής της αστυνομικής δύναμης έδωσε εντολή στους ανθρώπους ασφαλείας να περιφρουρήσουν τους δρόμους γύρω από το γήπεδο. Μάταια όμως…

Οι Αγγλοι χούλιγκαν μπήκαν στο «Χέιζελ» χωρίς αστυνομική συνοδεία και 15-20 λεπτά πριν αρχίσει η αναμέτρηση, εκμεταλλεύτηκαν τα ανεπαρκή μέτρα των Βέλγων αστυνομικών, έσπασαν τα κιγκλιδώματα και έκαναν έφοδο στις εξέδρες που κάθονταν οι οπαδοί της Γιουβέντους. Κρατούσαν στα χέρια τους φωτοβολίδες, μπουκάλια και μαχαίρια! Η μάχη μόλις είχε ξεκινήσει…

Οι Ιταλοί και οι Βέλγοι οπαδοί προσπάθησαν να αποφύγουν τους μαινόμενους χούλιγκαν και βρήκαν διέξοδο στον αγωνιστικό χώρο. Ωστόσο, οπαδοί της «Γιούβε», που βρίσκονταν σε άλλες θύρες, προσπάθησαν με τη σειρά τους να επιτεθούν στους Αγγλους. Στο γενικό χαμό έγινε το κακό…

Υποχώρησε και κατέρρευσε ένας τσιμεντένιος τοίχος, εκεί όπου έχασαν τη ζωή τους τα περισσότερα άτομα από τα 39, που ήταν και ο μοιραίος, τελικός απολογισμός. Οι Βρυξέλλες είχαν σηκωθεί στο πόδι. Έφιπποι αστυνομικοί άρχισαν να φτάνουν στο γήπεδο για να κατευνάσουν τα πνεύματα.

Ωστόσο, το σκηνικό που διαδραματιζόταν στον αγωνιστικό χώρο του «Χέιζελ» μπορεί να το δει κανείς μόνο σε ταινίες θρίλερ. Μαχαιρώματα, συνεχές ξύλο και κραυγές πόνου, ματωμένα κορμιά, άψυχα σώματα, τραυματίες δεξιά και αριστερά ήταν ό,τι έβλεπε και άκουγε κανείς, όταν έμπαινε στον αγωνιστικό χώρο.

Μόλις κατέφτασε η αστυνομική δύναμη, οι οπαδοί χωρίστηκαν. Μετά από μία ώρα, τα πνεύματα ηρέμησαν κάπως, όμως, μια νέα σκηνή της τραγωδίας του «Χέιζελ» εκτυλισσόταν στο γήπεδο. Το στάδιο των Βρυξελλών μετατράπηκε σε νεκροτομείο, καθώς είχε φτάσει η στιγμή για να γίνει η αναγνώριση των πτωμάτων.

Τα άψυχα σώματα είχαν μεταφερθεί στον περίβολο του αγωνιστικού χώρου και το τραγικό της υπόθεσης ήταν ότι τα μεγάφωνα έκαναν συνεχείς εκκλήσεις για να έρθουν οι οπαδοί και να περάσουν από τη μακάβρια διαδικασία της αναγνώρισης. Οι εικόνες τραγικές… Ακούγονταν κλάματα από παντού, καθώς οι Ιταλοί αναγνώριζαν έναν δικό τους.

Ο τραγικός απολογισμός ήταν 39 νεκροί, μεταξύ των οποίων 32 Ιταλοί, πέντε Βέλγοι, ένας Αγγλος και ένας Γάλλος. Ανάμεσά τους και ένα παιδί 15 Μαΐων και περισσότεροι από 350 τραυματίες.

Ένας από τους θρύλους της Λίβερπουλ, ο Κένι Νταλγκλίς, που βρισκόταν στα αποδυτήρια τη στιγμή των θλιβερών επεισοδίων, υποστήριξε ότι ποτέ δεν θα ξεχάσει τις κραυγές και τα άψυχα σώματα, που έβλεπε πάνω στα φορεία: «Δεν μπορώ να καταλάβω τη συμπεριφορά ορισμένων οπαδών της Λίβερπουλ, όμως, έπρεπε να ξέρουν ότι τα παιδιά που σκοτώθηκαν δεν θα τους έκαναν ποτέ κακό μετά το παιχνίδι».

«Αν θέλουν να επαναφέρουν την παλαιολιθική εποχή, τότε να το κάνουν μόνο στο σπίτι τους. Είδαμε τους Ιταλούς να κλαίνε και παρακολουθούσαμε όλη τη μεταφορά των τραυματιών. Όταν φύγαμε από το Βέλγιο, οι Ιταλοί ήταν θυμωμένοι και με το δίκιο τους. Έπρεπε η αστυνομία των Βρυξελλών να λάβει μέτρα και δεν τα έλαβε. Θυμάμαι ακόμα το πρόσωπο ενός Ιταλού φιλάθλου, ο οποίος ήταν έξω από το ξενοδοχείο μας, κολλημένος στο τζάμι της εξώπορτας και έκλαιγε. Ήταν τραγικό» προσέθεσε.

Την επόμενη μέρα της τραγωδίας είχε έρθει η ώρα του καταλογισμού ευθυνών. Οι Ιταλοί έριξαν τις ευθύνες στην αστυνομία των Βρυξελλών, στο υπουργείο Εσωτερικών και Δημόσιας Τάξης. Στην Αγγλία, όμως, οι αντιδράσεις ήταν μεγαλύτερες. Η πρωθυπουργός της χώρας, Μάργκαρετ Θάτσερ, χαρακτήρισε τους οπαδούς της Λίβερπουλ «φονιάδες» και στο Κοινοβούλιο με μία φράση είχε παρουσιάσει όλη την εικόνα του «Χέιζελ»: «Έχουμε καταντήσει οι πιο φρικτοί επαγγελματίες εγκληματίες των γηπέδων».

Πάντως, αυτό που προκάλεσε τις αντιδράσεις στην παγκόσμια κοινή γνώμη ήταν η απόφαση της UEFΑ να διεξαχθεί κανονικά ο τελικός στο γήπεδο, στο οποίο πριν από λίγες ώρες είχαν ξεψυχήσει 39 άνθρωποι! Οι ποδοσφαιριστές δεν ήθελαν να βγουν από τα αποδυτήρια, όμως η UEFA δεν σήκωνε κουβέντα.

Χαρακτηριστικές ήταν οι δηλώσεις του γκολκίπερ της Γιουβέντους, Στέφανο Τακόνι: «Δεν θέλουμε να παίξουμε. Πάμε γρήγορα στα σπίτια μας. Δεν μπορούμε να αγωνιστούμε κάτω από αυτή τη φρικιαστική ατμόσφαιρα». Τελικά, το παιχνίδι έγινε κανονικά, με τη Γιουβέντους να φτάνει στην κατάκτηση του τίτλου, χάρη σε ένα αμφισβητούμενο πέναλτι του Μισέλ Πλατινί στο 58ο λεπτό.

Η τελευταία πράξη της τραγωδίας παίχτηκε περίπου ένα μήνα μετά, στην έδρα της UEFA, όταν ανακοινώθηκαν οι ποινές:

– Στους διοργανωτές Βέλγους απαγορεύθηκε να αναλάβουν οποιαδήποτε ποδοσφαιρική διοργάνωση για τα επόμενα τρία χρόνια.
– Η Γιουβέντους υποχρεώθηκε να δώσει τα δύο πρώτα της ευρωπαϊκά παιχνίδια της επόμενης σεζόν σε κενές εξέδρες.
– Όλες οι αγγλικές ομάδες αποκλείστηκαν επ αόριστον από τα κύπελλα Ευρώπης, ενώ στη Λίβερπουλ επιβλήθηκε ποινή τριών χρόνων.

Για την ιστορία, οι συνθέσεις του τελικού της αποφράδας ημέρας:

Γιουβέντους (Τζιοβάνι Τραπατόνι): Τακόνι, Φαβέρο, Μπρίο, Σιρέα, Καμπρίνι, Μπονίνι, Πλατινί, Ταρντέλι, Μπριάσκι (84 Πραντέλι), Ρόσι (89 Βινιόλι), Μπόνιεκ.
Λίβερπουλ (Τζόζεφ Φάγκαν): Γκρόμπελαρ, Νιλ, Α.Χάνσεν, Λόρενσον (4 Γκιλέσπι), Μπεγκλίν, Νίκολ, Νταλγκλίς, Γουόρκ, Γουίλαν, Γουόλς (46 Τζόνστον), Ρας.

Διαιτητής: Αντρέ Ντάινα (Ελβετία).

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ