51

Υπό τη σκιά της επικείμενης απόφασης για το τελικό καθεστώς του Κοσσυφοπεδίου διεξήχθησαν οι βουλευτικές εκλογές στη Σερβία. Φιλοδυτικές και υπερεθνικιστές δυνάμεις έδωσαν σκληρή μάχη, καθοριστική για το μελλοντικό προσανατολισμό του Βελιγραδίου, και τα προκαταρκτικά ανεπίσημα στοιχεία δίνουν προβάδισμα, όχι αυτοδυναμία, στους πρώην συμμάχους του Σλ.Μιλόσεβιτς.

Σε αυτή την εκλογική αναμέτρηση στη Σερβία, την πρώτη μετά τη διάλυση της χαλαρής ένωσης με το Μαυροβούνιο, η Δύση κινήθηκε προς ενθάρρυνση των δημοκρατικών κομμάτων, στέλνοντας σαφές μήνυμα πως η χώρα πρέπει να στρέψει την πλάτη στον εθνικισμό εάν επιθυμεί να διεκδικήσει θέση στους ευρωατλαντικούς θεσμούς και να μην μείνει παγιδευμένη στο παρελθόν.

Σύμφωνα με το Κέντρο για τις Ελεύθερες Εκλογές και τη Δημοκρατία (Cesid), ανεξάρτητη οργάνωση επιτήρησης των εκλογών, το υπερεθνικιστικό Ριζοσπαστικό Κόμμα (που κυβέρνησε μαζί με τον Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς τη δεκαετία του 90) έρχεται πρώτο με ποσοστό που κυμαίνεται στο 28,5%.

Έπεται το υποστηριζόμενο από τη Δύση Δημοκρατικό Κόμμα του νυν προέδρου Μπόρις Τάντιτς με ποσοστό 22% και γύρω στο 17% λαμβάνει ο κυβερνητικός κεντροδεξιός συνασπισμός υπό το Δημοκρατικό Κόμμα Σερβίας-Νέα Σερβία του πρωθυπουργού Βόισλαβ Κοστούνιτσα.

Σε ρυθμιστικό ρόλο ο Β.Κοστούνιτσα

Κανένα από τα δύο μεγάλα αντιπολιτευόμενα κόμματα δεν διαθέτει όμως αυτοδυναμία και ως φαίνεται ο Βόισλαβ Κοστούνιτσα θα έχει τον καθοριστικό λόγο στη διαμόρφωση κυβέρνησης. Αναλυτές εκτιμούν ότι η νέα κυβέρνηση θα προκύψει από συμμαχία των Κοστούνιτσα και Τάντιτς, πιθανώς και με τη στήριξη κομμάτων που εκπροσωπούν εθνικές μειονότητες.

Πάντως, ο Βόισλαβ Κοστούνιτσα -που ηγείται της σερβικής κυβέρνησης τα τελευταία τρία χρόνια- δεν έχει αποκλείσει το ενδεχόμενο συνασπισμού με το Ριζοσπαστικό Κόμμα προκειμένου να παραμείνει στην εξουσία.

Οι δημοσκοπήσεις εμφάνιζαν το Ριζοσπαστικό και το Δημοκρατικό Κόμμα πολύ κοντά, με ποσοστό γύρω στο 30%. Προέβλεπαν ότι καμία παράταξη δεν θα έχει αυτοδυναμία, όμως δεν έδιναν αυτή τη διαφορά υπέρ των υπερεθνικιστικών δυνάμεων, γεγονός που ενδεχομένως συνιστά πλήγμα στις ελπίδες της Δύσης για στενότερη συνεργασία με τη Σερβία.

Υψηλή συμμετοχή

Οι εκλογές διεξήχθησαν ομαλά και το ποσοστό συμμετοχής κυμάνθηκε γύρω στο 60%, βάσει των στοιχείων που ανακοίνωσε το Κέντρο για τις Ελεύθερες Εκλογές και τη Δημοκρατία (Cesid). Πρόκειται για το υψηλότερο ποσοστό προσέλευσης από τις εκλογές του 2000, όταν ανετράπη το καθεστώς Μιλόσεβιτς.

Το Κέντρο Cesid έκανε επίσης λόγο για ελάχιστες παρατυπίες, όχι της φύσης που θα μπορούσαν ενδεχομένως να θέσουν σε κίνδυνο την αξιοπιστία της διαδικασίας. Για πρώτη φορά λειτούργησαν εκλογικά κέντρα σε όλες τις δημοκρατίες της πρώην Γιουγκοσλαβίας· η ψηφοφορία στις περιοχές του Κοσόβου, όπου υπερτερεί ο σερβικός πληθυσμός, διεξήχθησαν ομαλά υπό την παρουσία της KFOR.

Η Βουλή της Σερβίας θα πρέπει να συσταθεί το αργότερο σε ένα μήνα και να αρχίσουν οι διεργασίες για το σχηματισμό κυβέρνησης.

Το κόμμα που θα έρθει πρώτο θα λάβει την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης από τον πρόεδρο και εάν δεν την αξιοποιήσει, η εντολή θα δοθεί στο δεύτερο κόμμα. Στην περίπτωση που κανένα κόμμα δεν κατορθώσει να σχηματίσει κυβέρνηση, ο πρόεδρος της Σερβίας θα διαλύσει τη Βουλή και θα προκηρύξει νέες εκλογές.

Κόσοβο και Μλάντιτς

Η νέα κυβέρνηση οφείλει να εφαρμόσει περαιτέρω οδυνηρές οικονομικές μεταρρυθμίσεις και να διαχειριστεί δύο φλέγοντα ζητήματα: το μελλοντικό καθεστώς του Κοσσυφοπεδίου και τη σύλληψη του καταζητούμενου για εγκλήματα πολέμου στρατηγού Ράτκο Μλάντιτς, που συνιστά τεράστιο εμπόδιο στο δρόμο της προσέγγισης με την ΕΕ.

Οι προτάσεις του ειδικού μεσολαβητή του ΟΗΕ για το Κόσοβο, πρώην προέδρου της Φινλανδίας, Μάρτι Αχτισάαρι αναμένεται να παρουσιαστούν στους διπλωμάτες την Παρασκευή και η αντίληψη που κυριαρχεί είναι πως θα περιλαμβάνουν προοπτική για υπό όρους ανεξαρτησία. Στη Σερβία κανένα μεγάλο δεν αποδέχεται την παραχώρηση του Κοσόβου.

Τάντιτς και Κοστούνιτσα άσκησαν διεθνώς πιέσεις για να κρατήσουν το Κόσοβο εντός της σερβικής επικράτειας, προσφέροντας ευρεία αυτονομία στην αλβανική πλειοψηφία που δεν αποδέχεται όμως τίποτε άλλο από ανεξαρτησία. Σε αντίθεση με το Ριζοσπαστικό Κόμμα, αμφότεροι έχουν δεσμευθεί πάντως για επίλυση μέσω ειρηνικών μέσων.

Το Δημοκρατικό Κόμμα του Τάντιτς έχει φθάσει πιο κοντά στο σημείο να πει στους Σέρβους πως η ανεξαρτησία μπορεί και να είναι αναπόφευκτη, ενώ την ώρα που το Ριζοσπαστικό Κόμμα ορκίζεται να μην παραδόσει ποτέ τη σερβική επαρχία.

Το Κόσοβο συζητήθηκε και στη συνάντηση των Βλαντιμίρ Πούτιν και Ανγκελα Μέρκελ την Κυριακή. Ο Ρώσος πρόεδρος έστειλε σαφές μήνυμα πως δεν θα στηρίξει στο Συμβούλιο Ασφαλείας λύση που δεν θα είναι αποδεκτή από το Βελιγράδι, και η Γερμανίδα καγκελάριος και προεδρεύουσα του Συμβουλίου της ΕΕ τόνισε πως οι προσπάθειες για λύση δεν πρέπει να επιφέρουν αποσταθεροποίηση στη Σερβία.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,Associated Press

Ειδήσεις Σήμερα: