Τα γεγονότα είναι γνωστά. Το Σεπτέμβριο του 1972 τα μέλη της παλαιστινιακής οργάνωσης «Μαύρος Σεπτέμβρης» εισέβαλαν στο Ολυμπιακό χωριό του Μονάχου και έπιασαν ομήρους έντεκα Ισραηλινούς αθλητές. Το δράμα κορυφώθηκε στο αεροδρόμιο της πόλης, όπου με ευθύνη και των γερμανικών δυνάμεων ασφάλειας έγινε ένα πραγματικό μακελειό: όλοι οι όμηροι και οι περισσότεροι από τους απαγωγείς σκοτώθηκαν επιτόπου. Η συνέχεια είναι λιγότερο γνωστή. Τους αμέσως επόμενους μήνες, λοιπόν, με εντολή της προέδρου του Ισραήλ Γκόλντα Μέιρ, η οποία ακολουθούσε κατά γράμμα το δόγμα «οφθαλμόν αντί οφθαλμού», πράκτορες της Μοσάντ ταξίδεψαν ανά τον κόσμο με σκοπό να δολοφονήσουν όσους φυσικούς ή ηθικούς αυτουργούς των γεγονότων του Μονάχου μπορέσουν να βρουν. Σύντομα η αποστολή τους άρχισε να αποδίδει καρπούς. Μόνο που, όπως γράφει ο συγγραφέας του ντοκουμέντου πάνω στο οποίο βασίστηκε η ταινία, η μπάλα πήρε και αρκετούς αθώους. Οφθαλμός να είναι δηλαδή, και ας είναι οποιουδήποτε…
Η ταινία εστιάζει στην εκδίκηση των Ισραηλινών, ενώ τα γεγονότα του Μονάχου δείχνονται αποσπασματικά με τη μορφή φλας μπακ. Στο κέντρο της ιστορίας βρίσκεται ο Έβνερ (Έρικ Μπάνα), πρώην πράκτορας της Μοσάντ και μέλλων πατέρας, ο οποίος στρατολογείται από την Γκόλντα Μέιρ και, αφού «εξαφανίζεται» από προσώπου Γης, βρίσκεται στην Ευρώπη, όπου συναντά τα άλλα πέντε μέλη της ομάδας (μεταξύ των οποίων συγκαταλέγεται και ο -«My name is Bond»- Ντάνιελ Κρεγκ). Πρώτο τους θύμα είναι ένας μεσήλικος διανοούμενος που ίσως και να είχε σχέσεις με την τρομοκρατία. Έπειτα το κοντέρ των φόνων παίρνει φωτιά. Ταξιδεύουν στη Ρώμη, στο Παρίσι, στη Βηρυτό και στην Αθήνα -όπου παρεμπιπτόντως ανατινάζουν το ξενοδοχείο του Μιχάλη Γιαννάτου και εκείνος τους φιλοδωρεί με μια μούντζα αλλά και με τη γνωστότερη ελληνική λέξη από «μι». Σε κάθε καινούργιο φόνο ο Έβνερ και οι συνεργάτες του παθιάζονται όλο και πιο πολύ, μέχρι που συνειδητοποιούν ότι η εκδίκηση είναι ένας δρόμος δίχως επιστροφή. Και όπως αφήνει να εννοηθεί το τελευταίο πλάνο της ταινίας που μας παρουσιάζει μια όψη του Μανχάταν με τους Δίδυμους Πύργους να υψώνονται στο βάθος, ο δρόμος αυτός είναι και πολύ μακρύς…
Το «Μόναχο» είναι μια τυπική ταινία του Σπίλμπεργκ. Η παραγωγή είναι άρτια, η σκηνοθεσία διαθέτει κάποιες στιγμές για ανθολογία, ενώ δεν λείπουν και ορισμένες σινεφίλ αναφορές, όπως, για παράδειγμα, η σεκάνς του δεύτερου φόνου, όπου η ξαφνική επιστροφή της κόρης του υποψήφιου θύματος δίνει στον Σπίλμπεργκ την ευκαιρία να αποτίσει ένα φόρο τιμής στον Aλφρεντ Χίτσκοκ. Εξίσου εντυπωσιακή είναι η οπτική προσέγγιση, με τα κάδρα να χαρακτηρίζονται από μια γεωμετρική αισθητική και με τις αποχρώσεις της εικόνας να βοηθούν το θεατή να πλοηγηθεί με μεγαλύτερη σιγουριά μέσα στις διάφορες τοποθεσίες της δράσης.
Όταν όμως ο Σπίλμπεργκ μπαίνει στα βαθιά νερά της πολιτικής σκέψης, η γλυκερή οσμή της απλοϊκότητας διαχέεται παντού. Πέρα από το προφανές και αυτονόητο, ότι δηλαδή η εκδικητικότητα είναι κακό πράγμα και μπορεί να οδηγήσει σε αδιέξοδο, η ταινία δεν καταφέρνει να πείσει ούτε για τις προθέσεις της ούτε για την αληθοφάνειά της. Δύσκολα μπορεί κανείς να πιστέψει πως το ευαίσθητο αυτό παιδί, που κοιτάζει με πόνο τα θύματά του και δακρύζει όταν ακούει τη νεογέννητη κόρη του στο τηλέφωνο, είναι ένας αδυσώπητος επαγγελματίας δολοφόνος που σκοτώνει και τρομοκρατεί τους πιο επικίνδυνους τρομοκράτες του κόσμου. Όσο δε ο Σπίλμπεργκ εστιάζει στην ανθρώπινη πλευρά των χαρακτήρων του τόσο το πολιτικό σχόλιο ξεφτίζει. Στο τέλος βλέπουμε μια παρέα συμπαθητικών τύπων που δρουν ή παλεύουν με τα ηθικά τους διλήμματα, μπροστά σε σκηνικά πόλεων, που και αυτές ακόμη αντιμετωπίζονται τελείως μονοδιάστατα και επίπεδα – για παράδειγμα, στην Αθήνα, μεσούσης της δικτατορίας το ραδιόφωνο παίζει Μελίνα και «Τα παιδιά του Πειραιά»…
Εν κατακλείδι, όποιος δει την ταινία σαν κατασκοπικό θρίλερ θα περάσει καλά. Όποιος όμως επιθυμεί να προβληματιστεί πάνω στο Μεσανατολικό, καλύτερα να προτιμήσει το εξαιρετικό «Παράδεισος Τώρα».

Ειδήσεις Σήμερα: