Mε αναφορές στην «κομμουνιστική καταπίεση» άρχισε η νέα περιοδεία Μπους στην Ευρώπη

30

Το τέλος του Β Παγκοσμίου Πολέμου έφερε την ελευθερία στη δυτική Ευρώπη, αλλά την καταπίεση και την κομμουνιστική κατοχή σε περιοχές όπως η Βαλτική, είπε ο Μπους αρχίζοντας τη νέα ευρωπαϊκή του περιοδεία. Αμεση απάντηση από τον Πούτιν.

Ο Αμερικανός πρόεδρος έφτασε στη Λετονία, πρώτο σταθμό της περιοδείας του με αφορμή την 60ή επέτειο από τη συντριβή του ναζισμού. Ο Μπους εξέφρασε την ικανοποίησή του που βρίσκεται σε μια χώρα που «αγαπά τη δημοκρατία και την ελευθερία».

Κατά την άφιξή του στη Ρίγα, ο Τζορτζ Ο. Μπους έγινε δεκτός από την Λετονή ομόλογό του Βάικε Βίκε Φραϊμπέργκα. Η ίδια του απένειμε το παράσημο του Τάγματος των Τριών Αστέρων, την ανώτατη τιμητική διάκριση της χώρας, κάνοντας λόγο για έναν «πρωταθλητή της ελευθερίας».

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ κατέθεσε στεφάνι στο Μνημείο της Ελευθερίας, το οποίο το 1987 έγινε σύμβολο της αντίστασης των Λετονών κατά της τότε ΕΣΣΔ.

Πάντως, για την παρουσία του Τζορτζ Ο.Μπους στην Λετονία πραγματοποιήθηκε πορεία διαμαρτυρίας, που κατέληξε σε συμπλοκές διαδηλωτών και αστυνομικών. Περίπου 17 άτομα συνελήφθησαν από την αστυνομία.

Ανάλογες κινητοποιήσεις πραγματοποιήθηκαν και στην Ολλανδία, επόμενο σταθμό του Αμερικανού προέδρου. Τα συνθήματα αφορούσαν τον πόλεμο στο Ιράκ και τα πλακάτ μεταξύ άλλων έγραφαν: «Αν θέλεις να σταματήσεις την τρομοκρατία, σταμάτα να συμμετέχεις σε αυτήν».

Η «σοβιετική κατοχή»

Σε ομιλία του με θέμα τη δημοκρατία και την ελευθερία, ο Αμερικανός πρόεδρος είπε ότι είναι προς το συμφέρον της Ρωσίας να συνορεύει με χώρες που ασπάζονται και τιμούν τα δημοκρατικά ιδεώδη. Παράλληλα, κάλεσε τις ηγεσίες των βαλτικών χωρών να αφήσουν πίσω το παρελθόν και να συνεχίσουν στο δρόμο της δημοκρατίας.

Ο Μπους έστρεψε επίσης την προσοχή του στη Λευκορωσία, την οποία χαρακτήρισε «τελευταία δικτατορία που έχει απομείνει στην Ευρώπη» και τόνισε: «Οι πολίτες της χώρας αυτής πρέπει να έχουν το δικαίωμα να εκφράσουν την άποψή τους σε ελεύθερες και ανοικτές εκλογές» τόνισε.

Στη συνέχεια αναφέρθηκε και στο ζήτημα της «κατοχής» των βαλτικών δημοκρατιών από την ΕΣΣΔ: «Η ήττα της ναζιστικής Γερμανίας ήταν η αρχή για την κατοχή και την κομμουνιστική καταπίεση» σημείωσε έχοντας στο πλάι του την πρόεδρο της Λετονίας και τους προέδρους της Εσθονίας Αρνολντ Ρούτελ και της Λιθουανίας Βάλντας Αντάμκους.

O Αμερικανός πρόεδρος δεν δίστασε, δε, να τονίσει ότι η «σοβιετική κατοχή» θα μείνει στην Ιστορία ως «ένα από τα μεγαλύτερα λάθη», ενώ υποστήριξε ότι για τη διχοτόμηση της Ευρώπης σημαντικό τμήμα ευθύνης ανήκει στις ΗΠΑ, αναφερόμενος στη συμφωνία της Γιάλτας το 1945, μεταξύ των Ρούσβελτ, Στάλιν και Τσόρτσιλ.

Η απάντηση του Πούτιν

Οι δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου δεν πέρασαν… απαρατήρητες από τον Ρώσο ηγέτη. Στη διάρκεια των εκδηλώσεων για την 60ή επέτειο της συντριβής του ναζισμού, ο Βλαντιμίρ Πούτιν μίλησε με θερμά λόγια για τον Κόκκινο Στρατό: «Απελευθέρωσε τη Ρωσία μας, αλλά και έντεκα ακόμα χώρες» υπενθύμισε.

«Ο κόσμος δεν γνώρισε ποτέ τέτοιο βαθμό ηρωισμού» τόνισε στα αποκαλυπτήρια δύο μνημείων στη ρωσική πρωτεύουσα.

Επιπλέον, σε άρθρο του στην γαλλική εφημερίδα Le Figaro, ο Ρώσος πρόεδρος ξεκαθάρισε ότι η Σοβιετική Ένωση έκανε τις αναγκαίες τροποποιήσεις το 1989 και ότι η χώρα του δεν θα ικανοποιήσει τα αιτήματα των Βαλτικών χωρών για έκφραση περαιτέρω μετάνοιας. «Τέτοιου είδους διεκδικήσεις είναι άσκοπες» σημείωσε.

«Αρωμα» Ψυχρού Πολέμου

Η επίσκεψη του Μπους στην Ευρώπη με αφορμή την 60ή επέτειο συντριβής του ναζιστικού καθεστώτος δημιούργησε αντιπαράθεση με το Κρεμλίνο. Αφορμή, η αναφορά του Αμερικανού προέδρου στην κατοχή των τριών βαλτικών δημοκρατιών από την τότε ΕΣΣΔ.

Η Ρωσία αντέδρασε έντονα υπογραμμίζοντας ότι η προσάρτηση της Λιθουανίας, Λετονίας και Εσθονίας στην ΕΣΣΔ έγινε με συμφωνία των τότε ηγετών τους.

Πάντως, οι ηγέτες της Εσθονίας και της Λιθουανίας δεν θα παραστούν στις εκδηλώσεις που θα γίνουν τη Δευτέρα στη Μόσχα, θεωρώντας ότι το τέλος του Β Παγκοσμίου Πολέμου απλώς οδήγησε τις χώρες τους σε μια νέα κατοχή.

O πρόεδρος της Γεωργίας επίσης δεν θα παραστεί στους εορτασμούς, εξαιτίας των δύο τελευταίων ρωσικών στρατιωτικών βάσεων στη χώρα, τις οποίες θεωρεί «κληρονομιά του σοβιετικού ιμπεριαλισμού»

Στη Μόσχα θα μεταβεί πάντως η πρόεδρος της Λετονίας, ώστε να θυμίσει με τη σειρά της πως δεν γιορτάζεται η επέτειος απελευθέρωσης για ολόκληρη την Ευρώπη.

Σε άρθρο της στην εφημερίδα Washington Post, η Λετονή πρόεδρος σημείωσε: «Η Ρωσία θα κερδίσει πολλά αν εκφράσει ειλικρινά τη λύπη της για τα εγκλήματα του σοβιετικού καθεστώτος».

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,Associated Press