Αιχμές Ανάν κατά ΗΠΑ, Βρετανίας για το σκάνδαλο στο πρόγραμμα «Πετρελαίο αντί Τροφίμων»
Μετά την προσαγωγή υπήκοων ΗΠΑ, Βρετανίας και Βουλγαρίας για δωροδοκία στο πλαίσιο του προγράμματος «Πετρέλαιο αντί Τροφίμων», ο Κόφι Ανάν επιρρίπτει στις κυβερνήσεις Μπους και Μπλερ μέρος της ευθύνης για το σκάνδαλο που «αγγίζει» και τον ίδιο τον ΓΓ του ΟΗΕ.
Μετά την προσαγωγή υπήκοων ΗΠΑ, Βρετανίας και Βουλγαρίας για δωροδοκία στο πλαίσιο του προγράμματος «Πετρέλαιο αντί Τροφίμων», ο Κόφι Ανάν επιρρίπτει στις κυβερνήσεις Μπους και Μπλερ μέρος της ευθύνης για το σκάνδαλο που «αγγίζει» και τον ίδιο τον ΓΓ του ΟΗΕ μέσω των καταγγελιών ανάμειξης του γιου του, Κότζο.
Ο αντραπείς Ιρακινός πρόεδρος Σαντάμ Χουσεΐν απέσπασε δισεκατομμύρια δολάρια μέσω λαθρεμπορίου πετρελαίου κατά παράβαση των κυρώσεων που επιτηρούνταν από τις ΗΠΑ και τη Βρετανία, επισήμανε ο Κόφι Ανάν περνώντας στην αντεπίθεση έπειτα από την έντονη κριτική που δέχθηκε για την απόκρυψη της συνεργασίας του γιου του με εταιρία που μετείχε στο επίμαχο πρόγραμμα.
«Το μεγαλύτερο μέρος των χρημάτων του Σαντάμ προήλθαν από λαθρεμπόριο εκτός του πλαισίου του προγράμματος, και αυτό ήταν υπό το βλέμμα Αμερικής και Βρετανίας. Πιθανώς ήταν εκείνες [οι δύο χώρες] που γνώριζαν ακριβώς τι συνέβαινε, και οι ίδιες έκλεισαν τα μάτια στο λαθρεμπόριο προς την Τουρκία και την Ιορδανία γιατί ήταν συμμαχικά τους κράτη» δήλωσε ο Ανάν.
Οι δηλώσεις Ανάν ήλθαν μετά την απαγγελία κατηγοριών σε βάρος τριών πολιτών από τις ΗΠΑ, τη Βρετανία και τη Βουλγαρία για συμμετοχή σε κύκλωμα, το οποίο κατέβαλε «μίζες» εκατομμυρίων δολαρίων στο καθεστώς Σαντάμ από κονδύλια, τα οποία υποτίθεται ότι έπρεπε να χρησιμοποιούνται για την ανακούφιση του ιρακινού λαού.
Βάσει του προγράμματος -με κεφάλαια ύψους 60 δισ. δολαρίων- το εκδιωχθέν καθεστώς του Σαντάμ Χουσεΐν είχε τη δυνατότητα να προχωρήσει στην πώληση πετρελαίου για την αγορά ειδών πρώτης ανάγκης προς χαλάρωση των κυρώσεων των Ηνωμένων Εθνών.
Η αμερικανική Γερουσία αναφέρει ότι το καθεστώς Σαντάμ έλαβε περίπου τέσσερα δισεκατομμύρια δολάρια σε παράνομες πληρωμές από πετρελαϊκές εταιρείες που μετείχαν στο πρόγραμμα. Όμως, το ποσό αυτό φαντάζει μικρό μπροστά στα 14 δισ. δολάρια που φαίνεται πως προήλθαν από πώληση πετρελαίου σε γειτονικά κράτη, κόντρα στις κυρώσεις.
Το BBC επισημαίνει ότι φορτία πετρελαίου αποστέλλονταν απροκάλυπτα από το Ιράκ προς την Ιορδανία και την Τουρκία κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 90, και δεν αναχαιτίζονταν παρά την παρουσία αμερικανικών δυνάμεων στην περιοχή του Περσικού Κόλπου.
Πάντως, ο Κόφι Ανάν δικαιολόγησε μερικώς το λαθρεμπόριο προς Ιορδανία και Τουρκία, σημειώνοντας ότι οι χώρες που δεν τελούν υπό το καθεστώς κυρώσεων έχουν δικαίωμα αποζημίωσης για την απώλεια εμπορικών εσόδων.
Στο σκάνδαλο γύρω από το πρόγραμμα «Πετρέλαιο αντί Τροφίμων» φέρεται να αναμειγνύεται και ο γιος του ΓΓ του ΟΗΕ, Κότζο Ανάν. Σε δύο εσωτερικές της εκθέσεις η αμερικανική Γερουσία εκφράζει προβληματισμό για το ρόλο του Κότζο Ανάν σε εταιρεία που συνδέεται με τις συμφωνίες γύρω από το πρόγαρμμα. Πάντως, δεν έχουν απαγγελθεί ακόμη επισήμως κατηγορίες.
Ο ίδιος ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ έχει ήδη ξεκαθαρίσει ότι δεν πρόκειται να υποβάλλει παραίτηση υπό το βάρος του σκανδάλου.