Υστερεί έναντι των ΗΠΑ η ΕΕ στην εξάπλωση του ηλεκτρονικού εμπορίου

27

Το Internet συνεχίζει να εξαπλώνεται ραγδαία στον κόσμο και μαζί του το ηλεκτρονικό εμπόριο. Πάντως, σύμφωνα με την τελευταία έκθεση της UNCTAD (Παγκόσμια Συνδιάσκεψη του ΟΗΕ για το Εμπόριο και την Ανάπτυξη) φαίνεται ότι η αξία των on-line συναλλαγών δεν αυξάνεται με την ίδια ταχύτητα που οι επιχειρήσεις συνδέονται στο Διαδίκτυο.

Αξιόπιστα παγκόσμια στατιστικά στοιχεία για τις ηλεκτρονικές συναλλαγές δεν υπάρχουν. Το σίγουρο είναι ότι οι ΗΠΑ καλύπτουν με διαφορά το μεγαλύτερο μερίδιο του ηλεκτρονικού εμπορίου διεθνώς και είναι η χώρα που συνεχίζει να θέτει τις μελλοντικές τάσεις για το ηλεκτρονικό επιχειρείν.

Στις ΗΠΑ το ηλεκτρονικό εμπόριο μεταξύ επιχειρήσεων (business to business – Β2Β), που το 2002 αντιπροσώπευε σχεδόν το 93% όλων των ηλεκτρονικών συναλλαγών, δεν κάλυπτε παρά το 16,3% όλων των εμπορικών συναλλαγών μεταξύ εταιριών. Από την άλλη, ενώ οι συνολικές εμπορικές συναλλαγές στις ΗΠΑ (ηλεκτρονικό και μη εμπόριο) υποχωρούσαν ή ήσαν στάσιμες, το Β2Β αναπτυσσόταν με ετήσιο ρυθμό 6%. Το μεγαλύτερο ειδικό βάρος των Β2Β συναλλαγών βρίσκεται στη μεταποίηση, όπου καλύπτει περίπου το 20% όλων των προμηθειών από τις βιομηχανίες.

Οι πωλήσεις του ηλεκτρονικού λιανεμπόριου (ηλεκτρονικές πωλήσεις σε ιδιώτες καταναλωτές) το 2004 αποτελούσαν το 2% των συνολικών λιανικών πωλήσεων στις ΗΠΑ, ποσοστό όχι θεαματικό αλλά πάντως διπλάσιο από ό,τι το 2001. Το ηλεκτρονικό λιανεμπόριο στις ΗΠΑ αυξάνεται με ετήσιο ρυθμό 28%, ενώ οι συνολικές λιανικές πωλήσεις (ηλεκτρονικές και μη) με ρυθμό 9% περίπου, γεγονός που δείχνει και τη δυναμική του ηλεκτρονικού εμπορίου.

Με βάση τις τρέχουσες τάσεις, το ηλεκτρονικό λιανεμπόριο στις ΗΠΑ αναμένεται να φθάσει τα 100 δισ. δολάρια το 2006 και να αποτελεί το 2,5 – 3% των συνολικών λιανικών πωλήσεων στη χώρα.

Το συνολικό ηλεκτρονικό εμπόριο στην Ευρώπη (Β2Β και λιανεμπόριο) εκτιμάται ότι αποτελεί περίπου το 40% του αντίστοιχου στις ΗΠΑ, γεγονός που δείχνει ότι οι ευρωπαϊκές χώρες υστερούν σχετικά σε αυτόν τον τομέα. Κι αυτό παρόλο που το Internet και οι τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνιών έχουν σημαντική διείσδυση στην ΕΕ: Το 94% των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων χρησιμοποιούν υπολογιστές, το 81% των Ευρωπαίων έχουν σύνδεση και το 67% έχουν δικτυακό τόπο ή προσωπική ιστοσελίδα.

Από τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις (που συγκριτικά με τις αμερικανικές κάνουν μικρότερη χρήση των ηλεκτρονικών συναλλαγών) πολύ περισσότερες (το 24%) χρησιμοποιούν το Διαδίκτυο για αγορές παρά για πωλήσεις (10%). Από τις τελευταίες, το 83% κάνει λιγότερο από το 10% των συνολικών πωλήσεών τους μέσω Internet και το 46% λιγότερο από 2% των συνολικών πωλήσεών τους.

Η εξάπλωση του Internet

Η αύξηση του ηλεκτρονικού εμπορίου στηρίζεται στην ανάπτυξη του Internet διεθνώς. Στο τέλος του 2003 περίπου 676 εκατ. άνθρωποι (το 1,% του πληθυσμού της Γης) είχαν πρόσβαση στο Διαδίκτυο (7,8% περισσότεροι από ό,τι στο τέλος του 2002).

Μολονότι το 75% της αύξησης του αριθμού των χρηστών προέρχεται από τις μεγαλύτερες αναπτυσσόμενες χώρες (Κίνα, Ινδία, Βραζιλία, Μεξικό κ.α.), ο βαθμός διείσδυσης του Internet στις χώρες αυτές παραμένει δέκα φορές μικρότερος από ό,τι στις ανεπτυγμένες. Με εξαίρεση τις ανεπτυγμένες χώρες, τρεις στους τέσσερις χρήστες Internet -άρα εν δυνάμει ηλεκτρονικοί πωλητές ή αγοραστές- βρίσκονται στην Ασία, οι χώρες της οποίας προηγούνται ψηφιακά σε σχέση με την Αφρική ή τη Ν.Αμερική.

Το παγκόσμιο ψηφιακό χάσμα κλείνει μεν αλλά με πολύ αργούς ρυθμούς και σίγουρα όχι για τις φτωχότερς αφρικανικές χώρες. Αλλωστε, υπάρχουν ορατά σημάδια ότι ο παγκόσμιος πληθυσμός του Internet αυξάνεται πλέον με επιβραδυνόμενο ρυθμό, καθώς έχουν πλέον συνδεθεί οι περισσότεροι που ήθελαν να έχουν πρόσβαση στο Διαδίκτυο στις ανεπτυγμένες χώρες και πολλοί από όσους μπορούν να το κάνουν στις αναπτυσσόμενες χώρες.

Παρά πάντως τα ποικίλα διαρθρωτικά εμπόδια, είναι δεδομένο ότι υπάρχει ένα τεράστιο δυναμικό αύξησης της ζήτησης για το Internet τα επόμενα χρόνια στις φτωχότερες χώρες, όπου σταδιακά θα προστίθενται νέοι χρήστες, ανάλογα και με τις οικονομικές συνθήκες στις επιμέρους χώρες και περιοχές του πλανήτη. Στις αρχές του 2004 ο συνολικός αριθμός χρηστών στις αναπτυσσόμενες χώρες αποτελούσε περίπου το 37% του παγκόσμιου συνόλου.

Ο αριθμός χρηστών αυξανόταν με ετήσιο ρυθμό 17,5% στις αναπτυσσόμενες χώρες έναντι μόλις 2% στις «κορεσμένες» ανεπτυγμένες χώρες. Στην Ευρώπη η ετήσια αύξηση ήταν γύρω στο 7,2% έναντι 15,2% στην Ασία και 21,4% στην πολύ καθυστερημένη Αφρική. Μεταξύ 2000 – 2003 ο αριθμός των χρηστών στις ΗΠΑ αυξήθηκε κατά 28% περίπου κι έφθασε τα 175,1 εκατ. χρήστες έναντι αύξησης 70,5% στην Ευρώπη (189 εκατ. χρήστες).

Για τους περισσότερους χρήστες -ιδιώτες και εταιρείες- το Internet είναι ταυτισμένο με τους δικτυακούς τόπους, που αποτελούν ουσιαστικά την πύλη εισόδου στο κυβερνοδιάστημα. Η διαχρονική εξέλιξη των www servers διεθνώς αποτελεί σαφή ένδειξη για την ανάπτυξη του Internet και ειδικότερα του ηλεκτρονικού εμπορίου, αφού ένα μεγάλο μέρος από αυτούς τους «τόπους» στήνεται για εμπορικούς σκοπούς.

Ο αριθμός των δικτυακών τόπων (websites) στα μέσα του 2004 ήταν 51,64 εκατ. (αύξηση 26% σε σχέση με ένα χρόνο πριν ή προσθήκη 10,7 εκατ. νέων sites σε ένα μόλις χρόνο). Οι δικτυακοί τόποι που χρησιμοποιούν πρωτόκολλα ασφαλείας (SSL) με τα οποία διασφαλίζεται η ασφαλής πραγματοποίηση ηλεκτρονικών συναλλαγών (είτε εμπορικών είτε τραπεζικών) υπολογίζονταν σε περίπου 300.000 στα μέσα του 2004 (αύξηση 57% έναντι του 2003).

ΑΠΕ