Με το νέο Ford Focus στην Μικρά Ασία

Η Τροία, μία από τις παλαιότερες πόλεις του κόσμου, βρίσκεται στο βορειανατολικό τμήμα της Τουρκίας, απέναντι από την Τένεδο και την Ίμβρο. Σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία η ίδρυσή της ήταν έργο Κρητών που εγκατέλειψαν την πατρίδα τους. Από ιστορική άποψη, η Τροία θεωρείται ως τοποθεσία-κλειδί για την βαθμιαία εξέλιξη του πολιτισμού στην Μικρά Ασία, καθώς αποτελούσε την γέφυρα επικοινωνίας των ευρωπαϊκών χωρών με τον ασιατικό κόσμο. Η πόλη γνώρισε διάφορα κύματα καταστροφών και πιστεύεται πως από το 1.100 έως το 700π.Χ. παρέμεινε ακατοίκητη μέχρι που εγκαταστάθηκαν Έλληνες, ιδρύοντας το Νέον Ίλιον. Το 334π.Χ. άρχισε μια νέα εποχή για το Ίλιον με την επίσκεψη του Μεγάλου Αλεξάνδρου στην πόλη. Μέχρι την περίοδο μεταξύ 1870-1890, τα ερείπια της Τροίας ήταν θαμμένα κάτω από ένα λόφο ύψους 33 μέτρων τον οποίο οι Τούρκοι ονόμαζαν Χισαρλίκ ή Ισαρλίκ. Ο Ερρίκος Σλήμαν ήταν αυτός που ξεκίνησε τις ανασκαφές στην περιοχή και το αποτέλεσμα απέδειξε πως η Τροία δεν ήταν ένα φανταστικό μέρος που άκμασε για περίπου πέντε αιώνες (3.000π.Χ.-2.500π.Χ.).

Πλησιάζοντας στον τόπο, όπου εκτυλίχθηκαν τα γεγονότα που ενέπνευσαν τον Όμηρο μετά από περίπου τρείς αιώνες για να γράψει την Ιλιάδα, κανένα σημείο δεν θυμίζει πως εκεί υπήρχε σε πολύ κοντινή απόσταση θάλασσα. Μερικά μέτρα μετά τον έλεγχο των εισιτηρίων αντικρύζεις το ξύλινο ομοίωμα του Δούρειου Ίππου, ιδανικό στοιχείο για να μπεις γρήγορα στο πνεύμα της επίσκεψης. Τα ερείπια της Τροίας δεν θα σε εντυπωσιάσουν, αν περίμενες να συναντήσεις δείγμα από τα τεράστια τείχη της πόλης. Με λίγη παραπάνω φαντασία όμως, ίσως τα τείχη της Τροίας να ορθωθούν μπροστά σου, η αρχαία αγορά να ξαναζωντανέψει, να δεις τους πολιτικούς να συσκέπτονται στο βουλευτήριο ή τους αρχαίους Έλληνες να ψυχαγωγούνται στο Ωδείο.

Αξίζει να σημειωθεί, πως τα πρώτα δείγματα της γραπτής ιστορίας της Ελλάδας εντοπίζονται τον 10^ο-12^ο αιώνα π.Χ. Τα αρχαιότερα συγγράμματα είναι τα έπη του Ομήρου, η Ιλιάδα και η Οδύσσεια, που δίνουν τις πρώτες πληροφορίες για τη ζωή των Αρχαίων Ελλήνων. Στην Ιλιάδα περιγράφεται μέρος του Τρωικού Πολέμου, περίπου οι τελευταίες 90 ημέρες του, ο θυμός του Αχιλλέα εναντίον του Αγαμέμνονα, ο θάνατος του Πάτροκλου, του Έκτορα και του Αχιλλέα, ο Δούρειος Ίππος και τέλος η πτώση της Τροίας.

Η επίσκεψη στις Κυδωνίες, το Αϊβαλί για τους Τούρκους, μας γύρισε αρκετές δεκαετίες πίσω στο χρόνο. Η πόλη είχε χτιστεί στο τέλος του 16^ου αιώνα από Έλληνες και ακόμα και σήμερα μπορεί κανείς να μυρίσει τον ελληνικό αέρα. Η αρχιτεκτονική των παλιών σπιτιών με τα χαρκτηριστικά μπαλκόνια, μια παλιά ορθόδοξη εκκλησία που έχει μετατραπεί σε τζαμί και διάφορα άλλα σημεία είναι αρκετά για να αντιληφθείς ποιοί ζούσαν κάποτε εκεί. Σήμερα, ανάμεσα στους 33.000 κατοίκους της πόλης υπάρχουν ελάχιστοι Έλληνες. Στο κέντρο του Αϊβαλί δεσπόζει ο ναός του Αγίου Δημητρίου και όπως αντιληφθήκαμε από τα ελάχιστα που ακούσαμε από τους ντόπιους, όλοι σέβονται το ορθόδοξο μέρος.

Τα κάρα με τα άλογα, οι φτωχογειτονιές και τα ερειπωμένα σπίτια συνθέτουν την εικόνα που επικρατεί στα δρομάκια στο Αϊβαλί. Ακόμα όμως και τα μισογκρεμισμένα σπίτια μπορούν να σου δώσουν εικόνες για το ένδοξο παρελθόν της περιοχής. Σήμερα, μοναδικές φιγούρες αποτελούν τα παιδιά με τις ποδιές, τα γερόντια που λογομαχούν στην πλατεία και ο λούστρος της γειτονιάς. Στο Αϊβαλί διανυκτερεύσαμε την πρώτη νύχτα του οδοιπορικού μας ενώ το ιδανικό, ίσως, μέρος για να δειπνήσει κανείς εκεί είναι στις ψαροταβέρνες που βρίσκονται στο Μοσχονήσι.

Αφήνοντας το Αϊβαλί, με κατεύθυνση την Ακρόπολη της Περγάμου και όντας από το πρωί στους δρόμους, σίγουρα δεν υπήρχε καλύτερο μέρος για φαγητό από την Πέργαμο. Το πολυτελέστερο, εκεί, μαγαζί θύμιζε ένα μέτριο, ελληνικό, εστιατόριο στο οποίο όμως σπάνια θα απολαύσεις τόσο νόστιμα σουτζουκάκια και διάφορες άλλες λιχουδιές, με βασικά συστατικά τη μελιτζάνα, το γιαούρτι, το κρέας και διάφορα οπωροκηπευτικά, εμπλουτισμένα με μπαχαρικά. Όλα αυτά βέβαια με την συνοδεία της τοπικής μπύρας Efes Pilsen. Μεσημέρι, και αφού ανεφοδιαστήκαμε για τα καλά, ανηφορίσαμε για την Ακρόπολη, εκεί όπου στην αρχαιότητα υπήρχε μια από τις μεγαλύτερες βιβλιοθήκες του κόσμου.

Εικάζεται, πως οι κάτοικοι εκεί αποξήραναν τα μπόλια, από τα εντόσθια των ζώων, και στη συνέχεια έγραφαν πάνω σε αυτά· εξού και οι περίφημες περγαμηνές. Την περίοδο που η αρχαία Πέργαμος βρισκόταν υπό ρωμαϊκή κατοχή και η βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας είχε καταστραφεί, η Κλεοπάτρα έπεισε τον Αντώνιο να μεταφέρει ένα μεγάλο μέρος του υλικού στην Αίγυπτο. Δυστυχώς, όμως, και αυτό καταστράφηκε αφού μερικά χρόνια αργότερα τυλίχθηκε στις φλόγες ενώ η Πέργαμος είχε ήδη χάσει ένα μεγάλο μέρος από τον πολύτιμο θησαυρό της.

Σε μικρή απόσταση από την αρχαία Πέργαμο, βρίσκεται το Ασκληπιείο  το οποίο θα πρέπει οπωσδήποτε να επισκεφτείτε. Εκεί, υπήρχε ένα από τα μεγαλύτερα θεραπευτήρια στην περιοχή, με καλύτερο γιατρικό το μαγικό νερό του. Αν και σε μικρή απόσταση υπήρχε ένα ποτάμι, οι ιθύνοντες του Ασκληπιού προτιμούσαν να αντλούν νερό από το διπλανό βουνό, δημιουργώντας ένα τεράστιο ερωτηματικό στους ιστορικούς. Αργότερα, οι τελευταίοι ανακάλυψαν πως το νερό που έφτανε στο Ασκληπιό, κυλούσε σε πλάκες από γρανίτη αποκτώντας ραδιούχες ιδιότητες, όπως τα νερά στα ιαματικά λουτρά. Σήμερα, τα ερείπια σώζονται σε πολύ καλή κατάσταση ενώ στο άκρο του Ασκληπιείου υπάρχει ένα μεγάλο αρχαίο θέατρο όπου επικρατεί απόλυτη ησυχία. Αρκεί να αγνοήσεις τα γυμνάσια στο πεδίο βολής του τουρκικού στρατοπέδου που βρίσκεται περίπου τριακόσια μέτρα από εκεί.

Από την δεύτερη μέρα του οδοιπορικού μας διανυκτερεύσαμε στην Σμύρνη -Ismir για τους Τούρκους- την τρίτη σε πληθυσμό πόλη της Τουρκίας και ένα από τα μεγαλύτερα λιμάνια της. Κάποτε, η Σμύρνη με την ευημερία της και την κοσμοπολίτικη κουλτούρα της ήταν η δεύτερη σημαντικότερη πόλης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας μετά την Κωνσταντινούπολη. Σήμερα, η σύγχρονη πόλη αποτελείται από πλατιές λεωφόρους, χαρακτηρίζεται από έντονο κυκλοφοριακό συνωστισμό ενώ τα οικοδομήματα που κτίστηκαν μετά το 1924 έρχονται σε έντονη αντίθεση με τα σύγχρονα δίνοντας την εντύπωση μίξης του βαλκανικού με το ανατολίτικο στοιχείο. Οι ρυθμοί της Σμύρνης είναι αρκετά έντονοι ενώ κοντά στο λιμάνι υπάρχει μια τεράστια αγορά που μπορεί κανείς να βρει ότι πιο απίθανο μπορεί να φανταστεί, ενώ υπάρχει και έντονη νυχτερινή ζωή.

Οι μυθικές παραδόσεις αναφέρουν πως η πόλη ιδρύθηκε από την Αμαζόνα Σμύρνα ή Σμύρνη ενώ άλλες από τον Θησέα. Ο ελληνισμός διατηρήθηκε στη συγκεκριμένη περιοχή σε έντονο βαθμό για πολλούς αιώνες από την αρχαιότητα μέχρι την βυζαντινή περίοδο. Ακόμα και στην περίοδο της Τουρκοκρατίας το ελληνικό στοιχείο ενισχύθηκε από το 16^ο αιώνα από εποίκους που προέρχονταν από τα υπόλοιπα παράλια της Μικράς Ασίας. Κατά τα τέλη του 19^ου αιώνα το ελληνικό στοιχείο υπερείχε στην παραλιακή πόλη της Σμύρνης, όπως ομολογούν οι ίδιοι οι Τούρκοι, αποκαλώντας την πόλη Γκιαούρ Ισμίρ (Απιστη Σμύρνη).

Ο ελληνισμός, όμως, ξεριζώθηκε από την περιοχή όταν στις 27 Αυγούστου 1922 ο τουρκικός στρατός εισέβαλλε στη Σμύρνη και ακολούθησε η περίφημη Καταστροφή. Με την ανταλλαγή των πληθυσμών η Σμύρνη έχασε τους δεσμούς της με το ορθόδοξο παρελθόν της. Σήμερα, υπάρχει μια μικρή ορθόδοξη εκκλησία της Αγίας Φωτεινής. Οι Ολλανδοί προτεστάντες την παραχώρησαν στην ορθόδοξη κοινότητα της πόλης η οποία αποτελείται από υπάλληλους του ελληνικού προξενείου, αξιωματικούς του ΝΑΤΟ και μερικές δεκάδες έλληνες που έχουν παραμείνει εκεί.

Η πόλη της Εφέσου ήταν το πιο εντυπωσιακό μέρος, από όσα και αν περάσαμε. Δικαιολογημένα, λοιπόν, το συγκεκριμένο μέρος κατακλύζεται κάθε χρόνο από χιλιάδες τουρίστες που έρχονται από όλο το κόσμο για να θαυμάσουν από κοντά μια από τις πρώτες πόλεις που υπήρξαν οργανωμένα δίκτυα φωταγώγησης και αποχέτευσης. Η αρχαία Έφεσος βρίσκεται νότια της Σμύρνης, σε απόσταση περίπου μίας ώρας, και ήκμασε την περίοδο της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας αποτελώντας ένα από τα πιο αντιπροσωπευτικά μέρη για να κατανοήσει κάποιος τον τρόπο ζωής εκείνης της εποχής. Παλαιότερα, η Έφεσος ήταν ένα από τα μεγαλύτερα εμπορικά κέντρα της περιοχής και γνωστή ως τόπος της Κυβέλης, όπου οι Ίωνες λάτρευαν την Αρτεμη.

Περπατώντας μερικές εκατοντάδες μέτρα στο πλακόστρωτο, κεντρικό, δρόμο που οδηγεί στην αγορά έχεις την ευκαιρία να περιεργασθείς τα μαρμάρινα καλλιτεχνήματα που υπάρχουν εκεί. Πραγματικά μείναμε άναυδοι όταν αντικρίσαμε την μεγαλοπρεπή πρόσοψη της βιβλιοθήκης, η οποία δεσπόζει, προκαλώντας δέος, σε πείσμα του χρόνου. H βιβλιοθήκη του Κελσού αποτελεί ένα άριστο παράδειγμα αναστήλωσης με την βοήθεια του αυστριακού αρχαιολογικού ινστιτούτου και αρχιτεκτονικά τεχνάσματα κάνουν το κτίριο να φαίνεται αρκετά μεγαλύτερο από ότι είναι. Εκεί φυλάσσονταν περίπου 12.000 πάπυροι.

Συνεχίζοντας, βρεθήκαμε εμπρός σε ένα τεράστιο θέατρο το οποίο χρησιμοποιείται κατά καιρούς από το τουρκικό υπουργείο πολιτισμού για διάφορες εκδηλώσεις. Φεύγοντας από την αρχαία Έφεσσο μην χάσετε την ευκαιρία να επισκεφτείτε το Κουσάντασι, στην αγορά του οποίου αλλά και στην ευρύτερη περιοχή, θα βρείτε μαγαζιά και βιοτεχνίες με δερμάτινα είδη. Αν είστε φίλοι της επίμονης οικονομικής διαπραγμάτευσης,  θα βγείτε σίγουρα κερδισμένοι. Νότια της Σμύρνης, σε απόσταση περίπου 45 λεπτών, βρίσκεται τo λιμάνι της Κρήνης ή Cesme. Από εκεί υπάρχουν μικρά πλοιάρια που διανύουν μια απόσταση περίπου 10 μιλίων μέχρι το λιμάνι της Χίου. Εκεί το ταξίδι τελείωσε και τα Ford Focus με τις ελληνικές πινακίδες κυκλοφορίας επέστρεψαν σε ελληνικό έδαφος.