30

Η πρόταση λύσης του πολιτικού προβλήματος της Κύπρου έφτασε λίγους μήνες μετά την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση: στις αρχές του 2004 και αφού προηγήθηκαν μήνες συνομιλιών και ζυμώσεων, ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών Κόφι Ανάν παρουσίασε το τελικό σχέδιο.

Οι τελευταίες «πινελιές» μπήκαν το Μάρτιο στη Λουκέρνη. Εκεί συγκεντρώθηκαν όλοι οι ενδιαφερόμενοι: Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι, Έλληνες και Τούρκοι, εκπρόσωποι της διεθνούς κοινότητας. Πίσω από τις αβρότητες και τις χειραψίες ήταν φανερό ότι από το χιονισμένο τουρστικό κέντρο της Ελβετίας κάποιοι θα έφευγαν με χαμόγελα, κάποιοι με απογοήτευση.

Το μέλλον του Σχεδίου Ανάν βρισκόταν πλέον στα χέρια Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων. Στις περίπου τρεις εβδομάδες μέχρι την 24η Απριλίου -ημέρα δημοψηφίσματος- οι πολίτες της Κύπρου και από τις δύο κοινότητες είδαν και άκουσαν πολλά.

Οι Ελληνοκύπριοι άκουσαν τον πρόεδρό τους να τους εύχεται δακρυσμένος «Καλή Ανάσταση», αφού προηγουμένως είχε ζητήσει ένα «ηχηρό όχι». Τους εξήγησε τα μειονεκτήματα του σχεδίου με ένα βασικό επιχείρημα: «Δεν παρέλαβα κράτος για να παραδώσω κοινότητα».

Τα υπόλοιπα κόμματα εμφανίζονταν διχασμένα. Το ΑΚΕΛ ζήτησε περισσότερες εγγυήσεις για το «ναι». Δεν τις πήρε και είπε «όχι». Το ΔΗΣΥ του βετεράνου πολιτικού και πρώην προέδρου Γλαύκου Κληρίδη αποφάσισε να πει «ναι» έπειτα από μια επεισοδιακή συνεδρίαση. Ο πρώην πρόεδρος Γ.Βασιλείου είπε επίσης «ναι». Οι υπόλοιποι «όχι».

Στην Τουρκοκυπριακή πλευρά, το «όχι» ήταν η αναμενόμενη επιλογή του Ραούφ Ντενκτάς και του Ντερβίς Έρογλου. Αντίθετα, οι Μεχμέτ Αλί Ταλάτ, Σερντάρ Ντενκτάς και Μουσταφά Ακιντζί είπαν «ναι».

Στην Ελλάδα, η κυβέρνηση της ΝΔ είπε έμμεσα «ναι», δηλώνοντας ότι θα σεβαστεί την επιλογή των πολιτών. Καθαρό «ναι» από το ΠΑΣΟΚ, «όχι» από ΣΥΝ και ΚΚΕ.

Στην Τουρκία, η κυβέρνηση Ερντογάν τάχθηκε σαφώς υπέρ του σχεδίου Ανάν. Φανατικά υπέρ της απόρριψης οι Γκρίζοι Λύκοι αλλά και οι στρατηγοί.

Θέση όμως πήρε και ο λεγόμενος «διεθνής παράγοντας». Ευρωπαϊκή Ένωση, ΗΠΑ, OHE και διεθνείς απεσταλμένοι υποστήριξαν στα όρια του εκβιασμού την υιοθέτηση του σχεδίου. Κοινός παρονομαστής: «Δεν θα υπάρξει άλλη λύση».

Τελικά, την 24η Απριλίου η κάλπη έβγαλε ένα ηχηρό «evet» (64,91%) και ένα συντριπτικό «όχι» (75,83%).

Ακολούθησαν δηλώσεις ικανοποίησης και ελπίδας από τον Τάσσο Παπαδόπουλο, εκρήξεις οργής από τον Γκίντερ Φερχόιγκεν, δηλώσεις απογοήτευσης από τον Κόφι Ανάν και υπονοούμενα, κυρίως από τις ΗΠΑ, για την «ανταμοιβή» των Τουρκοκυπρίων.

Πάντως, την Πρωτομαγιά ο Τάσσος Παπαδόπουλος είδε τη σημαία της Κυπριακής Δημοκρατίας να κυματίζει δίπλα στις σημαίες των υπολοίπων χωρών-μελών της ΕΕ. Σε ανύποπτο δε χρόνο «άναψε φωτιές» με καταγγελίες περί διάθεσης χρημάτων από τον ΟΗΕ πριν το δημοψήφισμα, ώστε οι Ελληνοκύπριοι να πουν το «ναι».

Ενδιαφέρον έχει πάντως η άποψη που διατύπωσε μετά το δημοψήφισμα ο αρχηγός των τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων στρατηγός Χιλμί Οζκιόκ: «Η παρούσα κατάσταση μας δίνει το πλεονέκτημα».

Α.Ρ.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ

Ειδήσεις Σήμερα: