Προς άρση ευνοϊκή ρύθμιση υπέρ του ΟΣΕ σχετικά με τις αποζημιώσεις προς ιδιώτες

38

Ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου Δημήτρης Λινός εισηγήθηκε στην Ολομέλεια του Αρείου Πάγου να κριθεί αντισυνταγματικό το προνόμιο που είχε ο Οργανισμός Σιδηροδρόμων Ελλάδος σε σχέση με την καταβολή από τον οργανισμό τόκων υπέρ ιδιωτών.

Ειδικότερα, με Νομοθετικό Διάταγμα του 1935 για την ίδρυση των Σιδηροδρόμων Ελληνικού Κράτους (ΣΕΚ) προβλέφθηκε ότι οι ΣΕΚ οφείλουν νόμιμους τόκους μόνο από την επίδοση καταψηφιστικής αγωγής και ότι η παραίτηση του ενάγοντος από το καταψηφιστικό αίτημα και ο περιορισμός της αγωγής σε μόνο το αναγνωριστικό αίτημα αίρει την υποχρέωση για καταβολή τόκων, τόσο δικονομικών όσο και υπερημερίας.

Η εν λόγω διάταξη εφαρμόζεται σε συνδυασμό με το άρθρο 109 του Εισαγωγικού Νόμου του Αστικού Κώδικα, που αναφέρει ότι ο νόμιμος τόκος και ο τόκος υπερημερίας κάθε οφειλής του Δημοσίου ορίζεται σε 6% ετησίως και άρχεται από της επιδόσεως της αγωγής. Το προνόμιο αυτό, με διάταγμα του 1970, μεταβιβάστηκε αυτοδικαίως στον ΟΣΕ (διάδοχος των ΣΕΚ), ο οποίος ΟΣΕ λειτουργεί σήμερα ως δημόσια επιχείρηση, με τους κανόνες όμως της ιδιωτικής οικονομίας.

Ο κ. Λινός τόνισε ενώπιον της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου ότι αντίκειται στα άρθρα 4 και 21 του Συντάγματος, περί ισότητας και περί δικαιώματος παροχής εννόμου προστασίας, η επέκταση του εν λόγω προνομίου από τους ΣΕΚ στον ΟΣΕ, αφού αυτό θεσπίζει ευνοϊκότερη για τον αναιρεσίβλητο ρύθμιση, σε σχέση με τον αντίδικό του, ως προς την έναρξη της οφειλής τόκων υπερημερίας (μόνο από την επίδοση της καταψηφιστικής αγωγής), χωρίς μάλιστα να επιβάλλεται η ρύθμιση αυτή από λόγους γενικότερου κοινωνικού ή δημοσίου συμφέροντος.

Παράλληλα, έρχεται σε αντίθεση με την Ευρωπαϊκή Σύμβαση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, που προστατεύει το δικαίωμα σε δίκαιη δίκη, αλλά και στο πρώτο πρόσθετο πρωτόκολλο της ίδιας Σύμβασης, που προστατεύει την περιουσία. Εξάλλου, επισήμανε ο κ. Λινός, ο ΟΣΕ αποτελεί μεν δημόσια υπηρεσία, λειτουργεί όμως κατά τους κανόνες της ιδιωτική οικονομίας με την μορφή Ανώνυμης Εταιρείας και συνεπώς αποβλέπει στην επίτευξη κέρδους, όπως και οι υπόλοιπες δημόσιες επιχειρήσεις που έχουν πλήρως ιδιωτικοποιηθεί ή βρίσκονται στο στάδιο της ιδιωτικοποίησης.

Έτσι, το εν λόγω προνόμιο -ανέφερε ο εισαγγελέας ΑΠ-, όταν καθιερώθηκε το 1935 υπέρ των ΣΕΚ, ήταν ανεκτό, δεν είναι όμως νομικά λογικό να εφαρμόζεται υπέρ μιας ΑΕ, όπως ο ΟΣΕ και ιδιαίτερα σήμερα, εν όψει της εισόδου της ευρωπαϊκής εννόμου τάξης στο εθνικό δίκαιο, όπου εμφανίζεται έντονη η τάση της νομοθεσίας και της νομολογίας για επανεξέταση και κατάργηση πολλών προνομίων, τα οποία και το ίδιο το Δημόσιο απολαμβάνει έναντι των ιδιωτών.

Η προκειμένη υπόθεση, που απασχόλησε την Ολομέλεια ΑΠ, αφορά θανατηφόρο τροχαίο ατύχημα Γερμανών που έγινε στην Βόρειο Ελλάδα πριν από 20 χρόνια με ευθύνη του οδηγού του τρένου. Οι οικογένειες των θυμάτων των Γερμανών αποζημιώθηκαν από το γερμανικό ίδρυμα κοινωνικών ασφαλίσεων, το οποίο στην συνέχεια στράφηκε κατά του ΟΣΕ.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,ΑΠΕ