Η αιώνια εφηβεία της φωνής – Κριτική
Όλα ξεκίνησαν το 1980, όταν κανείς δεν μπορούσε να προβλέψει ότι το Τρίτο Πρόγραμμα, όπως το οραματίστηκε και το υλοποίησε ο Μάνος Χατζιδάκις, βάδιζε προς το τέλος του. Στο πλαίσιο των πολλών και ποικίλων δραστηριοτήτων του, είχαν προγραμματιστεί δύο ραδιοφωνικά ρεσιτάλ της Φλέρυς Νταντωνάκη, με την επιμέλεια του Δημήτρη Λέκκα: ένα με τραγούδια του Μάνου Χατζιδάκι και ένα άλλο με αγγλόφωνες μπαλάντες, παλαιότερες και σύγχρονες. Τα ρεσιτάλ αυτά μεταδόθηκαν κάποιες Κυριακές μεσημέρι, το Φεβρουάριο του 1980. Από το 1980 έως σήμερα πολλά πράγματα άλλαξαν. Η αισθαντική φωνή της Νταντωνάκη σίγησε οριστικά και το Τρίτο υπάρχει μόνο στις καρδιές όσων ζυμώθηκαν και ανδρώθηκαν με αυτό και μέσα από αυτό. Από εύνοια της τύχης, γλίτωσαν κάποιες από τις μαγνητοταινίες στις οποίες υπήρχε το υλικό από το «ξένο» ρεσιτάλ σε αμοντάριστη ακόμη μορφή. Οι ταινίες εντοπίστηκαν στο Αρχείο της ΕΡΤ από το Γιώργο Μονεμβασίτη, ο οποίος και επιμελήθηκε την έκδοση αυτή, λίγο καιρό πριν από το θάνατο της Φλέρυς Νταντωνάκη.
Ακούγοντας τις ηχογραφήσεις που περιλαμβάνονται στο CD, που εντάσσεται στη σειρά «Αρχείο Ραδιοφώνου» με αριθμό 13, διαπιστώνουμε το εύρος της ερμηνευτικής δεινότητας της Νταντωνάκη. Ήταν κάτοχος μιας άρτιας και σφαιρικής φωνητικής τεχνικής, χωρίς αυτό να είναι σε βάρος της γήινης διάστασής της. Χαρακτηριστικό είναι το σημείωμα του Μάνου Χατζιδάκι από το δίσκο του «Τα Λειτουργικά»: «Μια αληθινή τραγουδίστρια περιέχει την τεχνική τελειότητα της Σβάρτσκοπφ και τη γήινη αμεσότητα της Νίνου. Και η Φλέρυ αποδεικνύει περίτρανα ότι είναι μια αληθινή τραγουδίστρια…». Οι δύο αυτές διαστάσεις του ταλέντου της βρίσκουν την ιδανική τους εφαρμογή στο πεδίο της μπαλάντας. Ήταν η πρώτη φορά που η Φλέρυ Νταντωνάκη ερμήνευσε αγγλόφωνες μπαλάντες, και από τις δυο μεριές του Ατλαντικού, σύγχρονες και παλαιότερες, στο ελληνικό κοινό. Η ερμηνεία της ακροβατεί «ανάμεσα στο παλαιό και το καινούριο, χωρίς τοπικές και χρονικές δεσμεύσεις» σύμφωνα με το Γ.Μονεμβασίτη, ενώ η δημιουργική της φαντασία πολλές φορές μετουσιώνει το αρχικό τραγούδι, εμπλουτίζοντάς το με αυτοσχεδιασμούς από την τεράστια εκφραστική παλέτα της. Έτσι, τολμάμε να πούμε, ότι σε μερικά τραγούδια γίνεται η ίδια συνδημιουργός, εμποτίζοντάς τα με τη δύναμη και τη μοναδικότητα της ερμηνείας της.
Το υλικό του δίσκου χωρίζεται σε δυο ενότητες. Στην πρώτη διατηρήθηκε η σειρά των τραγουδιών έτσι όπως την όρισε ο Μάνος Χατζιδάκις, για τη ραδιοφωνική μετάδοση της 10ης Φεβρουαρίου του 1980. Πριν από κάθε τραγούδι υπάρχει και ένα σύντομο σχόλιο της ερμηνεύτριας, βασισμένο στους στίχους του τραγουδιού που ακολουθεί. Ακούγονται, μεταξύ άλλων, τραγούδια των John Lennon – Paul McCarhney (΄΄The Fool On The Hill΄΄, »A Day In The Life»), του Bob Dylan (»Blowin’ In The Wind», »Don’t Think Twice»). Στο πρώτο αυτό ρεσιτάλ τη συνόδευαν ο Θεολόγος Στρατηγός (ακουστική κιθάρα) και ο Δημήτρης Λέκκας (φλάουτο με ράμφος, τσέμπαλο, τσελέστα).
Στη δεύτερη ενότητα-«ρεσιτάλ» του δίσκου τα τραγούδια είναι με χρονολογική σειρά. Τις δύο πρώτες ανώνυμες και παλιές αγγλόφωνες μπαλάντες διαδέχεται ένα τραγούδι της δουλειάς από τον αμερικανικό νότο. Ακολουθούν τραγούδια των George και Ira Gershwin, του Henry Mancini αλλά και του John Lennon και του Paul McCartney. Στα τραγούδια αυτά τη συνοδεύει ο Αμερικανός κιθαρίστας Paul Mansfield. Ο δίσκος ολοκληρώνεται με τέσσερα ελληνικά τραγούδια (»Λίγα λουλούδια αν θέλεις στείλε μου», »Καλημέρα ήλιε», »Άσπρη μέρα», »Εις το βουνό ψηλά εκεί»), τα οποία αποδίδει χωρίς οργανική συνοδεία, αποκαλύπτοντας, ακόμη και στο πιο σύντομο και ανολοκλήρωτο τραγούδι, την ερμηνευτική της δεινότητα.
Πρόκειται για έναν πολύτιμο δίσκο, που μεταφέρει μια από τις σπάνιες ερμηνευτικές στιγμές μιας κορυφαίας ερμηνεύτριας, του βεληνεκούς της Φλέρυς Νταντωνάκη. Μια έκδοση ενός πραγματικού ηχητικού ντοκουμέντου, που από τη μια χαιρόμαστε που βγήκε στην επιφάνεια και από την άλλη μας προβληματίζει και μας γεμίζει αγωνία για το μέλλον (και την τύχη) αντίστοιχων πολύτιμων καταγραφών από την, εβδομηντάχρονη σχεδόν, ιστορία της ελληνικής ραδιοφωνίας. Είναι επιτακτική ανάγκη οι ηχογραφήσεις της ΕΡΤ να μεταγραφούν συστηματικά σε σύγχρονα αποθηκευτικά μέσα και να γίνει σχολαστική καταλογογράφηση και αποδελτίωσή τους. Γιατί το αρχείο της ΕΡΤ είναι ένας πραγματικός εθνικός θησαυρός, που μέσα του έχει κατατεθεί η μουσική ιστορία των τελευταίων δεκαετιών.
- Τζολάκης στη FIFPRO: «Το να έχεις γνώσεις και εκπαίδευση είναι κάτι που θα σε βοηθήσει σε όλη σου τη ζωή»
- Διπλασιάστηκαν από το 2022 οι συγκρούσεις που συνδέονται με το νερό
- Θεσσαλονίκη: Αυτόκλητοι «τιμωροί παιδόφιλων» έστησαν παγίδα σε 30χρονο και τον ξυλοκόπησαν
- Φρίκη στη Βρετανία: Διαμέλισε την σύντροφό της και την έβαλε σε σακούλες σκουπιδιών
- Ιταλία και Γερμανία υπέγραψαν πρωτόκολλο για κοινό σχέδιο δράσης των δυο χωρών σε ασφάλεια και άμυνα
- Σκορπιός για πάντα: Πέθανε o αρχιτέκτονας τoυ ρυθμού των Scorpions, Φράνσις Μπούχολτς