Επανακαθορισμό των σχέσεων Γαλλίας – Γερμανίας επιθυμεί το Βερολίνο

31

Σε τροχιά αβεβαιότητας εισέρχονται οι σχέσεις Γαλλίας – Γερμανίας μετά τη Σύνοδο Κορυφής της Νίκαιας, όπως εκτιμά η εφημερίδα International Herald Tribune. Η Γερμανία βγήκε ενισχυμένη από τη Νίκαια και επιθυμεί την ανάδειξή της σε κυρίαρχη χώρα εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ωστόσο, το Βερολίνο γνωρίζει καλά ότι το Παρίσι δεν μπορεί να αγνοηθεί και για αυτό επιδιώκει την περαιτέρω σύσφιξη των διμερών σχέσεων, αν και όπως ανέφερε χαρακτηριστικά ο καγκελάριος Γκέρχαρντ Σρέντερ, πρέπει να δοθεί μία νέα ερμηνεία και ένας νέος στόχος για το γαλλογερμανικό άξονα.

Οι Γερμανοί θεωρούν ότι μετά τη Νίκαια έχουν χειραφετηθεί πλέον από τη Γαλλία και θέλουν ο γαλλογερμανικός άξονας να τεθεί σε νέες βάσεις. Η άποψη περί κυρίαρχου ρόλου του Βερολίνου εντός της ΕΕ αντικατοπτρίζεται και στις δηλώσεις του Γερμανού υπουργού Εξωτερικών Γιόσκα Φίσερ, ο οποίος μιλώντας την Παρασκευή στο Κοινοβούλιο (Bundestag) ανέφερε ότι η Γερμανία δεν επιθυμεί να αφήσει τη γαλλική επιρροή να επεκταθεί στα μικρότερα κράτη – μέλη της ΕΕ «σαν να ήταν η Γαλλία ο Κινγκ-Κονγκ της Ευρώπης».

Πάντως, το Βερολίνο εκτιμά ότι πρέπει να προχωρήσει με προσεκτικά βήματα προς την κατεύθυνση της επιβεβαίωσης της γερμανικής κυριαρχίας στους κόλπους της ΕΕ, ακολουθώντας κατά κάποιον τρόπο τη συμβουλή του πρωτεργάτη της γερμανικής ενοποίησης Χέλμουτ Κολ: ένας ηγέτης της Γερμανίας πρέπει να είναι σεμνός και να μην επιχαίρει ποτέ για τις νίκες του, είχε δηλώσει ο τέως καγκελάριος λίγο πριν από τη μεταφορά της πρωτεύουσας του γερμανικού κράτους από τη Βόννη στο Βερολίνο, τον Ιούνιο του 1999.

Επικίνδυνη η απομόνωση της Γαλλίας, εκτιμά το Βερολίνο

Η γερμανική ηγεσία γνωρίζει καλά ότι δεν είναι προς όφελός της οποιαδήποτε απομόνωση του Παρισιού. Και αυτό, γιατί το Βερολίνο ούτε θέλει ούτε μπορεί να «παίξει» μόνο του στην Ευρώπη. Αφενός διότι η Γερμανία δεν έχει τρόπο να επιβάλει άμεσα την πολιτική της και αφετέρου επειδή ενδεχόμενη προσπάθειά της προς αυτή την κατεύθυνση ενέχει τον κίνδυνο να συγκροτηθούν ευρείες συμμαχίες των υπόλοιπων χωρών εναντίον της, όπως εκτιμούν πολιτικοί αναλυτές.

Έτσι, το Βερολίνο ρίχνει και πάλι γέφυρες προς το Παρίσι. Γερμανοί αξιωματούχοι άρχισαν ήδη επαφές για τη διοργάνωση συνάντησης του καγκελαρίου Σρέντερ με το Γάλλο πρόεδρο Ζακ Σιράκ, παρουσία των υπουργών Εξωτερικών των δύο χωρών, καθώς και του Πιέρ Μοσκοβισί, υπουργού Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Γαλλίας. Η συνάντηση θα πραγματοποιηθεί τον επόμενο μήνα και αντικείμενό της θα είναι η ανάλυση των επιπτώσεων της Νίκαιας.

Προς το παρόν, πάντως, η γαλλική κοινή γνώμη δείχνει περισσότερο ενοχλημένη από τα σκάνδαλα στα οποία έχει εμπλακεί ο πρόεδρος Σιράκ και από τη στάση που κράτησε στη Νίκαια, παρά από τα κέρδη που αποκόμισε στη σύνοδο αυτή η Γερμανία. «Ο Σιράκ είναι ο χειρότερος πρόεδρος ολόκληρης της ιστορίας μας» έλεγε πρόσφατα στο Βερολίνο ένας γνωστός Γάλλος πολιτειολόγος, σύμφωνα με τον οποίο στη Νίκαια απέτυχε η προσπάθεια δημιουργίας μιας «ευρωπαϊκής ταυτότητας». Η δυσαρέσκεια των Γάλλων με τον πρόεδρό τους έχει αποτέλεσμα να ενισχύεται, αντί να κλονίζεται, ο γαλλογερμανικός άξονας.

Όπως τόνισε άλλωστε ο Φίσερ, ο γαλλογερμανικός άξονας αποτελεί χωρίς αμφιβολία τον κινητήρα της ευρωπαϊκής ενοποίησης. Ο κινητήρας αυτός μπορεί τον τελευταίο καιρό να μη λειτουργεί άψογα, αλλά δεν μπορεί να αντικατασταθεί ακόμη από οποιοδήποτε άλλο μόρφωμα ευρωπαϊκών χωρών.

Η Γερμανία μπορεί να αποβεί η πιο ωφελημένη χώρα από τη διεύρυνση προς ανατολάς, αλλά δεν μπορεί να αντιμετωπίσει μόνη της τους κινδύνους αυτής της διεύρυνσης. Το πολιτισμικό σοκ που θα υποστεί η ΕΕ από τη διεύρυνση θα είναι άλλωστε πολύ μεγαλύτερο από το σοκ που υπέστη η Δυτική Γερμανία όταν ενοποιήθηκε με την Ανατολική.

«Ο καγκελάριος είναι πραγματιστής, κοιτάζει προς το μέλλον. Δεν πρέπει να υπάρξει διάλειμμα μετά τη Νίκαια. Οι κατευθύνσεις δόθηκαν. Και με ποιον θα προχωρήσουμε, αν όχι με τη Γαλλία; Αλλωστε, δεν υπάρχει κανείς άλλος στον ορίζοντα» υποστηρίζει σύμβουλος του Σρέντερ.

Φίσερ: Το παρελθόν δεν μπορεί να μας κυνηγά συνεχώς

Πάντως, ο επανακαθορισμός των σχέσεων με τη Γαλλία αποτελεί προτεραιότητα της γερμανικής κυβέρνησης. «Δεν μπορούμε να δικαιολογούμε τα πάντα στις νέες γενιές με το επιχείρημα των δύο παγκοσμίων πολέμων και της ατομικής δύναμης» εξηγεί ο Γιόσκα Φίσερ. «Η Γερμανία έχει επίγνωση του παρελθόντος της, αλλά έχει κουραστεί να της ζητούν με αυτό το πρόσχημα να χρηματοδοτεί την κρίση των τρελών αγελάδων ή τη γαλλική γεωργία» αναφέρουν χαρακτηριστικά οι Γερμανοί αξιωματούχοι.

Σύμφωνα με πολιτικούς αναλυτές, η Γαλλία πρέπει να προσδιορίσει με θετικό τρόπο τα εθνικά της συμφέροντα στη νέα Ευρώπη, αντί να συμπεριφέρεται ως πολιορκημένο φρούριο που σύρεται προς την αναπόφευκτη διεύρυνση. Μετά την ομιλία του περί ομοσπονδιοποίησης της ΕΕ στο Πανεπιστήμιο Χούμπολτ, ο Φίσερ έχει την αίσθηση ότι εγκαταλείφθηκε από το Γάλλο ομόλογό του Ιμπέρ Βεντρίν, με τον οποίο είχε άριστη συνεργασία τα δύο προηγούμενα χρόνια.

Αλλά οι διαφορές δεν είναι προνόμιο των κυβερνήσεων. Η συνάντηση που οργανώθηκε στις 13 Δεκεμβρίου στο Βερολίνο ανάμεσα στις ηγεσίες του γερμανικού χριστιανοδημοκρατικού κόμματος και της γαλλικής Δεξιάς έδειξε πόσος δρόμος πρέπει να διανυθεί ακόμη για να πλησιάσουν οι απόψεις των δύο πλευρών.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ