ουκρανία

Τη φωτιά στα ανατολικά της Ουκρανίας συνοδεύουν οι υψηλοί ρητορικοί τόνοι των κυβερνήσεων από κάθε μέρος του κόσμου: Το Κίεβο κατηγορεί τη Μόσχα πως φέρνει «μεγάλο πόλεμο», προκαλώντας την αντίδραση της Ρωσίας, ενώ μέχρι κι η Βενεζουέλα καλεί να μην επιδιωχθεί πόλεμος με τη Ρωσία και ο Φιντέλ Κάστρο βλέπει «φωνές στο ΝΑΤΟ να μιλούν όπως τα SS». Η εμπρηστική αναφορά Πούτιν περί κατάληψης του Κίεβου σε δύο εβδομάδες «μεταφέρθηκε εκτός πλαισίου», λέει το Κρεμλίνο και σχεδιάζει να δώσει στη δημοσιότητα το τηλεφώνημα.

Με φόντο την προέλασή τους στη νοτιοανατολική Ουκρανία, και τις κατηγορίες του Κιέβου πως έχουν ανοικτή στήριξη από τη Ρωσία, οι φιλορώσοι ένοπλοι στα ανατολικά της χώρας «μαλάκωσαν» στις συνομιλίες στο Μινσκ την απαίτησή τους για πλήρη ανεξαρτησία και προτείνουν «διευρυμένη αυτονομία», με ειδικό καθεστώς των δύο επαρχιών. Την Παρασκευή συνεχίζονται οι συνομιλίες, με αμφίβολες προοπτικές. Νέες προειδοποιήσεις της Ρωσίας αν το ΝΑΤΟ ανεβάσει την ετοιμότητά του.

Εν μέσω πιέσεων που του ασκούνται, ο ρώσος πρόεδρος φαίνεται να περνά στην αντεπίθεση, απειλώντας: «Αν θέλω, παίρνω το Κίεβο σε δύο εβδομάδες». Αυτό τουλάχιστον φέρεται να είπε σε τηλεφωνική επικοινωνία με τον απερχόμενο πρόεδρο της Κομισιόν Μανουέλ Μπαρόζο την περασμένη εβδομάδα. Η Ρωσία έχει τερματίσει de facto τη συνεργασία της με την Ευρώπη, δήλωσε ο γερμανός πρόεδρος Γ.Γκάουκ από την Πολωνία.

Το ΝΑΤΟ θα έχει πιο ορατή παρουσία στην ανατολική Ευρώπη για όσο διάστημα κριθεί απαραίτητο, δήλωσε ο γγ της Συμμαχίας από τις Βρυξέλλες. Χιλιάδες στρατιώτες θα μπορούν να αναπτύσσονται γρήγορα στην περιοχή, είπε, ενώ από την Πολωνία ο Ντόναλντ Τουσκ προειδοποίησε για τον κίνδυνο πολέμου «και όχι μόνο στην ανατολική Ουκρανία».

Συμφωνία για άμεση εκεχειρία «άνευ όρων» στην ανατολική Ουκρανία ζητά η Μόσχα από το Κίεβο εν όψει των διαβουλεύσεων στο Μινσκ, την ώρα που κατηγορεί την ουκρανική κυβέρνηση πως «δεν θέλει ουσιαστικό πολιτικό διάλογο με τις ανατολικές επαρχίες». Αποκλείει στρατιωτική επέμβαση στην Ουκρανία ο ρώσος ΥΠΕΞ, την ώρα όμως που ο ουκρανός πρόεδρος μιλά για ανοικτή και άμεση ρωσική επίθεση στα ανατολικά.

Με τους φιλορώσους ενόπλους στην Ουκρανία να έχουν βάλει στο στόχαστρο τη Μαριούπολη, η Δύση δεν αποκλείει το ενδεχόμενο οι «επιχειρήσεις» στην ανατολική Ουκρανία να στοχεύουν στη χερσαία σύνδεση της Κριμαίας με τη Ρωσία. Γερουσιαστές «γεράκια» στην Ουάσινγκτον ζητούν ακόμη και αποστολή οπλισμού στις ουκρανικές δυνάμεις. Συνομιλίες στο Μινσκ μετακύ ουκρανών και ρώσων αξιωματούχων παρουσία του ΟΑΣΕ.

Σε συνομιλίες για το «καθεστώς» στην ανατολική Ουκρανία κάλεσε το Κίεβο ο ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν, μιλώντας την Κυριακή σε ρωσικά μέσα ενημέρωσης. «Όλα εξαρτώνται από την πολιτική βούληση του Κιέβου» είπε χαρακτηριστικά αυξάνοντας την πίεση προς την ουκρανική πλευρά.

Μετά από «πολύ δύσκολες διαπραγματεύσεις», σύμφωνα με τη ρωσική πλευρά, η Μόσχα και το Κίεβο συμφώνησαν στην απελευθερώση των δέκα ρώσων στρατιωτών που είχαν συλληφθεί στην Ουκρανία. Παράλληλα, συμφωνήθηκε η παράλληλη επιστροφή 63 ουκρανών στρατιωτών που είχαν «ζητήσει καταφύγιο» στη ρωσική πλευρά, σύμφωνα με τις ρωσικές ένοπλες δυνάμεις.

Αφήνοντας ανοικτό το πότε θα λαμβάνονταν νέες κυρώσεις κατά της Ρωσίας, οι ευρωπαίοι ηγέτες διαμήνυσαν ότι οι προτάσεις για τα επόμενα μέτρα θα καταρτιστούν εντός της εβδομάδας, καλώντας τη Μόσχα σε αλλαγή πορείας στην ουκρανική κρίση. Χαιρετίζει η Ουάσινγκτον «τη συναίνεση στην ΕΕ για ισχυρή υποστήριξη στην ανεξαρτησία της Ουκρανίας», λέγοντας ότι συνεργάζεται με τις Βρυξέλλες για την προετοιμασία των επόμενων μέτρων.

Το ενδεχόμενο επιβολής νέων κυρώσεων κατά της Ρωσίας -μετά τις πληροφορίες ότι ρώσοι στρατιώτες μάχονται σε ουκρανικό έδαφος δίπλα στους αυτονομιστές- βρίσκεται στην κορυφή της ατζέντας της έκτακτης Συνόδου Κορυφής της ΕΕ που θα πραγματοποιηθεί το απόγευμα του Σαββάτου στις Βρυξέλλες. Παράλληλα, οι ηγέτες των 28 κρατών-μελών θα επικεντρωθούν στον καθορισμό των διαδόχων Ρομπάι και Άστον.

Το διοικητικό συμβούλιο του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου ενέκρινε σήμερα, Παρασκευή, την εκταμίευση της νέας δόσης του δανείου, το οποίο έχει συμφωνήσει να χορηγήσει στην Ουκρανία, παρά «τους αυξημένους κινδύνους» οι οποίοι συνδέονται με τις εντάσεις στο ανατολικό τμήμα της χώρας και την εμπλοκή της Ρωσίας που καταγγέλλουν το Κίεβο και η Δύση, αλλά και τις «αποκλίσεις» από τους οικονομικούς στόχους οι οποίοι έχουν τεθεί στο Κίεβο.

Εντείνονται οι φωνές στην Ευρώπη που καλούν την ΕΕ να επιβάλει νέες κυρώσεις κατά της Ρωσίας, μετά τις πληροφορίες που αναφέρουν ότι ρώσοι στρατιώτες μάχονται μαζί με τους αυτονομιστές στην ανατολική Ουκρανία. Ευρωπαίοι ΥΠΕΞ συναντήθηκαν στο Μιλάνο για να εξετάσουν πιθανά νέα μέτρα εν όψει της Συνόδου των ευρωπαίων ηγετών που θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο στις Βρυξέλλες. Η κατάσταση κινδυνεύει να βγει εκτός ελέγχου, προειδοποιεί ο γερμανός ΥΠΕΞ.

Με δημόσιες τοποθετήσεις τους την Παρασκευή, τόσο ο επικεφαλής του ΝΑΤΟ Αντερς Φογκ Ράσμουσεν, όσο και ο πρωθυπουργός της Ουκρανίας Αρσένι Γιατσενιούκ, άφησαν ανοιχτό το ενδεχόμενο η Ουκρανία να ενταχθεί στη Συμμαχία. Ο Ράσμουσεν εξαπέλυσε βολές κατά της Μόσχας, κατηγορώντας την για παραβίαση της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας της Ουκρανίας.

Μετά τις καταγγελίες και τα στοιχεία του ΝΑΤΟ για συμμετοχή ρώσων στρατιωτών στις εχθροπραξίες στην ανατολική Ουκρανία, ο ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν πέρασε στην αντεπίθεση, λέγοντας ότι το πρόβλημα στην περιοχή έγκειται στην άρνηση του Κιέβου να αρχίσει μια ουσιαστική διαπραγμάτευση με τους αντάρτες. Προειδοποίησε, δε, ότι η Ρωσία είναι έτοιμη να απαντήσει σε οποιαδήποτε επίθεση εναντίον της.

Μικρή ομάδα ρώσων στρατιωτών κατέληξε να συλλαμβάνεται όταν βρέθηκε σε ουκρανική επικράτεια -η επίσημη εξήγηση ήταν ότι είχαν χαθεί και πέρασαν κατά λάθος τα σύνορα. Ενώ οι αναφορές στη Δύση για ανοικτή ανάμειξη των ρωσικών δυνάμεων στην Ουκρανία πληθαίνουν τις τελευταίες ώρες, η αντιπροσωπεία του Καναδά στο ΝΑΤΟ έδωσε στο twitter ένα... μάθημα γεωγραφίες στους Ρώσους στρατιώτες «για να μην χάνονται». Αναλόγως σαρκαριστική ήταν και η απάντηση της ρωσικής πλευράς.

Τη διέλευση ουκρανών στρατιωτών που έχουν περικυκλωθεί στην ανατολική Ουκρανία προανήγγειλε ηγετικό στέλεχος των φιλορώσων ενόπλων στο Ντονέτσκ, λίγο μετά την ανάλογη έκκληση του ρώσου προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν -κάνοντας το Κίεβο να καταγγέλλει κατάφωρη καθοδήγηση από τη Μόσχα. Απευθυνόμενος για πρώτη φορά απευθείας στους ενόπλους της Ουκρανίας, ο Πούτιν εξήρε τις στρατιωτικές τους επιτυχίες και κάλεσε το Κίεβο να σταματήσει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις και να «καθίσει στο τραπέζι του διαλόγου».

Δεν θα αναληφθεί στρατιωτική δράση στην Ουκρανία, ξεκαθάρισε ο αμερικανός πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα σε δηλώσεις του λίγο πριν ξεκινήσει σύσκεψη με τους συμβούλους ασφαλείας του Λευκού Οίκου για την κατάσταση που διαμορφώνεται στο Ιράκ και την Συρία. Σχετικά με την αντιμετώπιση των τζιχανιστών παραδέχτηκε πως ακόμη δεν υπάρχει διαμορφωμένη αμερικανική στρατηγική.

Περισσότεροι από 100 ρώσοι στρατιώτες σκοτώθηκαν στην ανατολική Ουκρανία κατά τη διάρκεια συγκρούσεων ανάμεσα σε φιλορώσους αυτονομιστές και ουκρανικές δυνάμεις, δήλωσαν την Πέμπτη δύο μέλη του προεδρικού Συμβουλίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της Ρωσίας, επικαλούμενα αναφορές αυτοπτών μαρτύρων και συγγενών των νεκρών.

Ανοιχτό ενδεχόμενο επιβολής επιπλέον κυρώσεων στη Ρωσία αφήνει η ΕΕ. Η γερμανίδα καγκελάριος επιβεβαίωσε ότι στην έκτακτη σύνοδο των ευρωπαίων ηγετών το Σάββατο θα συζητηθεί το θέμα, μετά τις πληροφορίες για παρουσία ρώσων στρατιωτών στην ανατολική Ουκρανία. Διαψεύδει η Μόσχα εισβολή στρατιωτών της στην Ουκρανία. Προς κυρώσεις κινούνται και οι ΗΠΑ.

Ο ουκρανός πρόεδρος μιλώντας μετά τις απώλειες που είχαν οι κυβερνητικές δυνάμεις στην ανατολική Ουκρανία και τις καταγγελίες για παρουσία ρώσων στρατιωτών σε ουκρανικό έδαφος, τόνισε ότι η κατάσταση στην εμπόλεμη ζώνη είναι «εξαιρετικά δύσκολη [...] αλλά ελέγξιμη». Ο Ποροσένκο κάλεσε να μην υπάρξει πανικός. Δεκαπέντε άμαχοι νεκροί από πυρά πυροβολικού στο Ντονέτσκ. Εκτάκτως συνεδριάζουν ΟΑΣΕ και Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Οι Βρυξέλλες επιδιώκουν να γεμίσουν όλες τις δεξαμενές αποθήκευσης αερίου που είναι διαθέσιμες και να αποκλιμακώσουν τη διένεξη ανάμεσα στην Ουκρανία και τη Ρωσία, ώστε να εξασφαλίσουν τον απρόσκοπτο εφοδιασμό της ΕΕ με αέριο από τη Ρωσία το επόμενο χειμώνα, δήλωσε την Πέμπτη ο επίτροπος Ενέργειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης Γκίντερ Έτινγκερ.

Μετά την παραδοχή των ανταρτών ότι στην ανατολική Ουκρανία πολεμούν μαζί τους και ρώσοι στρατιώτες, καθώς και την εκτίμηση του ΝΑΤΟ για την εμπλοκή τουλάχιστον 1.000 ρώσων στρατιωτών στην περιοχή, ο πρόεδρος της Ουκρανίας Πέτρο Ποροσένκο συγκάλεσε Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας, προκειμένου να ληφθούν αποφάσεις για την αντιμετώπιση της κρίσης. Παράλληλα, συνεδριάζει εκτάκτως ο ΟΑΣΕ, καθώς και το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ. Διαψεύδει η Μόσχα ότι ρωσικές δυνάμεις έχουν περάσει τα σύνορα.

Μπαράζ αναφορών θέλει τις ρωσικές στρατιωτικές δυνάμεις να εμπλέκονται άμεσα στα όσα συμβαίνουν στα ανατολικά της Ουκρανίας: Αρχηγός των φιλορώσων ενόπλων στο Ντονέτσκ λέει ότι στο πλευρό των αυτονομιστών «πολεμούν εθελοντικά Ρώσοι στρατιώτες», ενώ αξιωματούχοι στο Κίεβο υποστηρίζουν ότι πως ένοπλοι κατέλαβαν το Νοβοαζόφσκ με την υποστήριξη ρωσικών δυνάμεων. Στο στόχαστρο η Μαριούπολη. «Απαράδεκτη, αν αληθεύει, η παρουσία Ρώσων στην Ουκρανία» λέει ο γάλλος πρόεδρος, συνεδριάζει εκτάκτως ο ΟΑΣΕ.

Ανοικτά ψυχροπολεμικούς τόνους παίρνει η διπλωματική διαμάχη γύρω από την Ουκρανία ενώ το μέτωπο διευρύνεται. Οι ΗΠΑ βλέπουν «αντεπίθεση των ενόπλων με καθοδήγηση της Ρωσίας» και η Μόσχα προαναγγέλλει αναθέωρηση του στρατιωτικού της σχεδιασμού σε απάνταση όσων αποφασίσει το ΝΑΤΟ. Παράλληλα, το Κίεβο αναφέρει πως οι συλληφθέντες ρώσοι στρατιώτες παραδέχθηκαν πως παρέδωσαν οπλισμό στους ενόπλους.

Διευρύνεται το μέτωπο των μαχών στην ανατολική Ουκρανία. Την Τετάρτη φιλορώσοι αυτονομιστές εισήλθαν στο στρατηγικής σημασίας λιμάνι Νοβοαζόφσκ στη νότια ακτή της χώρας, ενώ μάχες σημειώνονταν την Τετάρτη στην περιοχή γύρω από την πόλη. Δεν επιθυμούμε κατάτμηση της Ουκρανίας, λέει από την πλευρά του ο Λαβρόφ, την ώρα που το Κίεβο κατηγορεί τη Ρωσία για μυστικές στρατιωτικές κινήσεις. Άλλον ένα ρώσο στρατιώτη δηλώνουν ότι συνέλαβαν οι ουκρανικές δυνάμεις. Η Μέρκελ είπε στον Πούτιν ότι πρέπει να δώσει εξηγήσεις.