ευρωζώνη

Ο Μερκαντιλισμός (Mercantilism) ήταν το κυρίαρχο δυτικό ευρωπαϊκό οικονομικό δόγμα που επικρατούσε στην Ευρώπη κυρίως από τον 16ο έως το τέλος του 18ου αιώνα. Πρέσβευε ότι για λόγους στρατιωτικής ασφάλειας ήταν εξαιρετικά σημαντικό η κυβέρνηση να ελέγχει το εξωτερικό εμπόριο και ειδικότερα το εμπόριο κρίσιμων αγαθών. Το δόγμα αυτό αποτέλεσε το ιδεολογικό υπόβαθρο για τους Ευρωπαϊκούς πολέμους μέχρι και τις αρχές του 20ου αιώνα.

Περαιτέρω επιδείνωση αναμένεται να σημειώσει η οικονομία της Ευρωζώνης εφέτος, σε μία περίοδο όπου το κλίμα στις ΗΠΑ βελτιώνεται και η Ιαπωνία ανακάμπτει, σύμφωνα με την εξαμηνιαία έκθεση του ΟΟΣΑ. Η Ευρωζώνη εκτιμάται πως θα παραμείνει σε ύφεση για δεύτερο έτος, παρουσιάζοντας συρρίκνωση 0,6%. Για την Ελλάδα, αντίθετα με την εκτίμηση της ΤτΕ, ο ΟΟΣΑ προβλέπει ύφεση και το 2014.

Μήνυμα αισιοδοξίας ότι «τα πράγματα είναι σαφώς καλύτερα» και στο τέλος του έτους - αρχές του 2014 αναμένει ανάκαμψη στέλνει ο υπουργός Οικονομικών Γ.Στουρνάρας. Ο ίδιος, πάντως, εμφανίζεται προβληματισμένος για την ύπαρξη πιέσεων για χαλάρωση της δημοσιονομικής προσπάθειας. «Τι θέλουν; Να απεμπολήσουμε την προοπτική να πετύχουμε πρωτογενές πλεόνασμα φέτος και να μπορέσουμε να διεκδικήσουμε ένα κούρεμα του χρέους μας το 2014;» διερωτάται ο κ. Στουρνάρας.

«Το συμφέρον της Ελλάδας είναι να παραμείνει στην Ευρωζώνη» αναφέρει σε άρθρο του στην προσωπική του διαδικτυακή σελίδα ο πρώην υπουργός Οικονομικών Αλέκος Παπαδόπουλος, αν και προσθέτει πως πεποίθησή του είναι ότι «το πρόγραμμα οικονομικής και λειτουργικής ανάταξης, που συγκρότησε και επέβαλε ο τριμερής Διεθνής Οικονομικός Έλεγχος, σε συνδυασμό με την απουσία εθνικής αυτενέργειας, την οδηγεί, παρά τα κύματα εισαγόμενης και εδωδίμως καλλιεργούμενης εσχάτως αισιοδοξίας, σε 'πλήρες τέλμα' εντός της επόμενης τριετίας».

Τα δέκα βασικά σημεία της οικονομικής πολιτικής που εφαρμόζει η Ελλάδα ανέλυσε ο υπουργός Οικονομικών Γιάννης Στουρνάρας μιλώντας το βράδυ της Πέμπτης στο συνέδριο της Τράπεζας της Ελλάδος με τίτλο «The crisis in the Euro-Area» που διοργανώθηκε στο Σούνιο. Ο κ. Στουρνάρας εμφανίστηκε αισιόδοξος ότι «θα ληφθούν πρόσθετα μέτρα μείωσης του δημοσίου χρέους, αρκεί να επιτύχουμε πρωτογενές πλεόνασμα».

Η ζώνη του ευρώ διέπεται από μεγαλύτερη σταθερότητα σε σχέση με τον περασμένο χρόνο, ωστόσο οι οικονομικές συνθήκες παραμένουν απαιτητικές και οι κυβερνήσεις πρέπει να προωθήσουν τις απαιτούμενες μεταρρυθμίσεις, δήλωσε την Πέμπτη ο πρόεδρος της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι. Επισήμανε, δε, ότι η απάντηση στην κρίση δεν είναι μια μικρότερη Ευρώπη, αλλά μια μεγαλύτερη, στέλνοντας μήνυμα και στη Βρετανία.

Στην ανάγκη η Ευρωζώνη να λάβει μέτρα για τη μείωση του όγκου του ελληνικού χρέους αναφέρθηκε σήμερα από την Ουάσιγκτον ο Διευθυντής Εξωτερικών Σχέσεων του ΔΝΤ Τζέρι Ράις, ενώ ξεκαθάρισε πως τα δάνεια που παρέχει το ΔΝΤ στην Ελλάδα δεν πρόκειται να «κουρευτούν». Όπως αποκάλυψε, κλιμάκιο στελεχών του ΔΝΤ θα έλθει στην Αθηνά στις 4 Ιουνίου και θα παραμείνει για δύο εβδομάδες. Μάλιστα, σε αυτό θα μετέχει και ο Πόουλ Τόμσεν.

Η ασκούμενη πολιτική στις χώρες της Ευρωζώνης σκοπό έχει την αντιμετώπιση της κρίσης χρέους στις υπερχρεωμένες χώρες. Ωστόσο, σημαντικό μέλημα της παρούσας πολιτικής αποτελεί ταυτόχρονα η εξάλειψη των ανισορροπιών που παρατηρούνται μεταξύ του πυρήνα και της περιφέρειας.

Άνοδο στις 47,7 μονάδες, υψηλότερο επίπεδο των τριών τελευταίων μηνών, σημείωσε ο δείκτης μεταποίησης ΡΜΙ στην Ευρωζώνη το Μάιο, από 46,9 τον προηγούμενο μήνα, σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποιήθηκαν την Πέμπτη.

Για να επιζήσει η ΕΕ θα πρέπει να επιτραπεί η έξοδος χωρών από την ευρωζώνη, είναι το συμπέρασμα στο οποίο καταλήγει έρευνα του γερμανικού πολιτικού ιδρύματος Ρόζα Λούξεμπουργκ, που πρόσκειται στο Κόμμα της Αριστεράς. Την έρευνα υπογράφουν ο πρώην επικεφαλής οικονομολόγος των Ηνωμένων Εθνών Χάινερ Φλάσμπεκ και ο καθηγητής οικονομικών του Πανεπιστημίου του Λονδίνου, Κώστας Λαπαβίτσας. Στόχος της έρευνας τους είναι να εξετάσουν τις αιτίες της κρίσης του ευρώ και να αναδείξουν εναλλακτικές προτάσεις για το ξεπέρασμα της.

Τις δικές της θέσεις για τον ΣΥΡΙΖΑ και την πολιτική, ιδεολογική ανάπτυξή του κόμματος κατέθεσε στην Κεντρική Επιτροπή η «Αριστερή Πλατφόρμα» και θα αποτελέσουν αντικείμενο συζήτησης μέχρι το συνέδριο του Ιουλίου. Το κείμενο αυτό συμπυκνώνει την πολιτικο-ιδεολογική οπτική της «Αριστερής Πλατφόρμας» για τα μείζονα θέματα που απασχολούν τη χώρα, το Μνημόνιο και την πορεία της οικονομίας γενικότερα, τη θέση της χώρας στην ΕΕ, ιδιαίτερα στην ευρωζώνη, την εσωτερική και διεθνή πολιτική και την πολιτική συμμαχιών.

Η ΕΚΤ θα διατηρήσει την χαλαρή νομισματική πολιτική της «για αρκετό διάστημα» στηρίζοντας την ανάπτυξη, τόνισαν την Παρασκευή μέλη του διοικητικού συμβουλίου της. Με την οικονομία της ευρωζώνης σε ύφεση, η ΕΚΤ έχει περικόψει το βασικό παρεμβατικό της επιτόκιο στο ιστορικό χαμηλό του 0,5%, ενώ τον Μάιο παρέτεινε κατά ένα έτος το πρόγραμμα απεριόριστης χρηματοδότησης των τραπεζών. Άλλωστε η υποχώρηση του πληθωρισμού στην ευρωζώνη στο 1,2%, δίνει μεγάλα περιθώρια κινήσεων στην ΕΚΤ.

«Η καταλυτική αλλαγή που έχει συντελεστεί, αυτή που έχει αλλάξει το τοπίο της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, είναι ουσιαστικά η θεσμική ενσωμάτωση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου στην ευρωζώνη», τόνισε σε ομιλία του στο Κέντρο Γούντροου Γουίλσον στην Ουάσινγκτον ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, Ευάγγελος Βενιζέλος, επισημαίνοντας ότι «αυτό ξεκίνησε από τη διάθεση υποβάθμισης του ρόλου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής».

Μπαίνοντας στο δεύτερο χρόνο της προεδρικής θητείας, με τη δημοτικότητά του στο ναδίρ και την χώρα σε ύφεση, ο πρόεδρος της Γαλλίας Φρανσουά Ολάντ παρουσίασε σε συνέντευξη Τύπου σχέδιο για οικονομική διακυβέρνηση στην ευρωζώνη, ευρωομόλογα και πρωτοβουλίες για τους άνεργους νέους και την ενέργεια. Το διακύβευμα, τόνισε, είναι η ανάπτυξη, η έξοδος από την κρίση και την ύφεση και προειδοποίησε: «η ύφεση απειλεί την ίδια την ταυτότητα της Ευρώπης».

Στο χαμηλότερο επίπεδο των τριών τελευταίων ετών (1,2%) υποχώρησε ο πληθωρισμός τον Απρίλιο, ενώ οι εισαγωγές μειώθηκαν κατά 10% το Μάρτιο, σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποίησε την Πέμπτη η Eurostat και δείχνουν το βάθος της ύφεσης στην Ευρωζώνη. Η Ελλάδα είναι η μόνη, προς το παρόν, χώρα, που έχει αποπληθωρισμό.

Συνεχίστηκε η ύφεση στην Ευρωζώνη το πρώτο τρίμηνο του 2013, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat που δόθηκαν την Τετάρτη στη δημοσιότητα. Η μεγαλύτερη ύφεση σημειώθηκε σε Ελλάδα (-5,3%), Κύπρο (-4,1%) και Πορτογαλία (-3,9%).

Η Ευρωζώνη είναι δυνατόν να επιτύχει προόδους όσον αφορά την δημιουργία της Τραπεζικής Ένωσης, πριν χρειασθεί να λάβει μία απόφαση σχετικά με την ανάγκη να τροποποιηθεί η συνθήκη της ΕΕ, υποστήριξε τη Δευτέρα ο επικεφαλής του Eurogroup Γερούν Ντάισελμπλουμ.

Στην αποκάλυψη ότι η Κύπρος εξέτασε σοβαρά το ενδεχόμενο εξόδου από την Ευρωζώνη, προχώρησε ο υπουργός Εξωτερικών της χώρας Ιωάννης Κασουλίδης μέσω συνέντευξης που παραχώρησε στην Washington Post. «Έπρεπε να σκεφτούμε όλες τις εναλλακτικές λύσεις» τονίζει ο κ. Κασουλίδης.

Η οικονομία της Ευρωζώνης αναμένεται να συρρικνωθεί εφέτος κατά 0,4%, σύμφωνα με τα αποτελέσματα της τελευταίας έρευνας της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας μεταξύ 53 επαγγελματιών αναλυτών - οικονομολόγων.

Την εκτίμηση ότι η απόφαση του Eurogroup για την Κύπρο «ήταν η καλύτερη δυνατή για τη χώρα» και «μια καλή λύση» για την ευρωζώνη εξέφρασε στις Βρυξέλλες ο Γιερούν Ντάισελμπλουμ. Τόνισε ότι η νέα κυπριακή κυβέρνηση κατανόησε αυτή την πραγματικότητα, ενώ για την κυβέρνηση Χριστόφια είπε ότι οι διαπραγματεύσεις μαζί της απέβησαν άκαρπες.

Η Ελλάδα θα είχε σήμερα ξεπεράσει την κρίση, εάν την άνοιξη του 2010 είχε χρεοκοπήσει και αποχωρήσει από την Ευρωζώνη, υποστηρίζει ο γερμανός οικονομολόγος, πρόεδρος του Ινστιτούτου Οικονομικών Ερευνών Ifo του Μονάχου Χανς-Βέρνερ Ζιν, σε συνέντευξή του στην Die Welt. Ο Ζιν τάσσεται ακόμη υπέρ μιας ανοιχτής νομισματικής ένωσης, από την οποία τα κράτη θα μπορούν να αποχωρήσουν προσωρινά και να αναζητήσουν μεταβατική βοήθεια με σχέδια τύπου Μάρσαλ αλλά κατά της εξόδου της Γερμανίας από το κοινό νόμισμα.

Οι μακροοικονομικές εξελίξεις, έπειτα και από τις νέες αναθεωρημένες προς τα κάτω προβλέψεις της Κομισιόν για την ανάπτυξη στην Ευρωζώνη το 2013, είναι τη Δευτέρα στο επίκεντρο της προσοχής των επενδυτών. Στα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια καταγράφονται μεικτές τάσεις, εν αναμονή της ανακοίνωσης νέων στοιχείων.

Επί τα χείρω αναθεώρησε τις εκτιμήσεις της για την οικονομία των «17», αλλά και της ΕΕ η Κομισιόν, προβλέποντας βαθύτερη ύφεση στην Ευρωζώνη και επιστροφή σε θετικά πρόσημα το 2014. Από τους «μεγάλους» μόνο η Γερμανία φαίνεται να μένει σε ανάπτυξη (και αυτή ακόμη πιο αδύναμη από τα προηγούμενα χρόνια), με την Γαλλία να γλιστράει φέτος σε ύφεση. Ο Όλι Ρεν κάλεσε μεν το Παρίσι να «κάνει περισσότερα» για τη δημοσιονομική εξυγίανση, χαρακτήρισε δε εύλογη μία παράταση δύο ετών για την Γαλλία και την Ισπανία για την επίτευξη ελλείμματος κάτω του 3% του ΑΕΠ.

Η κρίση στον μεταποιητικό κλάδο της Ευρωζώνης συνεχίστηκε και τον Απρίλιο, σύμφωνα με τα στοχεία που ανακοινώθηκαν τη Μ.Πέμπτη. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η επιβράδυνση της επιχειρηματικής δραστηριότητας στη Γερμανία.

Σε κυκλοφορία σε ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ έχει τεθεί σήμερα Μεγάλη Πέμπτη 2 Μαΐου το νέο χαρτονόμισμα των 5 ευρώ. Στο πρώτο τραπεζογραμμάτιο της σειράς «Ευρώπη», έχουν ενσωματωθεί καινούργια και ενισχυμένα χαρακτηριστικά ασφαλείας. Στο υδατογράφημα και στο ολόγραμμα εμφανίζεται μια προσωπογραφία της Ευρώπης, της ελληνικής μυθολογίας, από την οποία προήλθε και η ονομασία της νέας σειράς τραπεζογραμματίων.