ευρωζώνης

Ήπια ύφεση το 2012 στην Ευρωζώνη προβλέπει το ΔΝΤ στις νεότερες εκτιμήσεις του, χαμηλώνοντας ως εκ τούτου τις εκτιμήσεις του για την παγκόσμια ανάπτυξη -και προειδοποιώντας πως εάν η Ευρωζώνη αφήσει την κρίση να ενισχυθεί, υπάρχει κίνδυνος για ολόκληρη την παγκόσμια οικονομία. Το Ταμείο εκτιμά πως το ΑΕΠ της Ευρωζώνης θα συρρικνωθεί κατά 0,5% φέτος -ενώ προηγουμένως προέβλεπε ανάπτυξη- ενώ κατεβάζει στο 3,3% τις προβλέψεις του για την παγκόσμια ανάκαμψη.

Οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωζώνης απέρριψαν τη Δευτέρα την πρόταση των ιδιωτών πιστωτών για το PSI και ειδικότερα για ένα μεσοσταθμικό επιτόκιο στα νέα ομόλογα της τάξεως του 4%. Το Eurogroup ζήτησε τη συνέχιση των διαπραγματεύσεων έτσι ώστε ο ιδιωτικός τομέας να αναλάβει μεγαλύτερες ζημιές. Το μέλλον της Ελλάδας είναι στην Ευρωζώνη, επανέλαβε ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, και εξέφρασε μαζί με τον Όλι Ρεν την αισιοδοξία ότι οι διαπραγματεύσεις για το «κούρεμα» του ελληνικού χρέους θα ολοκληρωθούν τις επόμενες ημέρες. Τι είπε ο Γιούνκερ για τις ρήτρες συλλογικής δράσης.

«Έχουμε πολύ εποικοδομητική συνεργασία με τον ιδιωτικό τομέα και είμαστε έτοιμοι να ολοκληρώσουμε την όλη διαδικασία εγκαίρως» για το PSI, δήλωσε την Δευτέρα ο υπουργός Οικονομικών Ευάγγελος Βενιζέλος, προσερχόμενος στη συνεδρίαση του Eurogroup. Εντός της εβδομάδας βλέπει τη συμφωνία ο Ευρωπαίος επίτροπος Όλι Ρεν, ενώ η επικεφαλής του ΔΝΤ Κρ.Λαγκάρντ ζητά από όλους τους εμπλεκόμενους φορείς (μεταξύ των οποίων και η ΕΚΤ αλλά και τα κράτη της ευρωζώνης) να καταλήξουν σε μια «βιώσιμη λύση» για την Ελλάδα.

Διευκρινίσεις για τον τρόπο που τα κράτη μέλη της Ευρωζώνης θα συμβάλλουν στη δέσμη του PSI ποσό ύψους 30 δισ. ευρώ, δίνει ο επίτροπος Οικονομικών Υποθέσεων της ΕΕ, Όλι Ρεν, απαντώντας σε σχετική ερώτηση του ευρωβουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ, Νίκου Χουντή.

Με ανοιχτό μέχρι στιγμής το θέμα του προγράμματος ανταλλαγής των ελληνικών ομολόγων (PSI), συνέρχεται τη Δευτέρα στις Βρυξέλλες το Eurogroup. Το ελληνικό χρέος βρίσκεται στην κορυφή της ατζέντας των υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης, οι οποίοι θα συζητήσουν επίσης τα θέματα του μόνιμου μηχανισμού διάσωσης ESM που προβλέπεται να συσταθεί τον Ιούλιο, και τη νέα συνθήκη για την ενίσχυση της δημοσιονομικής πειθαρχίας, η οποία αναμένεται να τεθεί σε ισχύ τον Ιανουάριο του 2013.

Η συνδυασμένη χρηματοδοτική ικανότητα του προσωρινού και του μόνιμου μηχανισμού στήριξης της Ευρωζώνης, του EFSF και του ESM, θα παραμείνει «προς το παρόν» στα 500 δισ. ευρώ, σύμφωνα με το προσχέδιο της Συνθήκης, στο οποίο ωστόσο προστίθεται πως η επάρκεια των κεφαλαίων θα επανεξεταστεί πριν από την εφαρμογή της. «Αν χρειαστεί, αυτή θα αυξηθεί με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου του ESM μόλις τεθεί σε ισχύ η παρούσα Συνθήκη», επισημαίνεται.

H S&P υποβάθμισε και τον μηχανισμό στήριξης της Ευρωζώνης EFSF στο ΑΑ+, μετά την υποβάθμιση της Γαλλίας και άλλων οκτώ χωρών της Ευρωζώνης την Παρασκευή. Ο οίκος ανέφερε ότι «βρίσκεται στη διαδικασία αξιολόγησης» όσον αφορά τις προοπτικές (outlook) του ταμείου, αφήνοντας ανοικτό το ενδεχόμενο να επαναφέρει το ΑΑΑ εάν οι χώρες της Ευρωζώνης προσφέρουν «πιστωτικές βελτιώσεις» στο σχήμα χρηματοδότησής του. Ωστόσο, το Βερολίνο και η διοίκηση του EFSF απέκλεισαν εκ νέου το ενδεχόμενο αύξησης των κεφαλαίων του.

Τις επιπτώσεις των σαρωτικών υποβαθμίσεων χωρών της Ευρωζώνης -ανάμεσά τους και των δύο «πρώην αρίστων» Γαλλίας και Αυστρίας- στην αξιολόγηση του μηχανισμού στήριξης για την Ευρωζώνη (EFSF) ανέφερε πως «αξιολογεί ακόμη» η Standard & Poor's, λέγοντας πως θα δημοσιεύσει «σύντομα» την απόφασή της. Η άριστη αξιολόγηση του EFSF βασιζόταν στην αξιολόγηση των χωρών που συνεισφέρουν τα περισσότερα κεφάλαια στο ταμείο του, δηλαδή της Γερμανίας και της Γαλλίας.

Καθόλου αιφνιδιασμένη από το μπαράζ υποβαθμίσεων χωρών της Ευρωζώνης από την Standard & Poor's εμφανίστηκε η Γερμανή καγκελάριος, Άνγκελα Μέρκελ, μιλώντας σε κομματική συνάντηση στο Κίελο. Είπε ότι η Standard & Poor's είναι «απλά ένας από τους τρεις» Οίκους Αξιολόγησης και τόνισε ότι τώρα θα πρέπει να πάμε πιο γρήγορα μπροστά με δημοσιονομική πειθαρχία. Δεν αιφνιδιαστήκαμε, έχουμε δρόμο μπροστά μας για να κερδίσουμε την εμπιστοσύνη των αγορών, είπε η Μέρκελ.

Αντιδράσεις, αλλά και υποσχέσεις για πιο αποφασιστικά βήματα προκάλεσε ο καταιγισμός υποβαθμίσεων χωρών της Ευρωζώνης από την Standard & Poor's. Ο Όλι Ρεν εξέφρασε τη λύπη του «για την παράλογη απόφαση», ενώ ο Γερμανός υπουργός, Β.Σόιμπλε, διαβεβαίωσε ότι η Ευρωζώνη θα σταθεροποιήσει τις οικονομίες της και «θα αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη των αγορών». Το βλέμμα όλων, όμως, στρέφεται στη Γαλλία με τον Τύπο να κάνει λόγο για τη «μαύρη Παρασκευή» του προέδρου. Όσο για το ζευγάρι Μέρκελ-Σαρκοζί, δεν είναι πλέον ισότιμο.

Σε μαζικές υποβαθμίσεις χωρών της Ευρωζώνης προχώρησε μετά το κλείσιμο των αγορών την Παρασκευή ο οίκος Standard &Poor’s, ρίχνοντας δύο από τα έξι «κάστρα» άριστων αξιολογήσεων: Τη Γαλλία και την Αυστρία. Πλην της Γερμανίας, όσες χώρες απέμειναν με «ΑΑΑ», , απειλούνται πλέον με υποβάθμιση στο μέλλον, ενώ οι προοπτικές εμφανίζονται πλέον «αρνητικές» σχεδόν στο σύνολο της ζώνης του ευρώ. Ψαλίδι υπέστη επίσης το αξιόχρεο της Ιταλίας, της Ισπανίας, της Πορτογαλίας, της Κύπρου και της Μάλτας.

Ο οίκος πιστοληπτικής αξιολόγησης Standard & Poor's θα υποβαθμίσει την Παρασκευή το αξιόχρεο της Γαλλίας, ενώ αντίθετα θα διατηρήσει αμετάβλητη την αξιολόγηση της Γερμανίας, του Βελγίου, της Ολλανδίας και το Λουξεμβούργου, σύμφωνα με κυβερνητική πηγή, την οποία επικαλέστηκαν γαλλικοί τηλεοπτικοί σταθμοί. Μαζί με το Παρίσι φημολογείται ότι θα υποβαθμίστει και άλλη χώρα της Ευρωζώνης, με τα περισσότερα σενάρια να «δείχνουν» προς την κατεύθυνση της Αυστρίας.

Το «κούρεμα» του ελληνικού χρέους κατά 50% θα οδηγήσει σε απομείωση του ελληνικού χρέους που θα αγγίζει το 70%, εκτιμά ο επικεφαλής οικονομολόγος της Deutsche Bank Τόμας Μάγερ και επισημαίνει ότι «ο δημόσιος τομέας (σ.σ. η ΕΚΤ και τα κράτη της Ευρωζώνης) δεν έχει έως τώρα παραιτηθεί από τις δικές του απαιτήσεις, γεγονός που γεννά αμφιβολίες ότι η Ελλάδα θα είναι μακροπρόθεσμα φερέγγυα μετά την παραίτηση των ιδιωτών πιστωτών». Όπως λέει, αν η Ελλάδα δεν πάρει 90 δισ. ευρώ μέσα στο πρώτο τρίμηνο, «τότε είναι γεγονός ότι θα χρεοκοπήσει και θα προκληθεί μία ανεξέλεγκτη χρεοκοπία εντός της Ευρωζώνης».

Η Γερμανίδα καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ και η γενική διευθύντρια του ΔΝΤ Κριστίν Λαγκάρντ θα συναντηθούν την Τρίτη στο Βερολίνο, όπως ανακοίνωσε ο εκπρόσωπος της Μέρκελ. Το ραντεβού αυτό εντάσσεται στη σειρά επαφών που έχει η Γερμανίδα καγκελάριος για την κρίση χρέους στην Ευρωζώνης και στο πλαίσιο αυτών σήμερα θα συναντήσει τον Γάλλο πρόεδρο Νικολά Σαρκοζί και την Τετάρτη τον Ιταλό πρωθυπουργό Μάριο Μόντι. Στις 20 του μηνός υπάρχει η «μίνι» Σύνοδος Κορυφής Μέρκελ - Σαρκοζί - Μόντι και στις 30 θα γίνει η «κανονική» Σύνοδος.

Σχέδιο επιστροφής των κρατών της Ευρωζώνης στα εθνικά τους νομίσματα σταδιακά έως το 2014 προτείνει με σημερινό του άρθρο στην Wall Street Journal ο Ρόμπερτ Μπάρο, καθηγητής οικονομικών στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ. Σύμφωνα με τον Μπάρο -ο οποίος είναι γνωστός για τις «αιρετικές» του απόψεις στα διεθνή οικονομικά θέματα- το ευρώ ήταν ένα ευγενές πείραμα που απέτυχε και αντί να σπαταλούνται περισσότερα χρήματα για την επέκταση του πεδίου εφαρμογής του συστήματος και την ανεύρεση όλο και περισσοτέρων κεφαλαίων διάσωσης, θα ήταν καλύτερα για την Ευρωπαϊκή Ένωση και τον υπόλοιπο κόσμο να σκεφτούν τρόπους για να επανέλθει το σύστημα των εθνικών νομισμάτων.

Η αποβολή μίας χώρας από την Οικονομική και Νομισματική Ένωση θα οδηγούσε σε κατάρρευση της Ευρωζώνης, επισημαίνει ο επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας της Ολλανδίας και μέλος του ΔΣ της ΕΚΤ, Κλάας Κνοτ, προσθέτοντας ότι μια τέτοια κίνηση θα ισοδυναμούσε με πρόσκληση προς τους κερδοσκόπους να επιτεθούν και σε άλλες χώρες. Η Γερμανία είναι το κυριότερο εμπόδιο για την αύξηση των πόρων του μηχανισμού ευρωστήριξης, επισημαίνει.

Ενδεχόμενη έξοδος της Ελλάδας από το ευρώ θα προκαλούσε αλυσιδωτή αντίδραση και σε άλλες χώρες της Ευρωζώνης που πλήττονται από την κρίση, δήλωσε ο καθηγητής στο πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και μέλος του επιστημονικού συμβουλίου του γερμανικού υπουργείου Οικονομικών Κλέμενς Φουστ. Το θέμα της Ελλάδας και των ποικίλων σεναρίων για το οικονομικό μέλλον και τις προοπτικές της χώρας σχολιάζει μερίδα του γερμανόφωνου Tύπου. Κοινή εκτίμηση ότι η παραμονή στην ευρωζώνη είναι επισφαλής.

Βελτίωση των επιχειρηματικών συνθηκών στην Ευρωζώνη καταδεικνύουν τα στοιχεία για το Δείκτη Υπευθύνων Προμηθειών (PMI) που δόθηκαν σήμερα Τετάρτη στη δημοσιότητα. Ο συνολικός ΡΜΙ που αποτυπώνει τις δραστηριότητες στον ευρύτερο ιδιωτικό τομέα της Ευρωζώνης, ανήλθε τον Δεκέμβριο στις 48,3 μονάδες έναντι 47 μονάδων τον Νοέμβριο. Σημειώνεται πως οι 50 μονάδες είναι το όριο μεταξύ της επέκτασης και της συρρίκνωσης της οικονομίας.

Οι τράπεζες της Ευρωζώνης κατέθεσαν 453,18 δισ. ευρώ στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα από χθες Τρίτη έως σήμερα Τετάρτη, ποσό ρεκόρ γα τις καταθέσεις του τύπου «overnight». Η εξέλιξη αυτή δείχνει τα προβλήματα που εμφανίζει η διατραπεζική αγορά της Ευρωζώνης, παρά τις επίμονες προσπάθειες της ΕΚΤ να διοχετεύσει ρευστότητα στο τραπεζικό σύστημα.

Για πρώτη φορά από το 2001 το ενιαίο νόμισμα αναμένεται να κλείσει εφέτος με απώλειες για δεύτερο συνεχόμενο έτος, καθώς η επιδείνωση της κρίσης χρέους υπονομεύει τις προοπτικές ανάκαμψης της ευρωπαϊκής οικονομίας, ενώ ταυτόχρονα εγείρονται ισχυρές αμφιβολίες για τη συνοχή της Ευρωζώνης.

Σταθεροποίηση της Ευρωζώνης μέσα στους επόμενους 12 μήνες προβλέπει ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών Β.Σόιμπλε, ενώ αποκλείει το ενδεχόμενο διάσπασης της ζώνης του ευρώ με τα σημερινά δεδομένα. «Βάσει των όσων γνωρίζω αυτή τη στιγμή, ναι» απάντησε χαρακτηριστικά. Σε συνέντευξή του στην Handelsblatt εκτιμά ότι μέχρι τα τέλη του 2012 θα έχει τεθεί υπό έλεγχο η κρίση χρέους. Ειδικά για την Ελλάδα και το τι πρέπει να κάνει, ο Σόιμπλε δίνει έμφαση στις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και την ανάπτυξη και τονίζει ότι «ο ελληνικός λαός χρειάζεται να δει φως στην άκρη του τούνελ».

Δεν αποκλείει το ενδεχόμενο διάσπασης της Ευρωζώνης μέσα στο 2012 οικονομική σύμβουλος της Γερμανίδας καγκελαρίου Άνγκελα Μέρκελ, καθώς, όπως επισημαίνει σε συνέντευξή της στη γερμανική εφημερίδα Bild, οι αποφάσεις που έχουν ληφθεί μέχρι σήμερα παραμένουν ανεπαρκείς.

Η οικονομική και πολιτική ενοποίηση της Ευρώπης έχει κρίσιμη σημασία για να συνεχισθεί η ευημερία και η επιρροή της στο νέο γεωπολιτικό πεδίο που προσδιορίζει η παγκοσμιοποίηση και η ταχεία ανάπτυξη των αναδυόμενων οικονομιών της Ασίας και της Λατινικής Αμερικής, τονίζει ο πρώην πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Ζαν-Κλοντ Τρισέ, σε άρθρο του που δημοσιεύεται στο Reuters. Ο κ. Τρισέ προτείνει την υιοθέτηση μίας νέας έννοιας της εθνικής κυριαρχίας, με δεδομένη την πολύπλοκη αλληλεξάρτηση που υπάρχει μεταξύ των χωρών της Ευρωζώνης.

Την πίστη τους -για κάποιους εμμονή- στα αυστηρά προγράμματα λιτότητας εκφράζουν για άλλη μια φορά ο ο Γερμανός Β.Σόιμπλε και ο Ζ.Γιούνκερ του Eurogroup, τονίζοντας ότι σε κάποια κράτη-μέλη της ευρωζώνης, η εφαρμογή «σφιχτών σχεδίων» δημοσιονομικής πολιτικής είναι απαραίτητη για την αντιμετώπιση της κρίσης χρέους. «Δεν αρκεί η συμφωνία σε νέους κανόνες και νέες συνθήκες» σημειώνει χαρακτηριστικά ο Γιούνκερ, ενώ από την πλευρά του ο Σόιμπλε δηλώνει ότι «μπορούμε να τις βοηθήσουμε παρέχοντας τον κατάλληλο χρόνο, κάτι που κάνουμε με τους μηχανισμούς διάσωσης».

Πιθανότητα 1 στις 3 για διάλυση της Ευρωζώνης που θα πυροδοτήσει οικονομική κρίση παρόμοια με αυτήν που έπληξε την παγκόσμια οικονομία το 2008 μετά την κατάρρευση της Lehman Brothers, βλέπει ο επικεφαλής του μεγαλύτερου, παγκοσμίως, fund ομολόγων Pimco, Μοχάμεντ Ελ-Εριάν. Ο ίδιος εκτιμά ότι υπάρχει μία στις δύο πιθανότητες οι Ευρωπαίοι ηγέτες να διαχειριστούν τη μετάβαση σε μία μικρότερη Ευρωζώνη, στην οποία θα παραμείνουν 9 από τις 17 χώρες.