ευρωζώνης

Στις άκαρπες διαβουλεύσεις για σχηματισμό κυβέρνησης στην Ελλάδα και στις νέες εκλογές αναφέρονται τα ξένα μέσα ενημέρωσης. Ο ξένος Τύπος αναφέρει ότι μια νέα περίοδος αναταραχής ξεκινά στην Ελλάδα, την ώρα που Ευρωπαίοι αξιωματούχοι αρχίζουν να εξετάζουν τα επόμενα βήματα που θα πρέπει να κάνει η Ευρωζώνη, εάν η χώρα τεθεί εκτός αυτής.

Η Ελλάδα πρέπει να είναι μέρος της Ευρωζώνης και θα ήταν «καταστροφή» για το έθνος να επιστρέψει στο δικό του νόμισμα, δήλωσε ο Κώστας Σημίτης σε συνέδριο στο Πεκίνο για την ευρωπαϊκή κρίση χρέους, που συνδιοργανώνεται από την εκεί ελληνική πρεσβεία. Ο πρώην πρωθυπουργός διατύπωσε την άποψη ότι τα πολιτικά κόμματα της χώρας προσπαθούν με μία «συγκεκριμένη λογική» να «επαναδιαπραγματευθούν τους όρους με την ΕΕ». Σήμερα η Ευρώπη λέει "όχι", αλλά μετά από κάποιο διάστημα, όπως συμβαίνει συνήθως, θα πει "εντάξει", παρατήρησε ο κ. Σημίτης.

Σε διάψευση των σεναρίων για το ενδεχόμενο ελληνικής εξόδου από το ευρώ, προχώρησε την Δευτέρα ο επικεφαλής του Eurogroup Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, μετά τη συνάντηση των υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης, στο επίκεντρο της οποίας ήταν -και- το θέμα της Ελλάδας. «Πρόκειται για ανοησίες και προπαγάνδα. Πρέπει να σεβαστούμε τη δημοκρατία. Αυτά τα σενάρια προκαλούν την ελληνική κοινή γνώμη» τόνισε.

Η κυβέρνηση της Ολλανδίας έχει εξετάσει το σενάριο εξόδου της Ελλάδας από το ευρώ, αλλά πολιτική της Ευρωζώνης είναι να παραμείνει η χώρα στο ευρώ και να εφαρμόσει τις μεταρρυθμίσεις, δήλωσε την Τρίτη ο Ολλανδός υπουργός Οικονομικών Γιαν Κιις ντε Γιάγκερ. «Ως υπουργικό συμβούλιο λαμβάνουμε υπόψη διαφορετικά σενάρια. Ακόμη κι αν δεν τα περιμένουμε, θα πρέπει να τα έχουμε υπολογίσει για λόγους ασφάλειας. Δεν είναι, όμως, η πολιτική της Ευρώπης», είπε.

Μια Ελλάδα εκτός ευρώ «βλέπει» ο ξένος Τύπος μετά την ολοκλήρωση της συνεδρίασης του Eurogroup, κάνοντας λόγο για το αδιέξοδο στις πολιτικές συνομιλίες στην Ελλάδα για τον σχηματισμό κυβέρνησης.«Η επιστροφή στη δραχμή πλησιάζει εν μέσω αδιεξόδου στην Αθήνα και συζητήσεις στις Βρυξέλλες για το τέλος του κοινού νομίσματος» αναφέρει ο Guardian, την ώρα που οι New York Times διακρίνουν «σημάδια για τη διεξαγωγή νέων συνομιλιών». «Δύο εκλογές έλαβαν χώρα στα Βαλκάνια στις 6 Μαΐου και όταν οι ιστορικοί κοιτάξουν πίσω, θα δουν ένα σημείο αλλαγής: την ημέρα που η Σερβία έδωσε τη θέση της στην Ελλάδα ως η πιο προβληματική χώρα της περιοχής» αναφέρει το Bloomberg.

«Δεν είναι ώρα να χαλαρώσουμε την προσπάθεια μεταρρυθμίσεων» όσον αφορά την Ελλάδα, τόνισε ο πρόεδρος του Εurogroup Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ μετά την ολοκλήρωση της συνεδρίασης -υπογραμμίζοντας πως δεν συζητήθηκε έξοδος από την Ευρωζώνη και «απολύτως καμία χώρα» δεν υποστήριξε κάτι τέτοιο. Οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωζώνης κατέληξαν πως η γενικότερη στρατηγική της Ευρωζώνης για την καταπολέμηση της κρίσης «παραμένει κατάλληλη», προσβλέποντας σε μία εξυγίανση «φιλική στην ανάπτυξη».

Επανέλαβαν την προϋπόθεση απαρέγκλιτης τήρησης των ελληνικών δεσμεύσεων για συνέχιση της χρηματοδότησης και το «απευκταίο», αλλά πιθανό, ενδεχόμενο εξόδου από την Ευρωζώνη οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωζώνης προσερχόμενοι στην κρίσιμη συνάντηση στις Βρυξέλλες, στην κορυφή της οποίας είναι το μετεκλογικό σκηνικό στην Αθήνα αλλά και η επιδεινούμενη κατάσταση της Ισπανίας. «Συμφωνήσαμε με την Ελληνική Δημοκρατία, όχι με κάποιο κόμμα» υπογραμμίζουν εν χορώ οι υπουργοί της Ευρωζώνης, αν και έχουν αφήσει περιθώριο «διευκολύνσεων» με στόχο την ενίσχυση της ανάπτυξης. «Ανήσυχη για την Ελλάδα» δηλώνει η Μέρκελ.

Ένα μάλλον εφιαλτικό σενάριο για το μέλλον της Ευρωζώνης προβλέπει ο Νομπελίστας Πολ Κρούγκμαν σε άρθρο τους στους Times της Νέας Υόρκης. Δεν είναι μόνο η έξοδος της Ελλάδας από το ενιαίο νόμισμα, πιθανότατα εντός Ιουνίου, αλλά το ντόμινο εξελίξεων που αυτή θα φέρει, κυρίως σε Ιταλία και Ισπανία. Το ευρώ -κατά την άποψή του- τελειώνει.

Από σκληρή δοκιμασία αναμένεται να περάσει τη Δευτέρα και την Τρίτη η χώρα στις Βρυξέλλες στο πλαίσιο του Συμβουλίου υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης και του Ecofin. Ο υπουργός Οικονομικών, Φ.Σαχινίδης, πείστηκε, τελικά, να εκπροσωπήσει τη χώρα στο Συμβούλιο μετά από συνεννόηση Παπαδήμου-Παπούλια. Δοκιμασία περιμένει την Τρίτη στο Διοικητικό Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και τον διοικητή της Τραπέζης της Ελλάδος Γ.Προβόπουλο, ο οποίος θα ζητήσει την έγκριση της ΕΚΤ για την εκταμίευση κεφαλαίων που θα στηρίξουν τη ρευστότητα του ελληνικού τραπεζικού συστήματος.

Ο πρόεδρος της Κομισιόν Ζοζέ Μπαρόζο προεδιοποίησε και αυτός με τη σειρά του την Ελλάδα ότι ίσως αναγκαστεί να αποχωρήσει από το ευρώ εάν δεν μείνει πιστή στις δεσμεύσεις της με τις άλλες χώρες της Ευρωζώνης.

Οι χώρες της Ευρωζώνης είναι έτοιμες να συνεχίσουν την χρηματοδότηση προς την Ελλάδα μέχρι να προκύψει νέα κυβέρνηση στη χώρα, είτε από τις εκλογές της Κυριακής είτε από νέα αναμέτρηση τον Ιούνιο, ανέφεραν αξιωματούχοι της Ευρωζώνης στο Reuters. Παράλληλα, μία από τις πηγές του Reuters άφησε ανοιχτό το παράθυρο ενός επιπλέον κουρέματος του ελληνικού χρέους που πλέον διακρατούν κυρίως οι θεσμικοί εταίροι.

Ανοικτό αφήνουν πλέον Ευρώπη και ΔΝΤ το ενδεχόμενο αλλαγής του μίγματος πολιτικής που επελέγη από την τρόικα στις χώρες της Ευρωζώνης με δημοσιονομικά προβλήματα, ώστε να υπάρξει επικέντρωση σε περισσότερες αναπτυξιακές δράσεις. 

Οι χώρες της Ευρωζώνης δεν πρέπει να απομακρυνθούν από την πορεία μεταρρυθμίσεων, ειδάλλως δεν θα ανακτηθεί «η εμπιστοσύνη των αγορών», τονίζει ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε μετά τις εκλογές σε Γαλλία και Ελλάδα. Υπενθυμίζεται πως, ειδικά για την Αθήνα, η Γερμανίδα καγκελάριος είχε υπογραμμίσει νωρίτερα πως όποια ελληνική κυβέρνηση προκύψει θα πρέπει να συνεχίσει την εφαρμογή του μνημονίου και να τηρήσει τις δεσμεύσεις της χώρας.

Την επιβίωση μίας αρτιμελούς Ευρωζώνης των «17» θεωρεί η Fitch πιθανότερη από όλες τις εκβάσεις στην ευρωπαϊκή κρίση, αναφέροντας όμως πως στο σύνολο των σεναρίων της το δεύτερο ισχυρό ενδεχόμενο είναι η έξοδος της Ελλάδας από το κοινό νόμισμα. Σε αυτό το σενάριο, αναφέρει ο οίκος αξιολόγησης, όλες οι υπόλοιπες χώρες της Ευρωζώνης θα μπουν σχεδόν αυτόματα σε παρακολούθηση για πιθανή υποβάθμιση.

Η οικονομία της ευρωζώνης πιθανόν να ανακάμψει φέτος, ωστόσο συνεχίζει να υφίσταται ο κίνδυνος επιδείνωσης αυτής της προοπτικής τόνισε ο Μ.Ντράγκι της ΕΚΤ μετά την απόφαση για διατήρηση του επιτοκίου στο 1%. Με τις αγορές να πιέζουν για νέα μέτρα στήριξης της ανάπτυξης τόνισε ότι το πρόγραμμα αγοράς ομολόγων παραμένει ενεργό, αλλά επέμεινε πως εναπόκειται στις κυβερνήσεις να θέσουν υπό έλεγχο τα δημοσιονομικά τους. Εξέφρασε δε την εκτίμηση ότι δεν υπάρχει «απολύτως καμία αντίφαση» ανάμεσα στο «Δημοσιονομικό Σύμφωνο» και το «Σύμφωνο για την Ανάπτυξη», το οποίο θα τεθεί σε συζήτηση.

Τη θέση του υπέρ του κοινού δανεισμού των χωρών της Ευρωζώνης, της θέσπισης δηλαδή των ευρωομολόγων, εξέφρασε ο απερχόμενος πρόεδρος του Eurogroup Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, λέγοντας όμως πως το πολιτικό κλίμα «δεν είναι ακόμη ώριμο» -υπονοώντας ξεκάθαρα το Βερολίνο. Η λύση στην κρίση είναι σε κάθε περίπτωση «περισσότερη Ευρώπη, εάν κάνουμε πίσω θα κάνουμε λάθος» είπε. Σε ερώτηση μάλιστα για το εάν αποχωρεί από την προεδρία του Eurogroup εξαιτίας υπερβολικής παρέμβασης από την Γερμανία και τη Γαλλία, ο Γιούνκερ απάντησε απερίφραστα «ναι».

Η διπλή ύφεση στην οποία βυθίζεται η Βρετανία δημιουργεί τριγμούς εντός κι εκτός χώρας. Ο Βρετανός πρωθυπουργός Ντέιβιντ Κάμερον δήλωσε ότι η κρίση στην Ευρωζώνη «δεν είναι ούτε στα μισά της διαδρομής», ανάβοντας φωτιές στους κόλπους της ΕΕ. Οι παρατηρήσεις του Ντ.Κάμερον «δεν βοηθούν» και «δεν συμφωνούμε μαζί του» ήταν η απάντηση των κύκλων της Κομισιόν. «Ο κ. Κάμερον καλύτερα να κοιτάξει τα του οίκου του» σχολίασε εκπρόσωπος του Ολάντ· «όλοι οι ηγέτες, εντός κι εκτός Ευρωζώνης θα πρέπει να είναι προσεκτικοί ώστε να μην προκαλούν αναταράξεις στις αγορές - αρκετά προβλήματα έχουμε» τόνισε γερμανική κυβερνητική πηγή.

Απάντηση σε όσους υποστηρίζουν ότι ήταν λάθος η ένταξη της Ελλάδας στην Ευρωζώνη επιχειρούν να δώσουν ο πρώην πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης και ο καθηγητής στο οικονομικό τμήμα του Πανεπιστημίου Αθηνών Γιάννης Στουρνάρας, σε άρθρο τους στον Guardian. Το άρθρο έχει τίτλο «Δεν προκάλεσε η Ελλάδα την κρίση στην Ευρωζώνη. Ναι, η χώρα μου ήταν η σπίθα, που απλώς αποκάλυψε τις δομικές αδυναμίες εντός της ευρωζώνης». 

Η Ελλάδα δεν έπρεπε να ενταχθεί στη ζώνη του ευρώ, δηλώνει ο πρώην πρόεδρος της γερμανικής κεντρικής τράπεζας Bundesbank, Ερνστ Βέλτεκε, ο οποίος εκείνη την εποχή βρισκόταν στο κέντρο των αποφάσεων. Ωστόσο, τόνισε ότι κανένα από τα προβλήματα της Ευρωζώνης δεν θα λυνόταν, εάν η Ελλάδα αποχωρούσε.

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και μια ομάδα κρατών της Ευρωζώνης εργάζονται για μια πιθανή πρωτοβουλία, σύμφωνα με την οποίες οι τράπεζες που έχουν πληγεί από την κρίση θα μπορούν να έχουν άμεση πρόσβαση στο μόνιμο ταμείο ευρωστήριξης (ESM). Ο κυριότερος λόγος είναι οι φόβοι για την κατάσταση στην Ισπανία και η ενδεχόμενη νέα επιδείνωση της κρίσης χρέους.

Περίπου στα δύο τρίτα του μέσου όρου για την Ευρωζώνη διαμορφώθηκε το 2010 το μέσο ωριαίο κόστος εργασίας στην Ελλάδα (μισθολογικό και μη μισθολογικό κόστος), σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat. Στην Ελλάδα, το μέγεθος βρισκόταν το 2010 στα 17,5 ευρώ, έναντι μέσου όρου για την Ευρωζώνη στα 26,9 ευρώ.

«Εκλογές αμέσως» ζητούσε ο ακροδεξιός Χερτ Βίλντερς από το Άμστερνταμ ήδη το Σάββατο, μερικά λεπτά μετά την κατάρρευση των συνομιλιών για το πακέτο λιτότητας, βάζοντας το μεγαλύτερο μέχρι στιγμής πολιτικό του στοίχημα: Από ρυθμιστής, που ήταν μέχρι τώρα, φιλοδοξεί να «καβαλήσει» το αντιευρωπαϊκό ρεύμα και να περάσει στο προσκήνιο της ολλανδικής πολιτικής σκηνής, ενισχυμένος πλέον από την αντίθεσή του στα μέτρα λιτότητας.

Ένας αγώνας διαπραγματεύσεων και πειθούς, πίσω από τις συνεντεύξεις Τύπου και τις συναντήσεις της εαρινής Συνόδου του ΔΝΤ, μαίνεται στην Ουάσινγκτον, με τη διοίκηση του Ταμείου να πιέζει τα μέλη του για ενίσχυση των κεφαλαίων του ως έμμεση ισχυροποίηση του «διχτυού ασφαλείας» για την Ευρωζώνη. Τα βλέμματα στρέφονται κυρίως στις χώρες της G20, και -δεδομένης της μέχρι τώρα άρνησης ΗΠΑ και Καναδά να συνεισφέρουν- οι ενισχύσεις αναμένεται από τις χώρες της Ευρώπης και τις αναπτυσσόμενες «BRICS», που ζητούν όμως ενίσχυση της επιρροής τους.

Την αντίδραση των επικεφαλής των Ομάδων Σοσιαλιστών - Δημοκρατών, των Πρασίνων, των Φιλελευθέρων και της Ενωτικής Αριστεράς προκάλεσαν οι γενικόλογες, όπως χαρακτηρίστηκαν, δηλώσεις του προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο, για την έξοδο από τη κρίση χρέους των χωρών της Ευρωζώνης μέσω της ανάπτυξης και της δημιουργίας νέων θέσεων απασχόλησης.

Τον κίνδυνο οι ευρωπαϊκές τράπεζες να αναγκαστούν να πουλήσουν στοιχεία συνολικής αξίας 3,8 τρισ. ευρώ εξαιτίας της κρίσης και να μειώσουν αρκετά το δανεισμό σε κράτη ιδιαίτερα της περιφέρειας διαπιστώνει το ΔΝΤ εάν δεν ληφθούν πολιτικά μέτρα σταθεροποίησης του οικονομικού συστήματος. Τα ιδρύματα της Ευρωζώνης θα πρέπει να βρουν τη «σωστή ισορροπία» ώστε να ενισχύσουν την κεφαλαιακή τους επάρκεια και τους ισολογισμούς τους, αποφεύγοντας όμως μεγάλης έκτασης μείωση της δανειοδότησης στον ιδιωτικό και το δημόσιο τομέα.