εκτ

Από το πρωί της Κυριακής άρχισε ο νέος γύρος διαβουλεύσεων μεταξύ των ηγετών της ΕΕ, προκειμένου η «προπαρασκευαστική» Σύνοδος Κορυφής να σχηματοποιήσει τη λύση για την αντιμετώπιση της κρίσης χρέους στην Ευρωζώνη, η οποία αναμένεται να λάβει την τελική έγκριση την Τετάρτη. Στο επίκεντρο ένα «κούρεμα» του ελληνικού χρέους της τάξης του 50%, η επανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών με «ένεση» περίπου 100 δισ. ευρώ και η μόχλευση του EFSF -με τη Γαλλία να επιμένει στην εμπλοκή της ΕΚΤ. Παράλληλα, στο προσκήνιο έρχεται η Ιταλία, στην οποία ασκούνται πιέσεις για να επιταχύνει τις μεταρρυθμίσεις, υπό το φόβο γενίκευσης της κρίσης.

Ευέλικτος και γρήγορος μηχανισμός αντιμετώπισης της κρίσης χρέους στην Ευρωζώνη φιλοδοξούν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να γίνει ο EFSF, σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά για τους βασικούς άξονες του σχεδίου που θα συζητήσουν την προσεχή Κυριακή στη Σύνοδο Κορυφής. Για τις χώρες που λαμβάνουν ήδη βοήθεια ο μηχανισμός ευρωστήριξης θα μπορεί να αγοράζει ομόλογα στην πρωτογενή αγορά (δηλαδή κατά την έκδοση τους από τα κράτη) έως το 50% της αξίας τους και θα απαιτείται προηγουμένως η έγκριση των υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης (Eurogroup).

Την άποψη ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να προχωρήσει σε αλλαγή της Συνθήκης, ώστε να μην επιτρέπεται σε ένα κράτος - μέλος να αποσταθεροποιεί ολόκληρη την Ένωση, εξέφρασε την Κυριακή ο απερχόμενος πρόεδρος της ΕΚΤ Ζαν Κλοντ Τρισέ. Παράλληλα, ο κεντρικός τραπεζίτης ζήτησε ισχυρότερη διακυβέρνηση στην Ευρωζώνη.

Την προειδοποίηση ότι χρεοκοπία της Ελλάδας συνεπάγεται μη αποδοχή των ομολόγων της ως ενέχυρο από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, απηύθυνε ο πρόεδρος της Ζαν Κλοντ Τρισέ σε συνέντευξη που παραχώρησε στους Financial Times. Σύμφωνα με το Reuters, ο Τρισέ δήλωσε πως η ΕΚΤ έχει εξαντλήσει όλα τα μέσα στην περίπτωση της ελληνικής κρίσης χρέους, η οποία είναι μια ξεχωριστή περίπτωση δεδομένων των προβλημάτων που αντιμετωπίζει η χώρα, και πως πλέον η ευθύνη περνά στις κυβερνήσεις της ζώνης του ευρώ.

Έντονες είναι οι διαφωνίες μεταξύ της ΕΚΤ και των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων σε ό,τι αφορά την αντιμετώπιση της κρίσης χρέους στην Ευρωζώνη, με την κεντρική τράπεζα να προειδοποιεί ότι ενδεχόμενο «κούρεμα» στα κρατικά χρέη θα μπορούσε να πλήξει το ευρώ και τις τράπεζες, ενώ παράλληλα θα ενθάρρυνε τη μεταβλητότητα στις αγορές συναλλάγματος.

Εξαιρετικά επικίνδυνη θεωρεί η ΕΚΤ μια μεμονωμένη χρεοκοπία κράτους στην Ευρωζώνη. Την εκτίμηση ότι η Ελλάδα μπορεί να αποφύγει αυτόν τον δρόμο, αν η ίδια και οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις εφαρμόσουν τα συμφωνηθέντα για τη μείωση του χρέους (απόφαση 21ης Ιουλίου), εξέφρασε την Τετάρτη ο απερχόμενος πρόεδρος της ΕΚΤ Ζαν Κλοντ Τρισέ.

Οι συζητήσεις που γίνονται μεταξύ των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων και του ΔΝΤ για την αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους προβλέπουν την απομείωση της αξίας των ελληνικών ομολόγων («κούρεμα») από 40% έως 60%, ανάλογα με το μοντέλο που θα χρησιμοποιηθεί, όπως διαρρέεται από πηγές που παρακολουθούν στενά τις διαβουλεύσεις. Εκτός από το ποσοστό της απομείωσης, αξίζει να σημειωθεί ότι παραμένει ανοικτό το θέμα αν εκτός από τους ιδιώτες ομολογιούχους θα πρέπει να εγγράψουν ζημίες οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και η ΕΚΤ. 

Οι αγορές κρατικών ομολόγων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα περιορίσθηκαν την περασμένη εβδομάδα στο ποσό των 2,3 δισ. ευρώ, το χαμηλότερο επίπεδο από τον περασμένο Αύγουστο. Συνολικά, οι αγορές από τον Μάιο του 2010, όταν ξεκίνησε το σχετικό πρόγραμμα, ανέρχονται σε 163 δισ. ευρώ.

Σχέδιο στήριξης για το ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα και μάλιστα πριν τη Σύνοδο Κορυφής στις 23 Οκτωβρίου ζητά ο Γερμανός υφυπουργός Οικονομικών -και προαλειφόμενος για το εκτελεστικό συμβούλιο της ΕΚΤ- Γιοργκ Άσμουσεν. Το σχέδιο σχετικά με την κεφαλαιακή ενίσχυση θα πρέπει να είναι μέρος του συνολικού πακέτου για την Ευρωζώνη και «ειδικά για την αντιμετώπιση της ελληνικής κατάστασης» και όχι ξεχωριστό εργαλείο, υποστήριξε ο Γερμανός αξιωματούχος.

Ειδικό σύμβουλο που θα πραγματοποιήσει εισηγήσεις για τη διαχείριση της έκθεσής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας στα ελληνικά ομόλογα και την απεξάρτηση των ελληνικών τραπεζών από τη χρηματοδότηση της ΕΚΤ αναζητεί η Κεντρική Τράπεζα. Σύμφωνα με πληροφορίες ο εν λόγω τεχνικός σύμβουλος θα πρέπει να καταθέσει και προτάσεις για την αναμόρφωση του ελληνικού τραπεζικού συστήματος.

Συνάντηση με τους επικεφαλής του κλιμακίου των ελεγκτών της Κομισιόν, της ΕΚΤ και του ΔΝΤ είχε την Πέμπτη ο υπουργός Οικονομικών κ. Ευάγγελος Βενιζέλος. Στη συνάντηση οριστικοποιήθηκε το μνημόνιο του ΔΝΤ (το Μνημόνιο για την Οικονομική και Χρηματο-οικονομική Πολιτική ή MEFP). Την Παρασκευή, ίδια ώρα, θα γίνει νέα συνάντηση στην οποία θα εξεταστεί το αντίστοιχο μνημόνιο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Αμετάβλητο στο 1,50% διατήρησε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα το παρεμβατικό της επιτόκιο, όπως άλλωστε αναμενόταν και η προσοχή στράφηκε στη συνέντευξη Τύπου του Ζαν-Κλοντ Τρισέ, την τελευταία που παραχωρεί ως πρόεδρος της ΕΚΤ, καθώς από την 1η Νοεμβρίου αναλαμβάνει ο Ιταλός Μάριο Ντράγκι. Ο κ. Τρισέ ανακοίνωσε μέτρα ενίσχυσης της ρευστότητας, ξεκινώντας την παροχή 12μηνων και 13μηνων δανείων προς τις τράπεζες και την επαναγορά καλυμμένων ομολόγων ύψους 40 δισ. ευρώ. Επανέλαβε δε ότι η μόχλευση του EFSF δεν είναι θέμα της ευρωτράπεζας.

Με τη γενική διευθύντρια του ΔΝΤ Κριστίν Λαγκάρντ και τους επικεφαλής της Παγκόσμιας Τράπεζας και του ΟΟΣΑ συναντάται την Πέμπτη στο Βερολίνο η Γερμανίδα καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ και στο επίκεντρο θα είναι τα σχέδια κεφαλαιακής ενίσχυσης των ευρωπαϊκών τραπεζών. Η κ. Μέρκελ θα συναντηθεί και με τον πρόεδρο της ΕΚΤ, Ζαν Κλοντ Τρισέ. Συντονισμένη δράση για την επανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών προτείνει ο πρόεδρος της Κομισιόν Ζοζέ Μπαρόζο.

Η τελευταία συνεδρίαση του ΔΣ της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας υπό την προεδρία του Ζαν-Κλοντ Τρισέ θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη στο Βερολίνο, καθώς ο Γάλλος κεντρικός τραπεζίτης αποχωρεί από την ευρωτράπεζα στα τέλη του μηνός και τον διαδέχεται ο Ιταλός Μάριο Ντράγκι. Η αλλαγή φρουράς στην προεδρία της ΕΚΤ εκτιμάται ότι θα συνοδευτεί και από την αλλαγή στρατηγικής της κεντρικής τράπεζας προς μία πιο ευέλικτη κατεύθυνση, την ίδια ώρα που εντείνονται οι πιέσεις για μείωση των επιτοκίων.

Σε υποβάθμιση των προβλέψεων της για την ευρωπαϊκή οικονομία προχώρησε η Goldman Sachs, εκτιμώντας ότι η ζώνη του ευρώ θα εισέλθει σε ύφεση στο τέταρτο τρίμηνο του 2011 και πως συνολικά το 2012 θα αναπτυχθεί κατά 0,1%. Σύμφωνα με την επενδυτική τράπεζα η ευρωπαϊκή κρίση απειλεί την οικονομική ανάπτυξη των ΗΠΑ, μέσω των αυστηρότερων οικονομικών συνθηκών, της μειωμένης διαθεσιμότητας πιστώσεων, καθώς και της ασθενέστερης αύξησης των αμερικανικών εξαγωγών προς την περιοχή.

Η ΕKT δεν θα πρέπει να συμβάλει στις προσπάθειες ενίσχυσης του κεφαλαίου που διαθέτει το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF) προχωρώντας σε δάνεια προς αυτό, δήλωσε ο απερχόμενος πρόεδρος της Ζ.Τρισέ. Τόνισε ακόμη ότι είναι ευθύνη της Ευρώπης να αντιμετωπίσει την μεγαλύτερη κρίση μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο και ότι η ΕΚΤ δεν μπορεί να υποκαταστήσει το ρόλο της. Ανέφερε δε ότι τα ευρωομόλογα μαζί με τον EFSF είναι τα μόνα όπλά που διαθέτει η ευρωζώνη για την αντιμετώπιση της κρίσης. Τάχθηκε υπέρ της πολιτικής ενοποίησης της Ευρώπης με ένα υπουργείο Οικονομικών και ένα κοινοβούλιο με αυξημένες αρμοδιότητες.

Τον Γερμανό υφυπουργό Οικονομικών Γιοργκ Άσμουσεν αποφάσισαν, σύμφωνα με πηγές στο Εurogroup, να προτείνουν οι Ευρωπαίοι υπουργοί Οικονομικών για την θέση του επικεφαλής οικονομολόγου της ΕΚΤ μετά την παραίτηση του Γιούρκεν Σταρκ. Η τελική απόφαση για την κενή θέση στο εκτελεστικό συμβούλιο της Κεντρικής Τράπεζας θα ληφθεί στη Σύνοδο Κορυφής στις 17 Οκτωβρίου.

Η μόχλευση αποτελεί μια από τις επιλογές που εξετάζονται για την ενίσχυση του μηχανισμού ευρωστήριξης (EFSF), είπε την Δευτέρα ο Ευρωπαίος επίτροπος Όλι Ρεν, εν όψει της συνεδρίασης του Eurogroup στο Λουξεμβούργο την Δευτέρα για τον EFSF και την οικονομική κατάσταση στην Ελλάδα. Ο κ. Ρεν συμπλήρωσε ότι κάποιες από τις επιλογές που εξετάζονται για την ενίσχυση του EFSF περιλαμβάνουν την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

Ο επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας της Γαλλίας και μέλος του ΔΣ της ΕΚΤ, Κριστιάν Νουαγιέ, τάχθηκε υπέρ της μόχλευσης των πόρων ύψους 440 δισ. ευρώ του Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΕΤΧΣ - EFSF) για να αυξηθεί η δυνατότητα παρέμβασής του, αλλά χαρακτήρισε μη ρεαλιστική την αύξηση των κεφαλαίων του Ταμείου.

Απροσδόκητη άνοδο στο υψηλότερο επίπεδο των τριών τελευταίων ετών, περίπου, σημείωσε ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη τον Σεπτέμβριο, περιπλέκοντας τις προσπάθειες της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας να αντιμετωπίσει την κρίση χρέους, καθώς καταστεί ριψοκίνδυνη μία ενδεχόμενη μείωση των επιτοκίων, την οποία λέγεται ότι εξετάζουν στην Φρανκφούρτη υπό τις ασφυκτικές πιέσεις των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων και των αγορών.

Την επιστολή-«κοστούμι» που έραψε στην ιταλική κυβέρνηση ο Ζαν-Κλοντ Τρισέ, και η οποία συνυπογράφεται από τον κεντρικό τραπεζίτη της Ιταλίας και εν αναμονή πρόεδρο της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι, δημοσιεύει την Πέμπτη η εφημερίδα Corriere della Sera. Στην επιστολή της 5ης Αυγούστου -που πυροδότησε «θύελλα» στην Ιταλία και κατηγορίες για εκχώρηση κυριαρχίας- η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ζήτησε από τον Σίλβιο Μπερλουσκόνι έκτακτα οικονομικά μέτρα με κεντρικό άξονα τη μείωση του κόστους του δημόσιου τομέα, την απελευθέρωση της αγοράς εργασία και τις ιδιωτικοποιήσεις.

Την ανάγκη να εφαρμόσει η Ελλάδα πλήρως και με αποφασιστικότητα το οικονομικό πρόγραμμα και τις μεταρρυθμίσεις που έχει συμφωνήσει με τους εταίρους τονίζει για άλλη μια φορά ο επικεφαλής της ΕΚΤ Ζ.Τρισέ, λέγοντας χαρακτηριστικά ότι ««το κλειδί της λύσης βρίσκεται στα χέρια της ελληνικής κυβέρνησης». Ο Τρισέ επαναλαμβάνει στέλνοντας σαφές μήνυμα στις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ότι επείγει η εφαρμογή των αποφάσεων της 21ης Ιουλίου. Σε ό,τι αφορά δε τα επιτόκια της ευρωτράπεζας, που οι αναλυτές προεξοφλούν ότι θα μειωθούν, ο Τρισέ δεν ανοίγει τα χαρτιά του.

Έτοιμη να επεκτείνει τα μέτρα ενίσχυσης της ρευστότητας των τραπεζών είναι η ΕΚΤ, ενώ ανοικτό είναι το θέμα της μείωσης των επιτοκίων, προκειμένου να αντιστραφεί το αρνητικό κλίμα που επικρατεί στην Ευρωζώνη λόγω της επιδείνωσης της κρίσης χρέους και των έντονων ανησυχιών που υπάρχουν για την κατάσταση του ευρωπαϊκού τραπεζικού κλάδου. Η επόμενη τακτική συνεδρίαση του ΔΣ της ευρωτράπεζας είναι στο Βερολίνο στις 6 Οκτωβρίου και είναι η τελευταία στην οποία θα προεδρεύσει ο Ζαν-Κλοντ Τρισέ.  

Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις εξετάζουν το ενδεχόμενο να ενισχύσουν με συμπληρωματικά μέσα τον προσωρινό μηχανισμό ευρωστήριξης EFSF, πέραν εκείνων που αποφασίσθηκαν τον Ιούλιο, ώστε ο μηχανισμός να διαθέτει μεγαλύτερη δύναμη, δηλώνει σε συνέντευξή του που δημοσιεύεται τη Δευτέρα στην εφημερίδα Die Welt ο Ευρωπαίος επίτροπος αρμόδιος για τις Οικονομικές Υποθέσεις Όλι Ρεν.

Στην προειδοποίηση ότι οι πόροι του ΔΝΤ ίσως δεν επαρκούν για τη διάσωση κι άλλων (μεγαλύτερων) κρατών της Ευρωζώνης, εφόσον η κρίση διευρυνθεί, προχώρησε η επικεφαλής του Ταμείου Κριστίν Λαγκάρντ. Η Κ.Λαγκάρντ τόνισε ότι αυτή τη στιγμή το ΔΝΤ είναι σε θέση να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του, ωστόσο αυτό μπορεί να αλλάξει αν η κρίση λάβει μεγαλύτερες διαστάσεις. Την ίδια ώρα, ο επικεφαλής του ΔΝΤ για την Ευρώπη Αντόνιο Μπόρχες τόνισε ότι η ΕΚΤ είναι ο μόνος παράγοντας που μπορεί να «τρομάξει» τις αγορές και ζήτησε να υπάρξει συνδυασμός της ΕΚΤ με τον EFSF. Η ΕΚΤ δεν πρόκειται να μεταφέρει ομόλογα στον EFSF δήλωσε το μέλος της ΕΚΤ Λορέντζο Μπίνι Σμάγκι.