εκεχειρία

Τη μεγαλύτερή της πρόκληση από τότε που τέθηκε σε ισχύ αντιμετωπίζει η συμφωνία εκεχειρίας στην Ουκρανία, καθώς αναφέρονται πυρά και επιθέσεις στις βόρειες συνοικίες της πόλης Ντόνετσκ, όπως και στην περιοχή του αεροδρομίου. Το αεροδρόμιο ελέγχεται από το Κίεβο, η πόλη είναι υπό τον έλεγο των φιλορώσων.

Με νομοθετική ρύθμιση που θα προωθήσει την επόμενη εβδομάδα στο κοινοβούλιο, ο ουκρανός πρόεδρος Πέτρο Ποροσένκο δήλωσε την Τετάρτη ότι σκοπεύει να παραχωρήσει «ειδικό καθεστώς» σε περιοχές της ανατολικής Ουκρανίας. Παράλληλα, τόνισε ότι η Ρωσία έχει αποσύρει το 70% των στρατιωτικών δυνάμεων που είχαν περάσει τα σύνορα, κάτι που αναπτερώνει τις ελπίδες για την επιτυχία της εκεχειρίας. «Ευκαιρία στην εκεχειρία πριν τις κυρώσεις» ζητά ο ΟΑΣΕ, λέγοντας πως θα την επιτηρεί με drones.

Έναρξη συνομιλιών επί του καθεστώτος που θα έχουν το Ντονέτσκ και το Λουγκάνσκ της ανατολικής Ουκρανίας -με το βλέμμα στην αυτονόμησή τους- ζητά η Ρωσία, διαπιστώνοντας επίσης ότι η εκεχειρία γίνεται «σε γενικές γραμμές» σεβαστή. Η Ρωσία εμφανίζεται επίσης «ανήσυχη» για τη συγκέντρωση ουκρανικών στρατιωτικών δυνάμεων στις ανατολικές επαρχίες. Όσον αφορά τις κυρώσεις, όσες ρωσικές επιχειρήσεις επηρεαστούν θα λάβουν «αδιακρίτως» την στήριξη της ρωσικής κυβέρνησης.

Σε ισχύ «αργότερα τη Δευτέρα» σκοπεύει να θέσει η ΕΕ το νέο πακέτο κυρώσεων σε βάρος της Μόσχας για την ουκρανική κρίση, την ώρα που ο κλυδωνισμός της εκεχειρίας στην ανατολική Ουκρανία προκαλεί δυσπιστία στην Ευρώπη με διάφορες φωνές να υπογραμμίζουν ότι η παύση πυρός από μόνη της δεν φτάνει. Με αποκλεισμό του εναέριου χώρου της για ευρωπαϊκές πτήσεις έχει απειλήσει η Μόσχα σε απάντηση για τα νέα μέτρα. Οι φιλορώσοι παρέδωσαν 1.200 ουκρανούς αιχμαλώτους.

Ενώ η επισφαλής εκεχειρία στην ανατολική Ουκρανία κρέμεται από μία κλωστή, ο ΟΗΕ ανέφερε ότι ο αριθμός των νεκρών από το ξέσπασμα της κρίσης ανέρχεται σε τουλάχιστον 2.729 άτομα -ουκρανούς στρατιώτες, φιλορώσους ενόπλους και αμάχους. Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, μόνο το τελευταίο δεκαήμερο έχουν σκοτωθεί 136 άτομα. Εάν μάλιστα συνυπολογίζονταν τα θύματα της πτήσης της Malaysian Airlines, τα θύματα θα ξεπερνούσαν τις τρεις χιλιάδες.

Ο πρωθυπουργός της Ρωσίας Ντμίτρι Μεντβέντεφ δήλωσε ότι η απάντηση της Μόσχας σε τυχόν νέες κυρώσεις εις βάρος της θα είναι «ασύμμετρη» και πιθανόν θα έχει ως στόχο τις πτήσεις στον εναέριο χώρο της, αν οι δυτικοί της εταίροι επιμείνουν «στον πειρασμό της χρήσης βίας στις διεθνείς σχέσεις».

Ένα βήμα πριν την κατάρρευση βρίσκεται η εκεχειρία στην ανατολική Ουκρανία, από τα πυρά που δέχτηκαν οι ουκρανικές δυνάμεις τη νύχτα στη Μαριούπολη έχασε τη ζωή της μία γυναίκα. Νέες εκρήξεις και βόρεια του Ντονέτσκ κοντά στο αεροδρόμιο. Πηγές των αυτονομιστών είπαν ότι το αεροδρόμιο έχει αδειάσει και η σύγκρουση επικεντρώνεται σε κοντινό στρατόπεδο.

Ο ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν και ο ουκρανός ομόλογός του Πέτρο Ποροσένκο συμφώνησαν το Σάββατο σε τηλεφωνική τους επικοινωνία ότι η εκεχειρία στην ανατολική Ουκρανία τηρείται σε γενικές γραμμές, αλλά είπαν ότι θα πρέπει να γίνουν περισσότερα βήματα ώστε αυτή να αποκτήσει μεγαλύτερη διάρκεια. Ξανανοίγει τη βάση στην Αρκτική η Ρωσία

Ανεβάζουν την πίεση οι «28» στη Μόσχα για να κάνει κινήσεις αποκλιμάκωσης στην ουκρανική κρίση, απειλώντας και τον ρωσικό οικονομικό «γίγαντα» της Gazprom με το νέο πακέτο κυρώσεων. Οι Βρυξέλλες εμφανίζονται έτοιμες να εφαρμόσουν τα νέα μέτρα τη Δευτέρα, αφήνοντας ανοικτό το ενδεχόμενο υποχώρησης εάν η εκεχειρία στη ανατολική Ουκρανία κρατήσει. Με αντίποινα προειδοποιεί η Μόσχα την ΕΕ.

Παρά το δύσκολο ξεκίνημα, με εκρήξεις στο Ντονέτσκ, η εκεχειρία στην οποία συμφώνησαν στο Μινσκ Κίεβο και φιλορώσοι ένοπλοι φαίνεται να τηρείται στα ανατολικά της Ουκρανίας μέχρι το πρωί του Σαββάτου. Μαζί με την εκεχειρία έχει συμφωνηθεί κατ' αρχήν η ανταλλαγή κρατουμένων και η διάνοιξη διαδρόμων ανθρωπιστικής βοήθειας. Έτοιμη να προχωρήσει εντός ημερών σε νέες κυρώσεις βάρος της Μόσχας η ΕΕ εάν υπάρξει αναζωπύρωση.

Η απόφαση για νέες κυρώσεις σε βάρος της Ρωσίας -οι οποίες επρόκειτο να εγκριθούν σήμερα- μπορεί να ανασταλεί, εφόσον κρατήσει η εκεχειρία στην ανατολική Ουκρανία, δήλωσε η καγκελάριος της Γερμανίας Α.Μέρκελ. Τόνισε ακόμη ότι το ΝΑΤΟ θα τηρήσει τη συμφωνία συνεργασίας με τη Ρωσία του 1997 μολονότι η Μόσχα την έχει παραβιάσει με τις ενέργειες στις οποίες προέβη στην Ουκρανία.

Η Ουκρανία και οι φιλορώσοι αυτονομιστές υπέγραψαν συμφωνία για κατάπαυση του πυρός στην ανατολική Ουκρανία. Η εκεχειρία ξεκίνησε στις 18:00 και φαινόταν να τηρείται την Παρασκευή το βράδυ, αν και σποραδικές εκρήξεις ακούγονταν στην περιοχή του Ντονέτσκ. Το Κρεμλίνο καλωσόρισε την επίτευξη συμφωνίας, «αισιόδοξος αλλά επιφυλακτικός»ο Ομπάμα.

Την ώρα που στο Μινσκ της Λευκορωσίας έχουν ξεκινήσει οι συνομιλίες μεταξύ Ουκρανίας-Ρωσίας-ΟΑΣΕ με στόχο την εκεχειρία, το κλίμα στην Μαριούπολη και στο Ντονέτσκ είναι πολεμικό. Οι φιλορώσοι αυτονομιστές υποστηρίζουν ότι έχουν καταλάβει τη Μαριούπολη, πληροφορία την οποία διαψεύδει το Κίεβο. Παρά την έναρξη των συνομιλιών στη Λευκορωσία, δεν έχει δοθεί καμία εντολή για κατάπαυση του πυρός στην ανατολική Ουκρανία.

Σκηνικό μάχης μεταξύ ουκρανικών δυνάμεων και φιλορώσων αυτονομιστών έχει στηθεί ξανά στη Μαριούπολη, την ώρα που στο Μινσκ της Λευκορωσίας έχουν ξεκινήσει οι συνομιλίες για συμφωνία Κιέβου και φιλορώσων προς εκεχειρία. Ένταση και στο Ντονέτσκ. Φιλορώσοι δήλωσαν στο ρωσικό πρακτορείο ειδήσεων Interfax, ότι κατέλαβαν στη Μαριούπολη, ωστόσο το Κίεβο διαψεύδει την πληροφορία.

Στο Μινσκ για συνομιλίες με τη Ρωσία επιστρέφει η Ουκρανία, με τον πρόεδρο Ποροσένκο να δηλώνει «συγκρατημένα αισιόδοξος» για συμφωνία που θα προβλέπει εκεχειρία. Παράλληλα, στην Ουαλία συνεχίζεται η Σύνοδος του ΝΑΤΟ, η οποία θα δώσει 15 εκατ. ευρώ στο Κίεβο για υποστήριξη του ουκρανικού στρατού σε τομείς που δεν αφορούν άμεσα το πεδίο των μαχών. Θέμα κάθε μέλους η αποστολή οπλισμού στο Κίεβο.

Προειδοποιήσεις κατά της Ρωσίας εκτόξευσαν οι ηγέτες των χωρών-μελών του ΝΑΤΟ στη Σύνοδο Κορυφής της Ουαλίας, παρά την πρόταση Πούτιν για εκεχειρία ανάμεσα στην Ουκρανία και τους φιλορώσους αυτονομιστές. ΗΠΑ και Ευρωπαίοι ηγέτες απείλησαν με νέες κυρώσεις, ενώ το ΝΑΤΟ κάλεσε τους ρώσους στρατιώτες να αποσυρθούν από την ανατολική Ουκρανία.

Στρατιωτικές ενισχύσεις έχει στείλει η Ουκρανία στην Μαριούπολη, εν αναμονή επίθεσης από φιλορώσους αυτονομιστές εναντίον της πόλης. Νωρίτερα, εκρήξεις ακούστηκαν στη πόλη, την οποία η Ουκρανία έχει δηλώσει ότι θα υπερασπιστεί με κάθε κόστος. Η Μαριούπολη είναι ένα από τα κυριότερα κέντρα του Ελληνισμού της πρώην Σοβιετικής 'Ενωσης και στην πόλη ζουν και χιλιάδες ομογενείς.

Μετά την ολιγόωρη αισιοδοξία που προκάλεσε η αρχική δήλωση του Κιέβου περί συμφωνίας Πούτιν-Ποροσένκο για «μόνιμη παύση πυρός», η ουκρανική προεδρία διόρθωσε την αρχική της διατύπωση, λέγοντας πως οι δύο πρόεδροι συμφώνησαν «ως προς τον μηχανισμό κατάπαυσης του πυρός» στην Ουκρανία.

Η ουκρανική προεδρία ανέφερε ότι συμφωνήθηκε μόνιμη παύση πυρός στην ανατολική Ουκρανία σε τηλεφωνική επικοινωνία του Π.Ποροσένκο με τον Βλ.Πούτιν -κάτι ωστόσο που δεν επιβεβαιώνει το Κρεμλίνο, λέγοντας πως η Ρωσία «δεν είναι μέρος της σύγκρουσης» για να συμφωνήσει εκεχειρία. Νωρίτερα, το Κρεμλίνο είχε αναφέρει πως στη συζήτηση διαπιστώθηκε ότι οι απόψεις των δύο ηγετών ήταν «σε γενικές γραμμές, κοινές» για διέξοδο από την ουκρανική κρίση.

Συμφωνία για άμεση εκεχειρία «άνευ όρων» στην ανατολική Ουκρανία ζητά η Μόσχα από το Κίεβο εν όψει των διαβουλεύσεων στο Μινσκ, την ώρα που κατηγορεί την ουκρανική κυβέρνηση πως «δεν θέλει ουσιαστικό πολιτικό διάλογο με τις ανατολικές επαρχίες». Αποκλείει στρατιωτική επέμβαση στην Ουκρανία ο ρώσος ΥΠΕΞ, την ώρα όμως που ο ουκρανός πρόεδρος μιλά για ανοικτή και άμεση ρωσική επίθεση στα ανατολικά.

Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ απείλησε την Τετάρτη ότι η χώρα του θα απαντήσει με μεγαλύτερη ισχύ από ότι πριν ακόμα και σε ένα «ψιχάλισμα» από πυρά ρουκετών από τη Λωρίδα της Γάζας μετά την συμφωνία για επ' αόριστον κατάπαυση του πυρός.

Για πρώτη φορά από το 2007 μια αυτοκινητοπομπή που μετέφερε ανθρωπιστική βοήθεια εκ μέρους του Παγκόσμιου Επισιτιστικού Προγράμματος του ΟΗΕ (WFP) κατάφερε να περάσει τα σύνορα με την Αίγυπτο και να μπει στη Λωρίδα της Γάζας προκειμένου να διανείμει τρόφιμα αρκετά για να θρέψουν 150.000 ανθρώπους επί πέντε ημέρες. Την Τρίτη Χαμάς και Ισραήλ συμφώνησαν σε εκεχειρία διαρκείας με χαλάρωση του αποκλεισμού της Γάζας.

Η συμφωνία για επ' αόριστον κατάπαυση του πυρός φαίνεται, μέχρι το πρωί της Τετάρτης, να γίνεται σεβαστή και από τις δύο πλευρές: Με τη σιγή της ισραηλινής αεροπορίας, η μόνη ένταση στη Γάζα ήταν οι πανηγυρισμοί για την εκεχειρία. Οι δυσκολίες δεν κρύβονται, καθώς δεν λείπει η δυσφορία στο Ισραήλ για τη συμφωνία ενώ η «κεκτημένη ταχύτητα» του πολέμου φάνηκε τις πρώτες ώρες της εκεχειρίας, με δεύτερο Ισραηλινό να υποκύπτει στα τραύματά του από όλμο στο Εσκόλ.

Ισραήλ και Παλαιστίνιοι κατέληξαν σε συμφωνία για επ' αόριστον κατάπαυση του πυρός στη Λωρίδα της Γάζας . Η εκεχειρία ξεκίνησε στις 19:00 το απόγευμα (τοπική ώρα) και λίγο μετά την έναρξή της αντιαεροπορικές σειρήνες ακούστηκαν στο Ισραήλ, ενώ νωρίτερα είχε ανακοινωθεί ότι ένας Ισραηλινός έχασε τη ζωή του από πυρά όλμου. Πανηγυρίζουν οι Παλαιστίνιοι στη Γάζα μετά την ανακοίνωση της εκεχειρίας.

Συνεχίζονται οι ισραηλινές επιδρομές στη Γάζα και οι ρουκέτες της Χαμάς προς ισραηλινά εδάφη, ενώ η διπλώματική κινητικότητα στο παρασκήνιο εντείνεται με στόχο υπέρβαση του αδιεξόδου: Η διαμεσολαβήτρια Αίγυπτος παρουσίασε νέα πρόταση για μόνιμη εκεχειρία, ενώ οι ΗΠΑ συνεργάζονται με τους Ευρωπαίους και την Ιορδανία στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ για σχετικό ψήφισμα. Επλήγησαν 15 στόχοι στη Γάζα, ρουκέτα χτύπησε κτίριο στο Ασκελόν χωρίς να υπάρξουν θύματα.