αίγυπτο

Ο πρόεδρος της Υεμένης Αλί Αμπντάλα Σαλέχ -βασικός σύμμαχος των ΗΠΑ κατά της Αλ Κάιντα- ανακοίνωσε την Τετάρτη ότι δεν θα επιδιώξει την παραμονή του στην εξουσία όταν λήξει η τρέχουσα προεδρική θητεία του το 2013, ούτε και θα περάσει τη διακυβέρνηση στο γιο του. Η δήλωση Σαλέχ έρχεται εν όψει διαδήλωσης που προγραμματίζεται την Πέμπτη στην Σαναά. Οι οργανωτές έχουν μιλήσει για «ημέρα οργής», ενθαρρυμένοι από τα μαζικά κινήματα σε Τυνησία και Αίγυπτο.

Η δήλωση του Χόσνι Μουμπάρακ ότι δεν θα είναι υποψήφιος στις εκλογές του Σεπτεμβρίου δεν έπεισε ούτε τους Αιγύπτιους ούτε τη Δύση. Η μεταβίβαση της εξουσίας πρέπει να αρχίσει τώρα, ήταν η απάντηση του Μπαράκ Ομπάμα στο διάγγελμα Μουμπάρακ, ενώ ανάλογη δήλωση έκανε και ο Βρετανός πρωθυπουργός. Νέα μεγάλη αντικαθεστωτική διαδήλωση θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή, με τον Ελ Μπαραντέι να χαρακτηρίζει πολιτικό «τέχνασμα» τις εξαγγελίες του Αιγύπτιου προέδρου. Τους 300 ίσως φτάνουν οι νεκροί από τις ταραχές, υποστηρίζουν τα Ηνωμένα Έθνη. «Παρών» στην κούρσα διαδοχής δηλώνει ο πρώην ΥΠΕΞ Αμρ Μούσα.

Την πρόθεσή του να μην θέσει υποψηφιότητα, για έκτη φορά, για την προεδρία της Αιγύπτου ανακοίνωσε αργά την Τρίτη ο Χόσνι Μουμπάρακ, έπειτα και από το σαφές μήνυμα της Ουάσιγκτον που βλέπει ότι «η προεδρία του έφτασε στο τέλος της». Σκοπεύει πάντως να παραμείνει πρόεδρος ώς την διεξαγωγή των εκλογών (που προγραμματίζονται για το Σεπτέμβριο) προετοιμάζοντας, όπως είπε, την μετάβαση της εξουσίας.

Ακυρώθηκε ο φιλικός της εθνικής των ΗΠΑ με την Αίγυπτο

Περισσότεροι από ένα εκατομμύριο Αιγύπτιοι έχουν κατακλύσει την κεντρική πλατεία Ελευθερίας του Καΐρου στη μαζικότερη και ως φαίνεται πλέον καθοριστική διαδήλωση μέχρι στιγμής κατά του καθεστώτος του Χόσνι Μουμπάρακ. Μεγάλη διαδήλωση λαμβάνει χώρα και στην Αλεξάνδρεια. Το κίνημα της αντιπολίτευσης και ο Μοχάμεντ Ελ-Μπαραντέι δίνουν «τελεσίγραφο» στον Μουμπάρακ να φύγει έως την Παρασκευή, αρνούμενοι να συνομιλήσουν με την κυβέρνηση μέχρι να πέσει το καθεστώς. Απομακρύνουν οι ΗΠΑ το μη αναγκαίο διπλωματικό προσωπικό. Τους 300 φθάνουν οι νεκροί από την έναρξη της αιγυπτιακής εξέγερσης.

Λίγο μετά τις 5 το απόγευμα προσγειώθηκαν στον Διεθνή Αερολιμένα «Ελ.Βενιζέλος» τα τρία C-130 της Πολεμικής Αεροπορίας με τους Έλληνες που εξέφρασαν την επιθυμία να εγκαταλείψουν την Αίγυπτο, λόγω των ταραχών. 

Μήνυμα στήριξης προς τους Αιγύπτιους διαδηλωτές έστειλε την Τρίτη το Ιράν, δηλώνοντας ότι προσβλέπει σε μια «ισλαμική Μέση Ανατολή». Την εξέγερση χαιρέτισε και η λιβανική Χεζμπολάχ, σφοδρός επικριτής της κυβέρνησης Μουμπάρακ.

Με την ηγέτιδα της αντιπολίτευσης Τζίπι Λίβνι συναντήθηκε η Γερμανίδα καγκελάριος, Άνγκελα Μέρκελ, η οποία πραγματοποιεί διήμερη επίσκεψη στο Ισραήλ. Αργότερα θα συναντηθεί με τον Ισραηλινό πρόεδρο, Σιμόν Πέρες. Η επίσκεψη της Μέρκελ πραγματοποιείται εν μέσω της ανησυχίας του Ισραήλ για τη σταθερότητα της Μέσης Ανατολής, καθώς κορυφώνονται οι αντι-κυβερνητικές διαδηλώσεις στην Αίγυπτο.

Εντείνονται οι πιέσεις των οίκων αξιολόγησης για άμεση σταθεροποίηση της πολιτικής κατάστασης στην Αίγυπτο. Η Standard & Poor's υποβάθμισε σήμερα, Τρίτη, την μακροπρόθεσμη πιστοληπτική αξιολόγηση της Αιγύπτου σε ΒΒ από ΒΒ+. Προειδοποίησε δε πως θα προχωρήσει σε νέα υποβάθμισης της πιστοληπτικής αξιολόγησης. Η προειδοποίηση έρχεται μία ημέρα μετά την υποβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας της χώρας από την Moody's.

Μετά την Τυνησία, την Αλγερία, την Υεμένη, το Σουδάν και φυσικά την Αίγυπτο, το Ινστιτούτο Ερευνών για τη Μέση Ανατολή, που μελετά άρθρα και δημοσιεύσεις στο Διαδίκτυο, προειδοποιεί για τον κίνδυνο εξάπλωσης των κοινωνικών αναταραχών και στη Συρία. Και αυτό γιατί μέσω του Facebook διοργανώνονται διαδηλώσεις το Σαββάτο εναντίον του προέδρου Μπασάρ Αλ Άσαντ τόσο στη Δαμασκό όσο και άλλες πόλεις.

Σε θετικό έδαφος κινείται το Χρηματιστήριο την Τρίτη, με τους επενδυτές να αναμένουν αποκλιμάκωση της έντασης στην Αίγυπτο. Το κλίμα παραμένει θετικό παρά την ανακοίνωση ότι ο ελληνικός μεταποιητικός κλάδος εξακολούθησε να συρρικνώνεται τον Ιανουάριο, εξαιτίας της αναιμικής εγχώριας ζήτησης. Άνοδο παρουσιάζουν τα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια στο άνοιγμα των συναλλαγών μετά την αποκλιμάκωση των ανησυχιών για την έκρυθμη κατάσταση στην Αίγυπτο και ενώ οι τράπεζες και οι μεταλλευτικές καταγράφουν ισχυρά κέρδη.

Νέα αφορμή για την επιστροφή των καταστροφολογικών σεναρίων περί χρεοκοπίας της Ελλάδας στις σελίδες της Wall Street Journal οι ταραχές στην Αίγυπτο. Το σημερινό δημοσίευμα ξεκινά με την επισήμανση πως τα ασφάλιστρα κινδύνου έναντι χρεοκοπίας της Ελλάδας (credit default swaps) είναι σχεδόν διπλάσια σε σχέση με εκείνα της Αιγύπτου, για να καταλήξει στην δήλωση προέδρου μεγάλης τράπεζας για τη χώρα μας: «Πρέπει να παίρνουν ναρκωτικά αν νομίζουν ότι πρόκειται να ξεπληρώσουν το χρέος».

Ξεκίνησε η επιβίβαση των πρώτων Ελλήνων στα τρία αεροσκάφη C-130 που αναχώρησαν το πρωί της Τρίτης από το στρατιωτικό αεροδρόμιο της Ελευσίνας για την Αίγυπτο. Την επιχείρηση επαναπατρισμού όσων Ελλήνων το επιθυμούν συντονίζει ο υφυπουργός Εξωτερικών, Δ.Δόλλης. «Εύχομαι μέχρι το απόγευμα να είμαστε πίσω και όλα να πάνε καλά» δήλωσε λίγο πριν την αναχώρηση του πρώτου αεροσκάφους για την Αίγυπτο.

Καθοριστική κρίνεται η σημερινή ημέρα για τις πολιτικές εξελίξεις στην Αίγυπτο. Χιλιάδες πολίτες συγκεντρώνονται από νωρίς το πρωί της Τρίτης στην Πλατεία Ελευθερίας στο Κάιρο, αλλά και στην Αλεξάνδρεια, προκειμένου να συμμετάσχουν στις μαζικές συγκεντρώσεις «ενός εκατομμυρίου ανθρώπων». Ο στρατός έχει ταχθεί ανοιχτά υπέρ του λαού, γεγονός που οδηγεί πολλούς αναλυτές να δηλώνουν ότι η πτώση του καθεστώτος Μουμπάρακ είναι θέμα ημερών, αν όχι ωρών. Άλλωστε, Ηνωμένες Πολιτείες και Ευρωπαϊκή Ένωση επαναλαμβάνουν με κάθε ευκαιρία πως «ο τρόπος με τον λειτουργεί η χώρα πρέπει να αλλάξει». Πρόσβαση στο Twitter παρέχει στους Αιγύπτιους η Google.

Οι ένοπλες δυνάμεις της Αιγύπτου, που δηλώνουν εγγυήτριες της δημοκρατικής ελευθερίας για ειρηνική συγκέντρωση, τάσσονται πλέον ανοιχτά υπέρ του λαού, λέγοντας ότι δεν θα ασκήσουν βία κατά των πολιτών που θα πραγματοποιήσουν μεγάλη πορεία την Τρίτη και θα ζητήσουν την παραίτηση του προέδρου Χόσνι Μουμπάρακ. Εν τω μεταξύ, η κυβέρνηση δηλώνει ότι θα αρχίσει εφ'ολης της ύλης διάλογο με όλα τα κόμματα...

Το Ισραήλ παρακολουθεί τις εξελίξεις στην Αίγυπτο με «επαγρύπνηση και ανησυχία» υπογράμμισε ο πρωθυπουργός της χώρας Μπέντζαμιν Νετανιάχου, τονίζοντας για άλλη μία φορά ότι η χώρα του επιθυμεί να διατηρήσει τις σχέσεις της με την Αίγυπτο. Άδεια του Ισραήλ σε μεταφορά μικρής στρατιωτικής δύναμης της Αιγύπτου στη χερσόνησο του Σινά.

«Ουσιαστικές, δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις» που θα δημιουργήσουν τις συνθήκες για τη διεξαγωγή δίκαιων και ελεύθερων εκλογών, ζήτησαν οι Ευρωπαίοι υπουργοί Εξωτερικών από την Αίγυπτο, σε διακήρυξή τους μετά από συζήτηση στις Βρυξέλλες.

Το υπουργείο Εξωτερικών ανακοίνωσε ότι το πρωί της Τρίτης αναχωρούν τρία αεροσκάφη C-130 για την Αλεξάνδρεια προς επαναπατρισμό όσων Ελλήνων πολιτών το επιθυμούν. Στην Αλεξάνδρεια οι Έλληνες που επιθυμούν να επιστρέψουν ανέρχονται σε 200, ενώ μικρότερος είναι ο αριθμός στο Κάιρο.

Βήματα για να επισπεύσουν την απομάκρυνση των υπηκόων τους από την Αίγυπτο, έκαναν πολλές ξένες κυβερνήσεις τη Δευτέρα, την ώρα που οι διαδηλώσεις κατά του Χ.Μουμπάρακ συνεχίζονται. Ήδη οι πρώτοι Αμερικανοί και οι πρώτοι Βρετανοί πολίτες εγκατέλειψαν τη χώρα, ενώ ξένοι επιχειρηματικοί όμιλοι έχουν διακόψει κάθε δραστηριότητα στην Αίγυπτο. Σκηνές χάους στο αεροδρόμιο του Καΐρου.

Για την πιθανότητα να περάσει η εξουσία της Αιγύπτου στα χέρια της ριζοσπαστικής ισλαμικής αντιπολίτευσης προειδοποιεί ο Ισραηλινός πρόεδρος Σιμόν Πέρες, λέγοντας ότι ένα φανατικό θρησκευτικό καθεστώς στην Αίγυπτο δεν θα ήταν καλύτερο από την απουσία της δημοκρατίας. «Δεν λέμε πως όλα όσα έκανε ο Χόσνι Μουμπάρακ ήταν σωστά, όμως έκανε ένα πράγμα για το οποίο εμείς τον ευγνωμονούμε: διατήρησε την ειρήνη στη Μέση Ανατολή» δήλωσε ο Πέρες.

Με το ερώτημα ποια είναι η στάση της ΕΕ σε όλα τα έκτακτα διεθνή γεγονότα των τελευταίων ημερών, οι υπουργοί Εξωτερικών των 27 χωρών-μελών συνεδριάζουν τη Δευτέρα με κύρια θέματα στην ατζέντα τις αναταραχές στη Βόρεια Αφρική, τη Λευκορωσία και τις καταγγελίες κατά του Λουκασένκο για βία και νοθεία, και ενδεχομένως την Αλβανία.

Ανοδικές τάσεις επικρατούν στο Χρηματιστήριο τη Δευτέρα, με τους επενδυτές να επηρεάζονται από τις αναταραχές στην Αίγυπτο και τις πιθανές επιπτώσεις στις εισηγμένες στο ΧΑ εταιρείες που έχουν δραστηριότητες στη χώρα της Β.Αφρικής.

Ανοδικά κινούνται οι τιμές του πετρελαίου και του χρυσού στις διεθνείς αγορές, τροφοδοτούμενες από τις αναταραχές στην Αίγυπτο και τις γεωπολιτικές εξελίξεις στην Β.Αφρική. Στις πρωινές συναλλαγές, η τιμή του ελαφρού αργού πετρελαίου για συμβόλαια παράδοσης Μαρτίου σημείωνε διαπραγματευόταν στα 89,71 δολάρια το βαρέλι, ενώ το Μπρεντ κατέγραφε άνοδο στα 99,60 δολάρια. Το συμβόλαιο χρυσού Φεβρουαρίου βρίσκεται στα 1.342,4 δολ. η ουγγιά, περιορίζοντας τις απώλειες που έχει σημειώσει από την έναρξη του έτους.

Έτοιμη να χρησιμοποιηθεί ως διακομιστικός σταθμός προκειμένου να συμβάλει στην αποχώρηση ξένων υπηκόων από την Αίγυπτο είναι η Κύπρος. Ήδη έχουν υποβάλει σχετικά αιτήματα στις κυπριακές αρχές οι ΗΠΑ και ο Καναδάς, ενώ δεν αποκλείεται εντός της ημέρας να υποβληθούν αιτήματα και από άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Τουλάχιστον 19 ναυλωμένες πτήσεις αναμένονται εντός της ημέρας από το Κάιρο στο διεθνές αεροδρόμιο Λάρνακας. Απόπειρες λεηλασίας σημειώθηκαν στην κυπριακή πρεσβεία στο Κάιρο.

Mε τη γενική απεργία της Δευτέρας και την «πορεία ενός εκατομμυρίου» ανθρώπων, που προγραμματίζεται για την Τρίτη, οι Αιγύπτιοι συνεχίζουν να αξιώνουν την παραίτηση Μουμπάρακ. Ο Αιγύπτιος πρόεδρος όρκισε νέα κυβέρνηση και ζήτησε από τον πρωθυπουργό να προχωρήσει σε συνταγματικές και νομοθετικές μεταρρυθμίσεις, όμως χιλιάδες πολίτες στο Κάιρο και άλλες μεγάλες πόλεις παραμένουν στους δρόμους. Σε ισχύ -τυπικά- η απαγόρευση της κυκλοφορίας, ενώ οι αστυνομικοί επέστρεψαν στις περιπολίες· στο πλευρό των πολιτών ουσιαστικά ο στρατός. Αεροσκάφη για τον επαναπατρισμό των πολιτών τους στέλνουν ξένες κυβερνήσεις. Ακυρώνει πτήσεις η EgyptAir.