Λονδίνο

Η Βρετανία μπορεί να μην είχε διανοηθεί ποτέ, από την αρχή της ευρωπαϊκής ενοποίησης, να ενσωματωθεί στο ενοποιημένο ευρωπαϊκό οικονομικό πεδίο, όμως αυτό δεν την είχε εμποδίσει να κάνει το Σίτι του Λονδίνου χρηματοπιστωτική καρδιά ολόκληρης της ηπείρου. Όταν το Brexit ωστόσο γίνει πραγματικότητα, και εάν το Σίτι χάσει το «ευρωπαϊκό διαβατήριό» του, κάποιος άλλος θα πρέπει να πάρει τη θέση του.

Τη βάση υποστήριξής της στο στρατόπεδο των βρετανών Συντηρητικών ενισχύει η Τερέζα Μέι, παίρνοντας την «ψήφο» άλλων δύο υπουργών αλλά και ΜΜΕ. Την ίδια ώρα το Λονδίνο συνεχίζει να ακούει από τις Βρυξέλλες πως θα πρέπει πρώτα να «πατήσει το κουμπί» της εξόδου για να ξεκινήσουν οποιεσδήποτε συνομιλίες -έστω κι αν η Μέι έχει δείξει πως, αν αναλάβει την πρωθυπουργία, δεν πρόκειται να βιαστεί.

Η Ελλάδα έχει μία ανεπανάληπτη ευκαιρία να προσπαθήσει να αναπτύξει τον Πειραιά ως μεγάλο ναυτιλιακό-ασφαλιστικό κέντρο και να υποκαταστήσει το Λονδίνο ως οικονομικό κέντρο εξυπηρέτησης της ναυτιλίας, επισημαίνει ο ΣΕΒ με αφορμή το βρετανικό δημοψήφισμα.

Ελάχιστα 24ωρα μετά το δημοψήφισμα που φέρνει Brexit, αρχίζει να γίνεται σαφές ακόμη και στο συμβολικό πεδίο πώς θα είναι το μέλλον της ΕΕ: Η Σύνοδος Κορυφής προσέρχεται στην -άτυπη μεν, μοναδική δε με νόημα πλέον- διάταξη των «27», σε μία συνάντηση υπαρξιακής κρίσης που αναμένεται να γίνει και η πρώτη συζήτηση για την κατεύθυνση που θα πάρει πλέον το ευρωπαϊκό οικοδόμημα αφού περάσει το σοκ του πρώτου ακρωτηριασμού του.

Στο πώς θα διαμορφωθεί η σχέση Βρετανίας και ΕΕ μετά το διαζύγιο, η Γαλλία υπογραμμίζει πως το Λονδίνο δεν θα μπορέσει να «διαλέξει ό,τι θέλει από το μενού» -με το Παρίσι να κρατά έτσι την ίδια γραμμή με τη Γερμανία και όσες ευρωπαϊκές ηγεσίες έχουν μέχρι στιγμής εκφραστεί επί του ζητήματος. Ο Φρανσουά Ολάντ υπογράμμισε συγκεκριμένα πως η πρόσβαση στην ενιαία αγορά «πάει πακέτο με την ελευθερία κίνησης προσώπων - όλα μαζί ή τίποτα».

Την κοινή θέση των θεσμών και των Ευρωπαίων ηγετών ότι δεν θα υπάρξει καμία διαπραγμάτευση με το Λονδίνο πριν από την επίσημη κοινοποίηση από τη βρετανική κυβέρνηση της πρόθεσης εξόδου από την ΕΕ, εξέφρασαν οι τρεις πρόεδροι του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Ντόναλντ Τουσκ, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ και του προεδρεύοντος του Συμβουλίου της ΕΕ Μαρκ Ρούτε.

Ο δήμαρχος του Λονδίνου Σαντίκ Καν αξίωσε να έχει η βρετανική πρωτεύουσα «μια θέση στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων» για την έξοδο της Βρετανίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση, απαιτώντας επίσης μεγαλύτερη αυτονομία απέναντι στην κυβέρνηση.

Τo City στο Λονδίνο βρίσκεται σε συζητήσεις με κυβερνητικούς αξιωματούχους για να διατηρήσει μία σχέση ανάλογη με αυτή που έχει η Νορβηγία με την ΕΕ και οι χρηματοοικονομικοί του όμιλοι να συνεχίσουν να έχουν πρόσβαση στις αγορές της Ευρώπης.

Το Βερολίνο διαμηνύει πως, στην στενή σχέση που θα επιδιωχθεί μεταξύ ΕΕ-Βρετανίας μετά το Brexit, δεν είναι διατεθειμένο για εκπτώσεις: «Η Βρετανία δεν μπορεί να κρατήσει τα προνόμια της ΕΕ αλλά όχι τις υποχρεώσεις» υπογραμμίζει. «Συμφέρον όλων η στενή σχέση, αλλά όχι 'α λα καρτ'» τονίζει. 

Φωτιά παίρνουν οι βρετανοί Συντηρητικοί για την ηγεσία στο Λονδίνο μετά την παραίτηση του Κάμερον λόγω του Brexit: Τα βλέμματα όλων στρέφονται στον Μπόρις Τζόνσον, στρατηγό του «Φεύγουμε», αλλά όσοι δεν θέλουν επ' ουδενί να τον δούν στην πρωθυπουργία ψάχνουν αντίβαρο -και ίσως το βρίσκουν στην Τερέζα Μέι. Εκτός κούρσας ο υπουργός Οικονομικών Τζορτζ Όσμπορν. Στους δε αντιπολιτευόμενους Εργατικούς, η θύελλα εναντίον του Κόρμπιν έχει γίνει κυκλώνας.

Στην πρώτη τους Σύνοδο Κορυφής μετά το βρετανικό δημοψήφισμα που έβγαλε Brexit προσέρχονται οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με το μείζον να είναι για το Λονδίνο και τους υπόλοιπους το πότε θα ξεκινήσει το διαζύγιο. Ο υπό παραίτηση πρωθυπουργός της Βρετανίας Ντέιβιντ Κάμερον δεν αναμένεται να ενεργοποιήσει το άρθρο 50 για να αρχίσει το διαζύγιο -την ώρα που πίσω στο Λονδίνο αρχίζει να στήνεται το εσωκομματικό σκηνικό για την επιλογή του διαδόχου του.

To Βrexit φέρνει την ΕΕ ενώπιον ιστορικών προκλήσεων, οι οποίες θα πρέπει να αναλυθούν με ηρεμία. Σε αυτό το πνεύμα κινήθηκε το κυβερνητικό μπρίφινγκ στο Βερολίνο, όπου σχολιάστηκαν τα επόμενα βήματα μετά το δημοψήφισμα.

Η απόφαση της Βρετανίας να αποχωρήσει από την Ευρωπαϊκή Ένωση άλλαξε την θέση της στη διεθνή σκηνή, αλλά δεν την υποβάθμισε, δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Τζον Κέρι από το Λονδίνο όπου βρίσκεται. Ο Κέρι πρόσθεσε, πάντως, ότι «λυπάται» για την απουσία της Βρετανίας από τις διαπραγματεύσεις μεταξύ Ουάσινγκτον και Βρυξελλών για την εμπορική συμφωνία TTIP.

Θυελλώδης ήταν η συνεδρίαση στη Βουλή των Κοινοτήτων, όπου εξετάστηκε η κατάσταση στη Βρετανία μετά το Brexit. Ο επικεφαλής του σκωτσέζικου SNP ξεκαθάρισε ότι το δημοψήφισμα παραμένει στο τραπέζι, καθώς «δεν έχουμε καμία απολύτως πρόθεση να δούμε τη Σκωτία εκτός Ευρώπης».

Η πολωνική πρεσβεία στο Λονδίνο εκφράζει μεγάλη ανησυχία για πρόσφατα κρούσματα ξενοφοβίας με προσβολές και εξυβρίσεις που, όπως αναφέρει σε ανακοίνωσή της, στρέφονται σε βάρος Πολωνών και άλλων μεταναστών μετά την ψήφο υπέρ της εξόδου της Βρετανίας από τους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Αποκλείει η Άνγκελα Μέρκελ ανεπίσημες διαπραγματεύσεις για το Brexit πριν το Ηνωμένο Βασίλειο ξεκινήσει επίσημα τη διαδικασία αποχώρησης, λέγοντας ωστόσο ότι κατανοεί πως το Λονδίνο χρειάζεται «κάποιο χρονικό διάστημα» -γεγονός το οποίο έρχεται σε αντιδιαστολή με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές φωνές για έναρξη της διαπραγμάτευσης «τώρα». Η ταχύτητα του διαζυγίου βρίσκεται στο επίκεντρο της συνάντησης Μέρκελ με τους Φρανσουά Ολάντ και Ματέο Ρέντσι, καθώς και της Συνόδου Κορυφής της Τρίτης.

Μετά την κάλπη που έφερε Brexit, κυριάρχησε η αναμενόμενη εικόνα χάους και καταστροφής στο στρατόπεδο του «Μένουμε». Θα περίμενε κανείς όμως πανηγυρισμούς και πυροτεχνήματα στο στρατόπεδο του «Φεύγουμε» -τέτοιες εικόνες όμως έλειπαν. Γιατί; Ίσως ο λόγος φαίνεται στο τι λέει ότι θα επιδιώξει τώρα το στρατόπεδο του Brexit για την επόμενη ημέρα -ένα πλάνο που μοιάζει λίγο πολύ με το ό,τι ίσχυε σήμερα, αφαιρώντας μόνο την «καθυπαγόρευση» από τις Βρυξέλλες.

Η Γαλλία υπογραμμίζει πως βρίσκεται σε κοινή γραμμή με τη Γερμανία ζητώντας άμεση κίνηση διαδικασιών από τη Βρετανία για να ξεκινήσει το διαζύγιο, θέλοντας τουλάχιστον να περιορίσουν την περίοδο αβεβαιότητας. Η πρωτοβουλία κινήσεων βρίσκεται στο Λονδίνο, το οποίο πρέπει να ζητήσει την έξοδο «πατώντας το κουμπί» του άρθρου 50 της Συνθήκης της Λισαβώνας  -κάτι που δεν βιάζεται να κάνει.

Η Βρετανία διαφαίνεται ότι θα αντισταθεί στις ισχυρές ευρωπαϊκές πιέσεις για την άμεση έναρξη της διαδικασίας που θα την οδηγήσει εκτός των κόλπων της ΕΕ. «Τίποτα δεν θα συμβεί αυτή τη στιγμή» επιμένει ο Βρετανός υπουργός Εξωτερικών Φίλιπ Χάμοντ, τονίζοντας ότι εναπόκειται στο Λονδίνο η χρονική στιγμή ενεργοποίησης της διαδικασίας και αυτό δεν θα γίνει πριν αναδειχθεί ο διάδοχος του Ντέιβιντ Κάμερον στην πρωθυπουργία.

Σπριντ... διαρκείας αρχίζουν οι «μεγάλοι» της ΕΕ για το διαζύγιο με τη Βρετανία. Η αρχή έγινε το Σάββατο με την επίσκεψη Ρέντσι στο Παρίσι, ενώ το απόγευμα της Δευτέρας η Άνγκελα Μέρκελ φιλοξενεί στο Βερολίνο «μίνι» σύνοδο με Φρανσουά Ολάντ, Ντόναλντ Τουσκ και Ματέο Ρέντσι εν όψει του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις Βρυξέλλες. Απέναντι σε σκληρές ευρωπαϊκές πιέσεις για έναρξη της διαδικασίας αποχώρησης «τώρα» βρίσκεται το Λονδίνο, ωστόσο η Μέρκελ κινείται σε πιο ήπια γραμμή.

Στενός συνεργάτης της γερμανίδας καγκελάριου δήλωσε ότι οι πολιτικοί στο Λονδίνο θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα «να ξανασκεφτούν» τις συνέπειες της εξόδου της Βρετανίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Την ίδια στιγμή, άρθρο γνώμης βουλευτή των Εργατικών που δημοσιεύτηκε στον Guardin έχει τίτλο: «Χρειαζόμαστε δεύτερο δημοψήφισμα. Οι συνέπειες του Brexit είναι πολύ μεγάλες». Οι υπογραφές πολιτών που ζητούν δεύτερο δημοψήφισμα ξεπερνούν, εν τω μεταξύ, τα 3 εκατομμύρια.

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Τζον Κέρι θα μεταβεί τη Δευτέρα στο Λονδίνο και στις Βρυξέλλες μετά την θύελλα που προκάλεσε στην Ευρώπη η ψήφος των Βρετανών υπέρ του Brexit, δήλωσαν την Κυριακή αξιωματούχοι του περιβάλλοντός του.

Κοινή γραμμή για άμεσο ξεκίνημα της διαπραγμάτευσης ΕΕ-Βρετανίας για τους όρους του Brexit κρατούν τα έξι ιδρυτικά μέλη της Ένωσης, λέγοντας πως «δεν μπορούμε να παίζουμε τη γάτα με το ποντίκι». Όσον αφορά την κρίση που ανοίγει στην ίδια την ΕΕ, κάλεσαν σε επιστροφή στο πνεύμα των πατέρων της ενοποίησης, αναγνωρίζοντας ωστόσο ότι οι συζητήσεις θα είναι «εντατικές».

Υπό πίεση να καταλήξει γρήγορα σε συμφωνία για το καθεστώς που θα ισχύει από εδώ και πέρα με τους «27» βρίσκεται η Βρετανία, με ευρωπαίους αξιωματούχους -από Βρυξέλλες μέχρι Φρανκφούρτη- αλλά και κυβερνήσεις όπως τη γαλλική να καλούν το Λονδίνο σε ταχύ διαζύγιο για να περιοριστεί η αβεβαιότητα και η Γερμανία ζητά οι διαπραγματεύσεις να αρχίσουν «το συντομότερο δυνατό». Η ίδια η Βρετανία δεν δείχνει ωστόσο να βιάζεται.

Οι Συνθήκες της ΕΕ περιγράφουν μόνο σε γενικές γραμμές το πλαίσιο για αποχώρηση μίας χώρας από την Ένωση και η Βρετανία γίνεται, μετά από μία δύσκολη σχέση 43 χρόνων, η πρώτη που τραβά αυτόν τον δρόμο. Τα νερά είναι αχαρτογράφητα και για τις δύο πλευρές του διαζυγίου, που θα μπορούσε ενδεχομένως ακόμη και να υπερβεί και τα δύο χρόνια. Μέχρι τότε, όλα μένουν ως έχουν.