Υπό απειλή τα ελληνικά σχολεία στην Ιερουσαλήμ

Μια ανησυχητική τροπή για τα ελληνικά σχολεία που υπάγονται στο Πατριαρχείο Ιεροσολύμων προκύπτει από τις ενέργειες του υπουργείου Παιδείας του Ισραήλ, θέτοντας εν αμφιβόλω την επιβίωσή τους.

Συγκεκριμένα, με επιστολή που απέστειλε πρόσφατα στις διευθύνσεις των χριστιανικών σχολείων, το υπουργείο ανακοίνωσε ότι από τον Σεπτέμβρη, προκειμένου να μπορεί κάποιος να εργαστεί ως εκπαιδευτικός σε σχολεία των Ιεροσολύμων οφείλει να διαμένει μέσα στην πόλη και να είναι απόφοιτος του ισραηλινού εκπαιδευτικού συστήματος.

Όπως έχει επισημανθεί από πλήθος δημοσιευμάτων στα διεθνή εκκλησιαστικά μέσα όλων των δογμάτων, η συγκεκριμένη πρόβλεψη δημιουργεί άμεσο πρόβλημα σε 230 εκπαιδευτικούς από 15 χριστιανικά σχολεία της πόλης των Ιεροσολύμων, καθώς μεγάλο μέρος των δασκάλων και καθηγητών διαμένει στη Δυτική Όχθη, ιδίως στη Βηθλεέμ, τη Χεβρώνα και τη Ραμάλα, ενώ στην πλειοψηφία τους δεν έχουν μεγαλώσει στο Ισραήλ και δεν έχουν αποφοιτήσει από τα ισραηλινά λύκεια.

Τα περισσότερα χριστιανικά σχολεία του Ισραήλ υπάγονται στη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία, ωστόσο δύο εξ αυτών τελούν υπό τη δικαιοδοσία του ελληνορθόδοξου Πατριαρχείου Ιεροσολύμων.

Πρόκειται για την Πατριαρχική Σχολή της Αγίας Σιών και το Σχολείο του Αγίου Δημητρίου, με την πρώτη να υπάγεται σε ένα ειδικό καθεστώς, ακολουθώντας το πρόγραμμα του ελληνικού υπουργείου Παιδείας και προετοιμάζοντας μαθητές για σπουδές σε ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα της Ελλάδας – «καθ’ όλα ισότιμη προς τα δημόσια σχολεία Μέσης Εκπαίδευσης της Ελληνικής Επικράτειας, αναγνωρισμένη από το Κράτος από το έτος 1911», όπως δηλώνεται στον ιστότοπο της Σχολής.

Δεν έχει ξεκαθαριστεί ακόμη σε ποιον βαθμό θα επηρεάσει τη λειτουργία της Σχολής της Σιών η νέα επιταγή της ισραηλινής κυβέρνησης. Οι εκπαιδευτικοί της είναι αποσπασμένοι από την Ελλάδα και την Κύπρο -και άρα απόφοιτοι των αντίστοιχων εκπαιδευτικών συστημάτων-, όμως η υπαγωγή του προγράμματος στο Ελληνικό Υπουργείο Παιδείας, ενδέχεται να της παρέχει μια σχετική αυτονομία.

Θεωρείται ωστόσο δεδομένο ότι το Σχολείο του Αγίου Δημητρίου αποτελεί ένα από τα ιδρύματα που θα αντιμετωπίσουν πρόβλημα, καθώς εν αντιθέσει με τη Σχολή της Σιών, υπάγεται σε άλλο καθεστώς. Συγκεκριμένα, παρά τον Ορθόδοξο χαρακτήρα του Σχολείου και την εκμάθηση των ελληνικών ως υποχρεωτικό μάθημα από τη δευτέρα δημοτικού και μετά, το πρόγραμμα που ακολουθεί το Σχολείο είναι αυτό του υπουργείου Παιδείας της Παλαιστινιακής Αρχής και μεγάλο μέρος των εκπαιδευτικών είναι Παλαιστίνιοι Χριστιανοί Ορθόδοξοι της Δυτικής Όχθης.

Η «ισραηλοποίηση» της Παιδείας

Περίπου 12.000 είναι οι μαθητές που φοιτούν αθροιστικά σε χριστιανικά σχολεία των Ιεροσολύμων με 7.682 εξ αυτών να είναι Παλαιστίνιοι. Μάλιστα, μεγάλο μέρος τους προέρχεται από μουσουλμανικές οικογένειες, οι οποίες επιλέγουν τα χριστιανικά σχολεία ως ανώτερης ποιότητας εκπαιδευτήρια από τα παλαιστινιακά που τελούν υπό ασφυκτικούς περιορισμούς και λειτουργούν κατά κανόνα με ελλιπή χρηματοδότηση.

Η πρόσφατη ανακοίνωση του υπουργείου Παιδείας του Ισραήλ έρχεται να παγιώσει, αλλά και να διευρύνει μια απόφαση που έχει ήδη τεθεί σε εφαρμογή από τις αρχές του 2026, όταν με νόμο που εισηγήθηκαν οι βουλευτές του κυβερνώντος Λικούντ, Αμίτ Χαλέβι και Αβισάι Μποαρόν ανακλήθηκαν οι άδειες 171 Παλαιστινίων δασκάλων από τη Δυτική Όχθη. Ο νόμος οδήγησε σε μία μαζική απεργία 25.000 μαθητών από τα χριστιανικά, αλλά και διάφορα ιδιωτικά σχολεία.

Πρόκειται για την πολλοστή μαζική απεργία μαθητών και εκπαιδευτικών την τελευταία δεκαετία που διαδοχικές κυβερνήσεις του Μπένγιαμιν Νετανιάχου επιχειρούν αυτό που έχει χαρακτηριστεί στον δημόσιο διάλογο ως «ισραηλοποίηση» της Παιδείας: αυστηροποίηση του εκπαιδευτικού προγράμματος του ισραηλινού υπουργείου Παιδείας και δημιουργία εμποδίων στα εκπαιδευτήρια που δεν υπάγονται σε αυτό, άλλοτε με σκληρές παρεμβάσεις στο πρόγραμμα διδασκαλίας τους και άλλοτε ανακαλώντας ευθέως τις άδειες λειτουργίας τους.

Όπως υπενθυμίζει δημοσίευμα του Jerusalem Story για την απεργία, στα τέλη του 2025, στο περιθώριο της συνάντησής του με τον Ντόναλντ Τραμπ, ο Μπένγιαμιν Νετανιάχου συναντήθηκε με τους ηγέτες της κοινότητας της αμερικανικής Ευαγγελικής εκκλησίας, που τοποθετούνται ακραιφνώς υπέρ του Ντόναλντ Τραμπ, αλλά και των πιο μάχιμων φιλο-ισραηλινών θέσεων.

Στη συνάντηση, ο Νετανιάχου τοποθέτησε το Ισραήλ στην «αναδυόμενη συμμαχία των χωρών που στηρίζουν τις κοινότητες των Χριστιανών ανά τον κόσμο». Λίγες ημέρες αργότερα, η ανάκληση των αδειών των Παλαιστινίων δασκάλων έθεσε το 30% των χριστιανικών σχολείων των Ιεροσολύμων εκτός λειτουργίας.

Πριν το ταξίδι Νετανιάχου στις ΗΠΑ, στις 22/12/2025 ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε επισκεφτεί τον ισραηλινό ομόλογό του για την Τριμερή Σύνοδο Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ. «Αισθανόμαστε ότι υπάρχει μια γέφυρα εδώ [στα Ιεροσόλυμα], μεταξύ Ισραηλινών και Ελλήνων» δήλωσε ο Μπένγιαμιν Νετανιάχου, ενώ από την πλευρά του ο Έλληνας πρωθυπουργός τον διαβεβαίωσε ότι «οι στρατηγικές σχέσεις μεταξύ της Ελλάδας και του Ισραήλ δεν ήταν ποτέ πιο ισχυρές».

Το in απευθύνθηκε στο Πατριαρχείο Ιεροσολύμων για σχόλιο, χωρίς να λάβει απάντηση.