Ο Έλον Μασκ είναι πρωτοπόρος της ΑΙ, πολύ πλούσιος και πολύ ισχυρός – Πρέπει να τον φοβόμαστε;

Με αφορμή το περιστατικό στο οποίο η τεχνητή νοημοσύνη ξέφυγε από τον ανθρώπινο έλεγχο και χάκαρε μια εταιρεία, αλλά και μια συνέντευξη του Έλον Μασκ, ο Economist βάζει στο τραπέζι ένα καίριο ερώτημα.

Μήπως πρέπει να τον φοβόμαστε; Ειδικά σε μια εποχή που η τεχνητή νοημοσύνη εξελίσσεται με ραγδαίους ρυθμούς. Και ταυτόχρονα, ούτε οι δημιουργοί της ξέρουν πώς να την παρακολουθήσουν.

Γιατί ο Έλον Μασκ

Ο ιδρυτής της Tesla, της Space X και από τους δημιουργούς της τεχνητής νοημοσύνης Grok, είναι το παράδειγμα ενός ανθρώπου που ενσωματώνει πολλά πράγματα. Έχει τεράστια οικονομική δύναμη, είναι εξαιρετικά ευφυής, πολιτικά διχαστικός. Και διψάει για εξουσία…

Στη συνέντευξή του στον Economist έδειξε ότι είναι γεμάτος αντιφάσεις.

Ο Έλον Μασκ σε πινακίδα του χρηματιστηρίου στη Νέα Υόρκη / REUTERS/Jeenah Moon/File Photo

Ενώ ο ίδιος αγαπά την εξουσία, ταυτόχρονα δουλεύει για την τεχνητή νοημοσύνη, η οποία –ο ίδιος το λέει- σύντομα θα καταστήσει όλους τους ανθρώπους ανίσχυρους. Και θα πάρει τα ηνία του κόσμου.

Επίσης, ενώ διαρκώς συσσωρεύει πλούτο, ισχυρίζεται ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα δημιουργήσει έναν κόσμο τόσης αφθονίας, όπου τα χρήματα δεν θα έχουν καμία αξία ή σημασία. Ούτε τα δικά του.

Και την ίδια στιγμή, ενεργεί σαν όλα αυτά που λέει να είναι ένα μεγάλο ψέμα.

Διχάζοντας πολιτικά

Τον Έλον Μασκ οι άνθρωποι ή τον θαυμάζουν ή τον μισούν. Μέσα από το X, διακινεί πολιτικές απόψεις που είναι εξόχως διχαστικές και προκλητικές. Ρατσιστικές επίσης, που φλερτάρουν με την ακροδεξιά, θα μπορούσε να πει κανείς. Προκατειλημμένες τις χαρακτηρίζει ο Economist.

Χάρη στη σχέση του με τον Ντόναλντ Τραμπ, που τον διόρισε Υπουργό Κυβερνητικής Αποτελεσματικότητας (DOGE), επιχείρησε να διεισδύσει στην ομοσπονδιακή γραφειοκρατία. Αλλά όπως και ο ίδιος παραδέχθηκε, απέτυχε.

Αλλά, ταυτόχρονα είναι ένας από τους λίγους ανθρώπους που πρωτοπορούν στην τεχνητή νοημοσύνη και έχει τεράστια επιρροή στην πορεία της. Παρά τις πολιτικές του θέσεις, έχει πετύχει σημαντικά πράγματα για την τεχνολογία σε τομείς όπως τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα, οι πύραυλοι και οι δορυφορικές επικοινωνίες. Συνεπώς, αξίζει να εξετάσει κανείς όσα λέει ο Έλον Μασκ για την τεχνητή νοημοσύνη.

Στο Οβάλ Γραφείο, στις μέρες του DOGE / REUTERS/Nathan Howard

Ακόμη και αν διαπιστώνει πόσο κακώς προετοιμασμένος είναι ο κόσμος για αυτή την  τεχνολογία. Η οποία μπορεί σύντομα να τινάξει τον κόσμο στον αέρα.

Άνθρωποι, ρομπότ και… χιμπατζήδες

Η πρώτη παραδοξότητα έγκειται στο γεγονός ότι ο πανίσχυρος Έλον Μασκ αναμένει να γίνει ανίσχυρος. Πιστεύει ότι κανείς δεν μπορεί να εμποδίσει την ικανότητα σκέψης της τεχνητής νοημοσύνης να ξεπεράσει αυτή της ανθρωπότητας μέσα σε πέντε χρόνια. Και να την επισκιάσει σε δέκα.

Προβλέπει επίσης ότι, όπως η τεχνητή νοημοσύνη θα κυριαρχήσει στον ψηφιακό κόσμο, τα ρομπότ –ολόκληρες λεγεώνες- θα κυριαρχήσουν στον φυσικό κόσμο. Και οι άνθρωποι δεν θα μπορέσουν να αντισταθούν. Η τεχνητή νοημοσύνη και τα ρομπότ της θα υπακούουν τους ανθρώπους όσο και τους… χιμπατζήδες.

Για τον λόγο αυτόν, ο Έλον Μασκ αναμένει ότι μαζί με τους άλλους ηγέτες της ΑΙ θα μοιραστούν ή και θα πάρουν την ηγεσία της τεχνητής νοημοσύνης. Πιστεύει ότι έχουν συλλογικό καθήκον να κάνουν την τεχνητή νοημοσύνη «ηθική». Να την εμποτίσουν με αγάπη για την αλήθεια και την επιθυμία για ευημερία της ανθρωπότητας. Και οι κυβερνήσεις, θα πρέπει να παρέχουν την ισχύ και να παρέμβουν εάν κάποιος πρωτοπόρος αψηφήσει την ολιγαρχία.

Ουτοπικό; Για τον Economist αυτή η αισιοδοξία του Έλον Μασκ δεν μπορεί να κρύψει μια επικίνδυνη μοιρολατρία. Και μια απότομη αλλαγή θέσεων. Δηλαδή, πέρασε από τον φόβο ότι η ανθρωπότητα θα γίνει το «σκυλάκι» της ΑΙ, στην ευφορία μιας ηθικής τεχνολογίας. Αλλά αυτό δεν έγινε επειδή τα πράγματα έχουν αλλάξει. Όσα λέει μοιάζουν περισσότερο με φιλοσοφικό συμπέρασμα.

REUTERS/Manuel Orbegozo/File Photo

Και η απαλλαγμένη από κρατικούς θεσμούς πρότασή του για ρύθμιση της ΑΙ, είναι μάλλον ιδιοτελής. Θέλει η τεχνολογία που αναμένει να καθορίσει το μέλλον της ανθρωπότητας να βρίσκεται στα χέρια λίγων ανθρώπων σαν αυτόν. Και παράλληλα προσπαθεί να πείσει ότι το «παιχνίδι» με την ΑΙ είναι τελειωμένο.

Το μαθηματικό παράδοξο του Έλον Μασκ

Η δεύτερη παραδοξότητα σε αυτά που λέει ο Έλον Μασκ είναι ότι, χάρη στην τεχνολογία, δεν θα υπάρχει ανάγκη για χρήμα. Μαθηματικά, κάτι τέτοιο θα μπορούσε να ισχύει. Αν η προσφορά προϊόντων και υπηρεσιών είναι άπειρη, κανείς δεν θα πουλάει τίποτα, δεν θα αποταμιεύει. Άρα δεν θα έχει ανάγκη το χρήμα.

Αλλά η θέση αυτή δεν λαμβάνει υπ’ όψιν το πεπερασμένο κάποιων περιουσιακών στοιχείων. Όπως ένα διαμέρισμα στη Νέα Υόρκη, έργα τέχνης όπως η Μόνα Λίζα. Αλλά, και κυρίως, οι πρώτες ύλες και η ενέργεια που απαιτούνται για να εξασφαλιστεί αυτή η αφθονία για τα –σήμερα- 8,3 δισεκατομμύρια ανθρώπους.

Ο Έλον Μασκ δεν απαντά σε βασικά ερωτήματα. Όπως, πού θα βρει τα κεφάλαια για να χρηματοδοτήσει την τεχνητή νοημοσύνη και τα ρομπότ, αν το χρήμα είναι άχρηστο; Πώς προτείνει να αντιμετωπιστεί η κοινωνική αναταραχή όταν οι κοινωνίες θα βυθιστούν στο χάος, πριν φτάσουν στην «ουτοπία» που ονειρεύεται; Και οι πρωτοπόροι της ΑΙ πώς περιμένουν ότι οι ηγέτες που τους στηρίζουν να τους παραδώσουν την εξουσία; Ο Ντόναλντ Τραμπ, όταν ένιωσε ότι ξεπερνάει τα όρια, τράβηξε τον Έλον Μασκ στο περιθώριο.

Κι ύστερα, δεν απαντά στο βασικό φιλοσοφικό ερώτημα: Ποιο είναι το νόημα μιας ζωής χωρίς καμία προσπάθεια; Με απεριόριστη αναψυχή. Ο Έλον Μασκ λέει ότι οι άνθρωποι εξακολουθούν να αγαπούν να παίζουν σκάκι. Κάνουν κηπουρική, που είναι ανταποδοτική. Μάλλον δεν διαβάζει λογοτεχνία, για να κατανοεί ότι το συναίσθημα του να είσαι περιττός μπορεί να οδηγήσει σε δυστυχία και ηθική παρακμή. Όταν ο ίδιος δεν δείχνει να «χορταίνει» με τίποτα.

Ο Έλον Μασκ με τον Ντόναλντ Τραμπ, λίγο πριν από την «απόλυσή» του / REUTERS/Nathan Howard/File Photo

Έλον Μασκ και «σπατάλη»

Και υπάρχει και μια άλλη παραδοξότητα. Ο Έλον Μασκ καταγγέλλει τη γραφειοκρατική σπατάλη. Μιλάει ενάντια στη μετανάστευση. Διαχωρίζει τους ανθρώπους βάσει φυλής και χρώματος. Σχεδιάζει ακόμη και μια ταινία ΑΙ, για «να αποκαταστήσει την ιστορική αλήθεια» για την Οδύσσεια του Ομήρου.

Όλα αυτά μάλλον τον αποσπούν από την ουσία. Σε έναν κόσμο αφθονίας που προσφέρει η ΑΙ η σπατάλη είναι σχεδόν μια έννοια χωρίς νόημα. Το κίνητρο για μετανάστευση εξατμίζεται. Ίσως λοιπόν θα έπρεπε να αφιερώσει τον χρόνο του να μειώσει τους κινδύνους από την τεχνητή νοημοσύνη.

Μια κρίση ότι ο Έλον Μασκ «δεν είναι σοβαρός» είναι πολύ επιφανειακή. Οι αντιφατικές και συχνά αλληλοσυγκρουόμενες απόψεις του δεν διαγράφουν την ευφυΐα του.

Το ανησυχητικό, σύμφωνα με τον Economist, είναι κάτι άλλο. Υπάρχει η πιθανότητα, ο Έλον Μασκ να καλλιεργεί αυτή τη μοιρολατρία για την κυριαρχία της τεχνητής νοημοσύνης για άλλο λόγο. Ο αγώνας για να εξελιχθεί η ΑΙ είναι διαρκής, αλλά κανείς δεν ασχολείται με την προετοιμασία της κοινωνίας γι’ αυτό. Και αυτό, έχει μια κυνική ερμηνεία. Ότι έτσι θα είναι ελεύθερος να αυξήσει τη δύναμη της ΑΙ χωρίς την απαιτούμενη εποπτεία. Και αυτό είναι κάτι που πρέπει να αποκλειστεί.