Ισραήλ: Γκάντι Άιζενκοτ, ο άνθρωπος που ίσως εκθρονίσει τον Νετανιάχου

Προβάδισμα στον Γκάντι Άιζενκοτ έναντι του Μπενιαμίν Νετανιάχου για τη θέση του επόμενου πρωθυπουργού του Ισραήλ δίνουν πλέον οι μεγαλύτερες διεθνείς αγορές προβλέψεων, την ώρα κατά την οποία οι τελευταίες δημοσκοπήσεις καταγράφουν αντίστοιχη μετατόπιση στο εσωτερικό της χώρας.

Μεγάλο μέρος της ενίσχυσης του Άιζενκοτ προέρχεται από την ανακατανομή ψήφων μέσα στην αντιπολίτευση

Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσίευσε η Maariv, ο επικεφαλής του κόμματος «Γιασάρ» συγκέντρωνε στο Polymarket πιθανότητα 45% έναντι 34% του Νετανιάχου, 10% του Ναφτάλι Μπένετ και περίπου 3% του Αβιγκντορ Λίμπερμαν. Κατά τη διάρκεια της ημέρας, μάλιστα, το ποσοστό του Άιζενκοτ κινήθηκε ακόμη υψηλότερα, γύρω στο 51%, έναντι 38% του Νετανιάχου.

Το Polymarket είναι αμερικανική διαδικτυακή πλατφόρμα αγορών πρόβλεψης, η οποία ιδρύθηκε στη Νέα Υόρκη το 2020 από τον Σέιν Κόπλαν. Οι χρήστες αγοράζουν και πωλούν συμβόλαια πάνω στην έκβαση πραγματικών γεγονότων, από εκλογές και οικονομικές αποφάσεις μέχρι αθλητικές διοργανώσεις και γεωπολιτικές εξελίξεις. Η τιμή κάθε συμβολαίου μεταφράζεται σε εκτιμώμενη πιθανότητα: εάν, για παράδειγμα, διαπραγματεύεται στα 45 σεντ, η αγορά αποδίδει περίπου 45% πιθανότητα στο συγκεκριμένο αποτέλεσμα.

Δεν πρόκειται για δημοσκόπηση, αλλά για εκτίμηση ανθρώπων που τοποθετούν πραγματικά χρήματα. Στη συγκεκριμένη αγορά για τον επόμενο ισραηλινό πρωθυπουργό έχουν πραγματοποιηθεί συναλλαγές άνω των 27 εκατ. δολαρίων.

Βασικός αντίπαλος

Παρόμοια εικόνα εμφανίζει η αμερικανική αγορά προβλέψεων Kalshi, όπου ο Άιζενκοτ προηγείται με 53%, έναντι 35% του Νετανιάχου και 11% του Μπένετ. Η σύγκλιση των δύο αγορών ενισχύει την εικόνα ότι ο πρώην αρχηγός του ισραηλινού γενικού επιτελείου εξελίσσεται στον βασικό αντίπαλο του σημερινού πρωθυπουργού ενόψει των εκλογών της 27ης Οκτωβρίου.

Το αυξανόμενο διεθνές ενδιαφέρον αποτυπώθηκε και σε εκτενές προφίλ του Bloomberg, το οποίο παρουσίασε τον 66χρονο Άιζενκοτ ως συγκρατημένο, πραγματιστή και λιγότερο θεατρικό αντίπαλο, σε αντίθεση με τον μακροβιότερο στο αξίωμα πρωθυπουργό του Ισραήλ.

Ο Άιζενκοτ δεν είναι παραδοσιακός πολιτικός. Γιος πολυμελούς εργατικής οικογένειας μαροκινών Εβραίων, μεγάλωσε στο Εϊλάτ και πέρασε τέσσερις δεκαετίες στον στρατό, ανεβαίνοντας από απλός στρατιώτης της ταξιαρχίας Γκολάνι στην κορυφή της στρατιωτικής ιεραρχίας.

Διετέλεσε αρχηγός του γενικού επιτελείου από το 2015 έως το 2019, μπήκε στην πολιτική το 2022 και συμμετείχε στο πολεμικό υπουργικό συμβούλιο μετά την 7η Οκτωβρίου. Αποχώρησε το 2024, κατηγορώντας τον Νετανιάχου ότι δεν διέθετε συνεκτική στρατηγική. Η προσωπική του ιστορία έχει ιδιαίτερο βάρος: ο 25χρονος γιος του, Γκαλ, και δύο ανιψιοί του σκοτώθηκαν στον πόλεμο στη Γάζα.

Αυτό ακριβώς το προφίλ εξηγεί μέρος της ανόδου του. Εμφανίζεται ως πατριώτης που έχει πληρώσει ο ίδιος βαρύ τίμημα, διαθέτει ισχυρά διαπιστευτήρια ασφαλείας και δεν προκαλεί την πόλωση που συνοδεύει τον Νετανιάχου. Οι επικριτές του, ωστόσο, επισημαίνουν την περιορισμένη πολιτική και κυβερνητική εμπειρία του, την απουσία δοκιμασμένου κομματικού μηχανισμού και έναν άκαμπτο, ελάχιστα χαρισματικό δημόσιο λόγο.

Επιπλέον, μεγάλο μέρος της ενίσχυσής του προέρχεται μέχρι στιγμής από την ανακατανομή ψήφων μέσα στην αντιπολίτευση, κυρίως εις βάρος του Μπένετ, και όχι κατ’ ανάγκην από τη διεύρυνση ολόκληρου του αντικυβερνητικού μπλοκ.

Εκλογές στο Ισραήλ: Τι λένε οι δημοσκοπήσεις

Η τάση αποτυπώνεται και στις δημοσκοπήσεις. Μέτρηση του Kan έδωσε για πρώτη φορά στο «Γιασάρ» 24 έδρες, έναντι 23 του Λικούντ, ενώ στην καταλληλότητα για την πρωθυπουργία ο Άιζενκοτ προηγείται με41%έναντι 37% του Νετανιάχου. Σε νεότερη μέτρηση του Channel 13, το Λικούντ διατηρεί οριακό προβάδισμα, με 22 έδρες έναντι 21 του κόμματος Άιζενκοτ. Ακόμη νεότερη δημοσκόπηση της Maariv έφερε τα δύο κόμματα ισόπαλα στις 22 έδρες και το μπλοκ υπό τον Άιζενκοτ στις 62.

Η πιο απρόσμενη εξέλιξη αφορά τους υπερορθόδοξους. Ο ραβίνος Γιτζάκ Γιοσέφ, αρχηγός του θρησκευτικού κόμματος Σας, φέρεται να είπε ότι ο Άιζενκοτ είναι ο προτιμώμενος υποψήφιός του και ότι το Σας θα μπορούσε να τον στηρίξει, εκφράζοντας την ελπίδα πως θα ακολουθήσει και η Ενωμένη Ιουδαϊκή Τορά. Κατηγόρησε, μάλιστα, τον Νετανιάχου ότι εξαπάτησε τους υπερορθόδοξους στο θέμα της στράτευσης.

Το γραφείο του ραβίνου διέψευσε το δημοσίευμα, ενώ ο ίδιος ο Άιζενκοτ απάντησε ότι δεν θα δεχθεί συμβιβασμό στον νόμο απαλλαγής από τη στράτευση, ακόμη και αν αυτό οδηγήσει σε νέες εκλογές. Τι σημαίνει αυτό; Ότι το άνοιγμα μπορεί να αποτελεί πραγματική μετατόπιση, αλλά και μοχλό πίεσης προς τον Νετανιάχου, μετά τις έντονες αντιδράσεις που προκάλεσαν οι τελευταίες ρυθμίσεις για την αναστολή της στρατολόγησης υπερορθόδοξων.

Παρά το προβάδισμα, η εικόνα δεν ισοδυναμεί ακόμη με σίγουρη κυβερνητική αλλαγή. Το ισραηλινό σύστημα απαιτεί κοινοβουλευτική πλειοψηφία 61 εδρών και η δυνατότητα σχηματισμού συνασπισμού παραμένει το κρίσιμο μέγεθος. Η δε χρονική απόσταση μέχρι το φθινόπωρο, εν μέσω πολέμων, μπορεί να καθορίσει πολλά.

Premium έκδοση «Τα ΝΕΑ»