Σκάνδαλα, παραιτήσεις και σενάρια ανασχηματισμού – Το δύσκολο καλοκαίρι του Φρίντριχ Μερτς

Για τον Φρίντριχ Μερτς, όλα είναι θέμα οπτικής.

Καθώς ο χρόνος μετρά αντίστροφα για τις κρίσιμες εκλογές του Σεπτεμβρίου σε τρία γερμανικά κρατίδια (Σαξονία-Άνχαλτ, Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία και Βερολίνο), η εικόνα της κεντροδεξιάς Χριστιανικής Ένωσης (CDU/CSU) δέχεται αλλεπάλληλα πλήγματα.

Μόλις δύο μήνες πριν ανοίξουν οι κάλπες, στις 11 του μήνα, ο Χριστιανοδημοκράτης (CDU) κυβερνήτης-δήμαρχος του Βερολίνου, Κάι Βέγκνερ αναγκάστηκε να αποσύρει την υποψηφιότητά του, υπό το βάρος σκανδάλου με τη διαχείριση του μπλακάουτ στη γερμανική πρωτεύουσα τον χειμώνα (αποκαλύφθηκε ότι, ενώ 100.000 συμπολίτες του ξεπάγιαζαν, εκείνος έπαιζε τένις).

Το δε περασμένο Σάββατο, παραιτήθηκε από επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας της Χριστιανικής Ένωσης ο Γενς Σπαν, μετά την αποκάλυψη ότι απέκτησε με τον σύζυγό του, Ντάνιελ Φούνκε, γιο μέσω παρένθετης μητέρας στις ΗΠΑ.

Πρακτική που είναι παράνομη στη Γερμανία, το CDU την απορρίπτει, ενώ ο ίδιος ο Σπαν την είχε επικρίνει επανειλημμένα στο πρόσφατο παρελθόν, και δη ως υπουργός Υγείας (2018–2021).

Πρόκειται, δε, για τη δεύτερη αντίστοιχη περίπτωση το τελευταίο διάστημα στις τάξεις των Χριστιανοδημοκρατών.

Η αντιπολίτευση τους κατηγορεί ευθέως για υποκρισία και εμπαιγμό των ψηφοφόρων.

Για τη Χριστιανική Ένωση και για τον καγκελάριο Μερτς, τίθεται εκ νέου και επιτακτικά θέμα αξιοπιστίας, εν μέσω μιας κρίσιμης προεκλογικής περιόδου και με τα ποσοστά του ακροδεξιού κόμματος AfD να βρίσκονται δημοσκοπικά στα ύψη.

Αντικατοπτρίζοντας την απώλεια εμπιστοσύνης, εθνική δημοσκόπηση του ινστιτούτου INSA δείχνει ότι, μετά και την παραίτηση Σπαν, το AfD σημείωσε άνοδο στο 29% (+0,5).

Διεύρυνε στις 8,5 ποσοστιαίες μονάδες το προβάδισμα έναντι του μπλοκ Χριστιανοδημοκρατών/Χριστιανοκοινωνιστών (CDU/CSU), που χάνουν μια μονάδα.

Οι συγκυβερνώντες Σοσιαλδημοκράτες ισοβαθμούν στην τρίτη θέση με τους Πράσινους, στο 13%.

Ακολουθεί η Αριστερά με 10,5%.

Τα υπόλοιπα κόμματα βρίσκονται κάτω από το εκλογικό όριο του 5% για είσοδο στην Ομοσπονδιακή Βουλή.

Παρ’ όλα αυτά, κατά τον Φρίντριχ Μερτς, η εσωκομματική αναταραχή θα μπορούσε να εξελιχθεί σε «ευκαιρία»…

Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς παρακολουθεί ομιλία του Γενς Σπαν στην Μπούντεσταγκ, στις 9 Ιουλίου, προ της παραίτησης του τελευταίου από επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας CDU/CSU (REUTERS/Maryam Majd)

Προεκλογικά «ξεκαθαρίσματα»

Για τη Χριστιανική Ένωση και για τον ίδιο τον Μερτς, η παραίτηση Σπαν ανοίγει πολλά περισσότερα κεφάλαια από την αναζήτηση και εκλογή διαδόχου του στην «κεφαλή» της κοινοβουλευτικής ομάδας.

Πολιτικά φιλόδοξος, συχνά επικριτής της κομματικής ηγεσίας και επίδοξος «δελφίνος», ο 46χρονος Χριστιανοδημοκράτης βουλευτής από τη Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία είχε έως σήμερα κομβικό ρόλο στη διατήρηση της εύθραυστης συνοχής της κυβέρνησης συνασπισμού με τους Σοσιαλδημοκράτες.

Το έργο της έχει ήδη «σκοντάψει» σε πολλές κρίσιμες και αντιδημοφιλείς μεταρρυθμίσεις.

Τούτων δοθέντων, ο Φρίντριχ Μερτς αφήνει τώρα ορθάνοιχτο το ενδεχόμενο ανασχηματισμού.

Η παραίτηση Σπαν «θα μπορούσε να είναι μια ευκαιρία να επανεξεταστεί η σύνθεση της ομοσπονδιακής κυβέρνησης», δήλωσε στο δίκτυο ZDF, στην καθιερωμένη συνέντευξή του πριν από τις θερινές διακοπές.

Για κυβερνητικές… προφάσεις εν αμαρτίαις κάνει λόγο η συμπρόεδρος του ακροδεξιού AfD, Άλις Βάιντελ.

«Η παραίτηση του Γενς Σπαν άργησε πολύ», έγραψε στο Χ, υπενθυμίζοντας προηγούμενα σκάνδαλα που είχαν ήδη επισκιάσει την πολιτική καριέρα του: από την υπερκοστολογημένη προμήθεια μασκών κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19, μέχρι την «αδιαφανή χρηματοδότηση» για την αγορά πολυτελούς βίλας, επίσης εν μέσω πανδημίας.

Ως επικεφαλής της κοινής κοινοβουλευτικής ομάδας CDU/CSU, ο Σπαν είχε συγκρουστεί επανειλημμένα με το AfD για θέματα εξωτερικής πολιτικής, δημοκρατικών αξιών και θεσμικών κανόνων.

Είχε προκαλέσει ωστόσο έντονες επικρίσεις για προσπάθειες «κανονικοποίησής» του, όταν υποστήριξε τον χειρισμό του ακροδεξιού κόμματος σε διαδικαστικό και οργανωτικό επίπεδο όπως οποιοδήποτε άλλο κόμμα της αντιπολίτευσης στην Ομοσπονδιακή Βουλή.

Μόλις τον περασμένο μήνα, εν τω μεταξύ, αποκαλύφθηκε -κατόπιν διαρροής δεδομένων από χάκερς- ότι ο Σπαν συμμετείχε πέντε φορές κατά το πρόσφατο παρελθόν σε κλειστά «Συνέδρια Διαλόγου» του φιλοτραμπικού Αμερικανο-γερμανού τεχνο-ολιγάρχη Πίτερ Τιλ, γνωστού για αντιδημοκρατικές θέσεις.

Υπεραμυνόμενος της εκεί παρουσίας του, ο Χριστιανοδημοκράτης πολιτικός δήλωσε ότι επιδιώκει πάντα τον διάλογο «με ανθρώπους που έχουν διαφορετικές απόψεις».

Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς στην ολομέλεια της Ομοσπονδιακής Βουλής, με τη συμπρόεδρο του ακροδεξιού AfD, Άλις Βάιντελ, στο φόντο (REUTERS/Maryam Majd)

«Kαυτό» φθινόπωρο

Παρότι οι Γερμανοί βουλευτές βρίσκονται ήδη σε θερινή ανάπαυλα, η Χριστιανική Ένωση αποφάσισε τη δια ζώσης εκλογή νέου επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας στις 29 του μήνα.

Οι φήμες οργιάζουν ότι ο καγκελάριος Μερτς θέλει στη θέση αυτή τη φορά έναν έμπιστό του, με ορθάνοιχτα τα σενάρια για ενδοκυβερνητικές «καραμπόλες».

Η γερμανική οικονομία εν τω μεταξύ αγκομαχά, με προβλέψεις για αναιμική ανάπτυξη φέτος.

Η δε δημοτικότητα του ίδιου του Φρίντριχ Μερτς βρίσκεται στο ναδίρ και παραμένει εξαιρετικά αμφίβολο οι όποιες αλλαγές στο υπουργικό συμβούλιο να την ενισχύσουν.

Στη νέα δημοσκόπηση της Insa, ο καγκελάριος είναι προτελευταίος στην κατάταξη δημοτικότητας των Γερμανών πολιτικών, μπροστά μόνο από τον Γενς Σπαν, ο οποίος έπιασε «πάτο».

Σταθερά στην κορυφή βρίσκεται ο Σοσιαλδημοκράτης υπουργός Άμυνας Μπόρις Πιστόριους, ακολουθούμενος από τον κρατιδιακό πρωθυπουργό της Βάδης-Βυρτεμβέργης Τζεμ Οζντεμίρ των Πρασίνων και τον Χριστιανοδημοκράτη πρωθυπουργό του κρατιδίου της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας, Χέντρικ Βουστ: πιθανολογούμενο διάδοχο του Μερτς, εάν και εφόσον ανοίξει στο CDU θέμα ηγεσίας.

Τέταρτη πιο δημοφιλής εν τω μεταξύ φιγουράρει πλέον η Άλις Βάιντελ, ενόσω το AfD είναι δημοσκοπικά πολύ κοντά στο να εκλέξει τον Σεπτέμβριο τον πρώτο ακροδεξιό επικεφαλής τοπικής κυβέρνησης στα μεταπολεμικά χρονικά της Γερμανίας.

Σε αυτό το φόντο, μάλιστα, η κυβέρνηση Μερτς προειδοποίησε πρόσφατα την κυβέρνηση Τραμπ στις ΗΠΑ να μην αναμιχθεί στις κρατιδιακές εκλογές του φθινοπώρου, μέσω του νέου προγράμματος επιχορηγήσεων που ανακοίνωσε το Στέιτ Ντιπάρτμεντ.

Υπό τον τίτλο «Ανάπτυξη Πολιτισμικών Δεσμών, Δημοκρατικής Ανθεκτικότητας και Κράτους Δικαίου στην Ευρώπη», απευθύνεται σε ΜΚΟ, ιδιωτικά ή δημόσια ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, κερδοσκοπικούς οργανισμούς ή επιχειρήσεις για «έρευνες, συνέδρια, πολιτιστικές δράσεις και υποστήριξη της κοινωνίας των πολιτών για την αντιμετώπιση των προκλήσεων που αφορούν την εθνική κυριαρχία, τη μετανάστευση, τη λογοκρισία και τη νομοθεσία, σύμφωνα με την κοινή πολιτική φιλοσοφία, το δίκαιο και την κοινή μας δυτική πολιτισμική κληρονομιά».