Η τελευταία δεκαετία έχει βρει την ελληνική φαρμακοβιομηχανία πιο δυνατή από ποτέ, καθώς ένα εκτεταμένο επενδυτικό πρόγραμμα από ελληνικές και πολυεθνικές εταιρείες αναδιαμορφώνει τον παραγωγικό χάρτη της χώρας.

Παράγοντες όπως νέες μονάδες παραγωγής, εκσυγχρονισμός εργοστασίων, επενδύσεις στην έρευνα και ανάπτυξη (R&D), αλλά και διεύρυνση των εξαγωγών συνθέτουν ένα περιβάλλον που ενισχύει τη φιλοδοξία της Ελλάδας να εξελιχθεί σε στρατηγικό παραγωγικό κέντρο φαρμάκου για την ευρωπαϊκή αγορά.

Παρατηρείται ότι τα τελευταία χρόνια έχουν δρομολογηθεί επενδύσεις εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ από ελληνικές φαρμακοβιομηχανίες αλλά και διεθνείς ομίλους, με στόχο την αύξηση της παραγωγικής δυναμικότητας, την ανάπτυξη νέων τεχνολογιών και τη δημιουργία προϊόντων υψηλής προστιθέμενης αξίας.

Παράλληλα, στη μετά-COVID εποχή, είδαμε την ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση ανέδειξε ως προτεραιότητα τη στρατηγική αυτονομία στον τομέα του φαρμάκου και τη μείωση της εξάρτησης από αγορές της Ασίας.

Η χώρα μας διαθέτει σημαντικά συγκριτικά πλεονεκτήματα όπως εξειδικευμένο επιστημονικό προσωπικό, ισχυρή παραγωγική τεχνογνωσία, ανταγωνιστικές μονάδες παραγωγής που πληρούν τα αυστηρότερα ευρωπαϊκά πρότυπα και εξαγωγικό προσανατολισμό σε περισσότερες από 140 χώρες.

Ταυτόχρονα, η αυξανόμενη δραστηριότητα στον συνεχώς εξελισσόμενο τομέα της έρευνας και ανάπτυξης δημιουργεί προϋποθέσεις ώστε η χώρα να προσελκύσει περισσότερες κλινικές μελέτες και επενδύσεις σε καινοτόμα φάρμακα.

Ωστόσο, η αναπτυξιακή αυτή δυναμική εξακολουθεί να σκοντάφτει σε ένα χρόνιο πρόβλημα: το υψηλό επίπεδο των υποχρεωτικών επιστροφών (clawback και rebates).

Οι φαρμακευτικές επιχειρήσεις επισημαίνουν ότι το υφιστάμενο πλαίσιο περιορίζει τη δυνατότητα προγραμματισμού νέων επενδύσεων, καθώς σημαντικό μέρος του κύκλου εργασιών επιστρέφει στο Δημόσιο για την κάλυψη της υπέρβασης της δημόσιας φαρμακευτικής δαπάνης.

Σύμφωνα με τον κλάδο, η σταδιακή αποκλιμάκωση του μηχανισμού αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη διατήρηση της επενδυτικής δυναμικής και την περαιτέρω ενίσχυση της παραγωγής.

Προς αυτή την κατεύθυνση, το επενδυτικό clawback λειτουργεί ως ένας μηχανισμός που επιτρέπει τον συμψηφισμό μέρους των υποχρεωτικών επιστροφών με επενδύσεις σε παραγωγικές εγκαταστάσεις και δραστηριότητες έρευνας και ανάπτυξης.

Η πρόσφατη επέκταση του πλαισίου για την περίοδο 2026-2027 αποσκοπεί στη διατήρηση των επενδυτικών κινήτρων, αν και εκπρόσωποι της αγοράς υποστηρίζουν ότι απαιτούνται περαιτέρω βελτιώσεις ώστε να ενισχυθεί η αποτελεσματικότητά του και να διευρυνθεί η συμμετοχή όλο και περισσότερων επιχειρήσεων.

Το επόμενο στοίχημα για τον κλάδο είναι η ισορροπία μεταξύ δημοσιονομικής βιωσιμότητας και αναπτυξιακής πολιτικής. Η διαμόρφωση ενός πιο προβλέψιμου θεσμικού πλαισίου, σε συνδυασμό με τη συνέχιση των επενδύσεων σε παραγωγή και καινοτομία, μπορεί να εδραιώσει την Ελλάδα ως έναν από τους σημαντικότερους φαρμακευτικούς κόμβους της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, ενισχύοντας παράλληλα την απασχόληση, τις εξαγωγές και την ανθεκτικότητα της ελληνικής οικονομίας.

Με πληροφορίες από ΣΦΕΕ, e-nomothesia.gr, e-forologia.gr, eefam.gr