Όχι στον πόλεμο στο Ιράν και από νεοσυντηρητικούς

Στο Κατάρ βρίσκονται οι αντιπροσωπείες της Ουάσιγκτον και της Τεχεράνης για τις διαπραγματεύσεις «ουσιαστικού» τερματισμού της σύγκρουσης, ενώ ορισμένοι υποστηρικτές του πολέμου στις ΗΠΑ ζητούν εδώ και εβδομάδες την επανάληψη των στρατιωτικών πληγμάτων εναντίον του Ιράν. Ποιος θα το πίστευε, ωστόσο, ότι το ενδεχόμενο επανέναρξης των συγκρούσεων βρίσκει αντίθετους ακόμα και τους επιφανέστερους νεοσυντηρητικούς, οι οποίοι κάνουν λόγο για «βλακεία» του Τραμπ;

Υπενθυμίζεται ότι το κίνημα των νεοσυντηρητικών ξεπήδησε τη δεκαετία του 1970 και έκτοτε είναι εκείνο που στήριξε τις περισσότερες στρατιωτικές επεμβάσεις των τελευταίων δεκαετιών. Με άλλα λόγια είναι η επιτομή αυτού λέμε «γεράκια» του πολέμου, με τον πόλεμο του Ιράκ να αποτελεί το πιο γνωστό τους «επίτευγμα» στην εξωτερική πολιτική.

Ωστόσο, δύο από τις εμβληματικές προσωπικότητες του νεοσυντηρητικού χώρου δεν έκρυψαν τη μεγάλη τους απογοήτευση για την κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ που ενέπλεξε τη χώρα στον πόλεμο με το Ιράν.

Η «βλακεία» του Τραμπ

«Ο πόλεμος άρχισε επειδή ο Τραμπ και η κυβέρνησή του είναι ανόητοι, απερίσκεπτοι και αλαζόνες, ενώ όσοι βρίσκονταν σε θέση να τον συγκρατήσουν – όπως οι γερουσιαστές Γουίκερ, Κρουζ και Γκράχαμ – απέτυχαν πλήρως να το κάνουν» ανέφερε στο The Bullwark ο Μπιλ Κρίστολ, πρώην Προσωπάρχης του Αντιπροέδρου των ΗΠΑ και ένας από τους βασικούς θεωρητικούς του πολέμου στο Ιράκ.

«Τα κακά νέα είναι ότι από τη στιγμή που ο Τραμπ είναι πρόεδρός μας, τη βλακεία, την απερισκεψία και την αλαζονεία του θα τις πληρώσει η χώρα. Και η ζημιά που έχει ήδη προκληθεί είναι πραγματική» λέει.

Κατά τον Κρίστολ, η Τεχεράνη απέδειξε ότι μπορεί να κλείσει τα Στενά του Ορμούζ και να επιτεθεί στους γείτονές της χωρίς να υποστεί συνέπειες. Αναφέρθηκε μάλιστα και στο γεγονός της ελάφρυνσης των κυρώσεων, της αποδέσμευσης σημαντικών περιουσιακών στοιχείων, στη σιωπηρή δυνατότητα του Ιράν να απαιτεί τέλη ή πολιτικά ανταλλάγματα για τη διέλευση των Στενών του Ορμούζ και στο πυρηνικό του πρόγραμμα.

Ο νεαρός Μπιλ Κριστολ χαιρετά τον πρόεδρο Richard Nixon στο Οβάλ Γραφείο του Λευκού Οίκου, στις 19 Αυγούστου 1970, ως ασκούμενος του προγράμματος White House Fellows. (Πηγή: Oliver Atkins / Richard Nixon Presidential Library and Museum (Public Domain), μέσω Wikimedia Commons).

«Το ιρανικό καθεστώς βγαίνει από τους τελευταίους τρεις μήνες ισχυρότερο» υποστηρίζει ο Κρίστολ. «Οι ΗΠΑ βγαίνουν αποδυναμωμένες. Πέρα από την αποτυχία να επιτύχουν τους πολεμικούς τους στόχους και πέρα από τις απώλειες σε στρατιώτες και οπλικά συστήματα, οι σύμμαχοί μας – από τον Περσικό Κόλπο έως την Ευρώπη και την Ασία – έχουν πλέον καταλάβει ότι δεν μπορούν να μας εμπιστεύονται».

«Μπορεί ο Τραμπ να κάνει ότι μπορεί για να συσκοτίσει την πραγματικότητα, αλλά κανείς όμως δεν πρέπει να ξεγελαστεί», σημειώνει. «Είναι μια θλιβερή αλλά αναπόφευκτη διαπίστωση ότι, στη συγκεκριμένη περίπτωση, η ήττα του Τραμπ είναι ταυτόχρονα και ήττα της Αμερικής. Και είναι σημαντικό να αναγνωριστεί ότι αυτή η ήττα θα είναι εξαιρετικά δύσκολο να αναστραφεί».

«37 μέρες βομβαρδισμών δεν κατάφεραν τίποτα»

Ακριβώς σε αυτό το συμπέρασμα καταλήγει και ο Ρόμπερτ Κέηγκαν, ένας τους σημαντικότερους νεοσυντηρητικούς αναλυτές της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής. Ενώ οι ήττες του παρελθόντος με κάποιο τρόπο αποκαταστάθηκαν ή μετριάστηκαν στην πορεία (αναφέρεται σε Περλ Χάρμπορ, Βιετνάμ ή Αφγανιστάν), υποστηρίζει ότι η ήττα στη σημερινή αντιπαράθεση με το Ιράν θα έχει εντελώς διαφορετικό χαρακτήρα.

«Δεν θα μπορεί ούτε να αποκατασταθεί ούτε να αγνοηθεί. Δεν θα υπάρξει επιστροφή στο προηγούμενο καθεστώς, ούτε κάποια τελική αμερικανική νίκη που θα αναιρέσει ή θα υπερκεράσει τη ζημιά που έχει ήδη γίνει» υποστηρίζει ο ίδιος στο περιοδικό The Atlantic.

Αυτοί που υποστηρίζουν την συνέχιση του πολέμου στο Ιράν «δεν μπορούν να εξηγήσουν πώς ένας νέος γύρος βομβαρδισμών θα πετύχει αυτό που δεν πέτυχαν οι 37 ημέρες βομβαρδισμών» λέει χαρακτηριστικά.

Ακόμη κι αν ο Τραμπ υλοποιούσε την απειλή του να καταστρέψει τον «πολιτισμό» του Ιράν με νέους βομβαρδισμούς, ο Κέηγκαν εκτιμά ότι η Τεχεράνη θα εξακολουθούσε να εκτοξεύει μεγάλο αριθμό πυραύλων και drones, δίχως να είναι σίγουρο ότι θα καταρρεύσει το καθεστώς.

«Μόλις λίγα επιτυχημένα πλήγματα θα αρκούσαν για να παραλύσουν τις πετρελαϊκές και ενεργειακές υποδομές της περιοχής για χρόνια, αν όχι για δεκαετίες, βυθίζοντας τον κόσμο, και τις ίδιες τις ΗΠΑ, σε μια παρατεταμένη οικονομική κρίση. Ακόμη κι αν ο Τραμπ επιθυμούσε να βομβαρδίσει το Ιράν ως μέρος μιας στρατηγικής εξόδου – επιδιώκοντας να εμφανιστεί σκληρός ώστε να καλύψει την υποχώρησή το υ- δεν μπορεί να το κάνει χωρίς να διακινδυνεύσει αυτή την καταστροφή. Αν αυτό δεν είναι ματ, βρίσκεται πολύ κοντά» σημειώνει.

Τα Στενά ισχυρότερα από το πυρηνικό πρόγραμμα

Με την επιβολή του νέου καθεστώτος στα Στενά – αν τελικά δηλαδή οι Ιρανοί κρατήσουν τον έλεγχο – ο Κέηγκαν εκτιμά ότι οι ΗΠA στην ευρύτερη περιοχή θα αποδειχτούν ένας «χάρτινος τίγρης», αναγκάζοντας τα κράτη του Κόλπου και τις υπόλοιπες αραβικές χώρες να προσαρμοστούν στη νέα πραγματικότητα που επιβάλλει το Ιράν.

«Όλα τα κράτη που εξαρτώνται από την ενέργεια του Περσικού Κόλπου θα χρειαστεί να διαμορφώσουν τις δικές τους συμφωνίες με το Ιράν. Τι άλλη επιλογή θα έχουν; Αν οι ΗΠΑ, με το πανίσχυρο πολεμικό τους ναυτικό, δεν μπορούν ή δεν θέλουν να ανοίξουν τα Στενά, καμία συμμαχία που διαθέτει μόνο ένα μικρό μέρος των αμερικανικών δυνατοτήτων δεν θα μπορέσει να το κάνει».

Συνεπώς, ο νεοσυντηρητικός αναλυτής θεωρεί ότι η δυνατότητα του Ιράν να κλείνει ή να ελέγχει τη ροή των πλοίων μέσω των Στενών είναι ισχυρότερη και πιο άμεση από τη θεωρητική ισχύ του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν. «Η ήττα των ΗΠΑ, επομένως, δεν είναι μόνο πιθανή αλλά και πιθανότατη» λέει.

Οι θέσεις αυτές των δύο συντηρητικών αναλυτών έκαναν μάλιστα τον πρώην ειδικό σύμβουλο του προέδρου Ρόναλντ Ρέιγκαν και σκληρό επικριτή των αμερικανικών επεμβάσεων, Ντάγκ Μπάντοου να λέει έκπληκτος: «Τσιμπάω τον εαυτό μου, αναρωτώμενος τι συμβαίνει».

*Στην κύρια φωτογραφία: Ο Μπιλ Κρίστολ μιλάει στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο της Αριζόνα, 2017. Φωτογραφία: Gage Skidmore μέσω Wikimedia Commons.