Εξοπλισμένο με τη μεγαλύτερη ψηφιακή κάμερα του κόσμου, το νέο αμερικανικό τηλεσκόπιο Vera Rubin ξεκίνησε την Τρίτη τα γυρίσματα ενός timelapse που θα παρακολουθήσει την εξέλιξη του Σύμπαντος για μια δεκαετία, μια φιλόδοξη προσπάθεια που ίσως προσφέρει λύση στα μεγάλα μυστήρια της σκοτεινής ύλης και της σκοτεινής ενέργειας.
Ικανό να διακρίνει ένα μπαλάκι του γκολφ από απόσταση 24 χιλιομέτρων, το Vera Rubin θα χαρτογραφεί ολόκληρο τον ουρανό του νοτίου ημισφαιρίου κάθε λίγες ημέρες.
Τοποθετημένο στην κορυφή του όρους Θέρο Πατσόν της Χιλής, το τηλεσκόπιο καταγράφει μεταβολές της θέσης και της φωτεινότητας περίπου 37 δισεκατομμυρίων άστρων και γαλαξιών, συλλέγοντας κάθε βράδυ 15 terabyte δεδομένων. Στη διάρκεια της επόμενης δεκαετίας, το Vera Rubin θα καλύψει κάθε σημείο του ουρανού περίπου 800 φορές
Η γιγάντια κάμερα του Vera Rubin έχει μέγεθος και βάρος αυτοκινήτου (SLAC)
Μόνο το πρώτο έτος λειτουργίας του, αναμένεται να παραγάγει περισσότερα δεδομένα από ό,τι έχουν προσφέρει όλα τα υπόλοιπα οπτικά τηλεσκόπια μαζί.
«Σήμερα, ξεκινάμε τα γυρίσματα της μεγαλύτερης κοσμικής ταινίας όλων των εποχών», δήλωσε ο Μπράιαν Στόουν, διευθυντής του Εθνικού Ιδρύματος Επιστημών των ΗΠΑ (NSF), το οποίο χρηματοδότησε το αστερισκοπείο των 800 εκατ. δολαρίων.
Οι παρατηρήσεις του Vera Rubin αναμένεται να προσφέρουν νέες πληροφορίες για τη σκοτεινή ύλη, ένα υποθετικό, αόρατο συστατικό του Σύμπαντος που εκτιμάται ότι υπερβαίνει κατά πέντε φορές τη μάζα της κανονικής ύλης. Το μυστηριώδες υλικό, πιστεύουν οι κοσμολόγοι, έπαιξε κρίσιμο ρόλο στη γέννηση των γαλαξιών.
Νέα δεδομένα θα μπορούσαν να προκύψουν και για τη σκοτεινή ενέργεια, έναν μυστηριώδη παράγοντα που πιστεύεται ότι προκαλεί την επιταχυνόμενη διαστολή του Σύμπαντος. Η φύση της παραμένει εντελώς άγνωστη.
Πιο κοντά στη γειτονιά μας, το Vera Rubin αναμένεται να ανακαλύψει εκατομμύρια νέους αστεροειδείς και κομήτες στο Ηλιακό Σύστημα. Ήδη από τους πρώτους μήνες μετά τα εγκαίνιά του το 2025, το τηλεσκόπιο ανακάλυψε 11.000 αστεροειδείς, ανάμεσά τους 33 που περιοδικά πλησιάζουν τη Γη.
Οι εικόνες καταγράφονται με μια ψηφιακή κάμερα των τριών τόνων, τη μεγαλύτερη που έχει κατασκευαστεί ποτέ, η οποία προσφέρει ανάλυση 3,2 gigapixel.
Το νέο αστεροσκοπείο βαφτίστηκε προς τιμήν της αμερικανίδας αστρονόμου Βέρα Ρούμπιν (1928-2016), η οποία ανακάλυψε τη δεκαετία του 1930 τις πρώτες ενδείξεις για την ύπαρξη της σκοτεινής ύλης.