Λύση στο κοσμικό μυστήριο των «μικρών κόκκινων κουκκίδων»

Οι αστρονόμοι είχαν μείνει να ξύνουν τα κεφάλια τους όταν το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb, σχεδιασμένο να κοιτάξει πιο μακριά από ποτέ στον χώρο και τον χρόνο, αποκάλυψε το 2022 ότι το νεαρό Σύμπαν ήταν γεμάτο από «μικρές κόκκινες κουκκίδες», αντικείμενα που κανείς δεν μπορούσε να εξηγήσει.

Τώρα, λεπτομερείς παρατηρήσεις μιας τέτοιας κουκκίδας δείχνουν να επιβεβαιώνουν ότι τα κόκκινα σπυράκια που σημάδεψαν την παιδική ηλικία του Σύμπαντος είναι μια νέα κατηγορία ουράνιου σώματος, μια διασταύρωση ανάμεσα σε άστρο και μαύρη τρύπα.

Σύμφωνα με ανακοίνωση της NASA, η νέα μελέτη προσφέρει τις «πειστικότερες ως σήμερα ενδείξεις» για το σενάριο του «άστρου μελανής οπής» (black hole star), μιας γιγάντιας σφαίρας αερίου που λάμπει σαν άστρο λόγω μιας τεράστιας μαύρης τρύπας που κρύβεται στο κέντρο της.

«Πιστεύω ότι μέρος της επιστημονικής κοινότητας συγκλίνει σε μια ενιαία εικόνα: ότι οι μικρές κόκκινες κουκκίδες μπορούν να εξηγηθούν από μοντέλα άστρων μελανών οπών» δήλωσε ο Βασίλι Κοκόρεφ του Πανεπιστημίου του Τέξας στο Όστιν, πρώτος συγγραφέας της μελέτης που δημοσιεύεται στο The Astrophysical Journal,

Η ανακάλυψη, γράφει η ομάδα του, ίσως απαντά στο μεγάλο ερώτημα του πώς σχηματίστηκαν οι υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες που εντοπίζονται στα κέντρα όλων των γαλαξιών.

Οι πιο μακρινές «μικρές κόκκινες κουκκίδες» βρίσκονται τόσο μακριά ώστε το φως τους χρειάστηκε 13,2 δισεκατομμύρια χρόνια για να φτάσει στη Γη -κάτι που σημαίνει ότι μας δίνουν μια εικόνα του Σύμπαντος όπως ήταν μόλις 600 εκατομμύρια χρόνια μετά τη Μεγάλη Έκρηξη.

Αρχικά οι αστρονόμοι πίστεψαν ότι τα μυστηριώδη αντικείμενα ήταν νεογέννητοι γαλαξίες, όμως οι μετέπειτα παρατηρήσεις έδειξαν πως πρόκειται για εξαιρετικά φωτεινά αλλά μικρά αντικείμενα, περίπου στο μέγεθος του Ηλιακού Συστήματος.

Από τις διάφορες εξηγήσεις που έχουν προταθεί, το σενάριο των άστρων μελανής οπής ταιριάζει περισσότερο με τις τελευταίες παρατηρήσεις της κουκκίδας «GLIMPSE-17775», τη λεπτομερέστερη φασματοσκοπική ανάλυση ενός τέτοιου σώματος.

Σύμφωνα με τη θεωρία των άστρων μελανής οπής, τα πρώτα άστρα του Σύμπαντος πήραν πελώριες διαστάσεις λόγω της αφθονίας πρώτων υλών -του υδρογόνου και του ηλίου από το οποίο αποτελείτο σχεδόν αποκλειστικά το νεογέννητο Σύμπαν.

Οταν αυτά τα γιγάντια άστρα έφτασαν στο τέλος της ζωής τους, ο πυρήνας τους κατέρρευσε και μετατράπηκε σε μαύρη τρύπα, αφήνοντας πίσω του το εξωτερικό στρώμα αερίου. Ενα μέρος του αερίου φτάνει σε ακραίες θερμοκρασίες καθώς περιφέρεται γύρω από την τρύπα και κάνει έτσι το όλο σύστημα να λάμπει σαν άστρο.

Αν οι μικρές κόκκινες κουκκίδες αποδειχθεί οριστικά πως είναι «άστρα μελανών οπών», η ανακάλυψη πιθανώς θα εξηγούσε πώς γεννήθηκαν οι πρώτες μαύρες τρύπες στο Σύμπαν, γύρω από τις οποίες σχηματίστηκαν αργότερα οι πρώτοι γαλαξίες.

Τα αντικείμενα αυτά ίσως είχαν καθοριστική σημασία για την εξέλιξη του κόσμου στη μορφή που έχει σήμερα.