Οι Σομαλοί πειρατές είδαν ευκαιρία για δράση χάρη στον πόλεμο στο Ιράν – Οι δυνάμεις αστυνόμευσης έχουν εκτραπεί αλλού

Ο χάρτης ασφαλείας στα διεθνή ύδατα έχει επηρεαστεί από τον πόλεμο στο Ιράν. Μεταξύ αυτών που έχουν εκμεταλλευθεί την αλλαγή είναι οι Σομαλοί πειρατές. Καθώς οι διεθνείς ναυτικές δυνάμεις μετακινήθηκαν προς τη Μέση Ανατολή, άλλες περιοχές έχουν μείνει ακάλυπτες.

Μόλις τον περασμένο Νοέβριο, ελληνόκτητο πλοίο έπεσε στα χέρια πειρατών.

Το περιοδικό ΤΙΜΕ, σε εκτεταμένο ρεπορτάζ του, επισημαίνει ότι από τον Μάρτιο, η ύποπτη πειρατική δραστηριότητα στα νερά που περιβάλλουν τη Σομαλία έχει αυξηθεί σε σύγκριση με τα προηγούμενα χρόνια. Τα στοιχεία της Υπηρεσίας Εμπορικού Εγκλήματος του Διεθνούς Εμπορικού Επιμελητηρίου (ICC-CCS) επιβεβαιώνουν τέσσερις επιβεβαιωμένες πειρατείες. Τρεις από αυτές εξακολουθούν να είναι ενεργές. Οι πειρατές έχουν κατάσχει το φορτίο πλοίων και κρατούν τα πληρώματα σε αιχμαλωσία.

How Trump’s war with Iran is giving Somali pirates an opening: https://t.co/krIdsy4E2a

— TIME (@TIME) May 27, 2026

Έχουν επίσης αναφερθεί σκάφη που δέχτηκαν πυρά και μάλιστα επιβιβάστηκαν σε αυτά από ύποπτους πειρατές. Επίσης, εταιρείες εμπορικών ναυτιλιακών πληροφοριών ανεβάζουν τον αριθμό των περιστατικών.

Σομαλοί πειρατές εν δράσει

Οι αναλυτές πιστεύουν ότι οι Σομαλοί πειρατές επανενεργοποιήθηκαν. Σύμφωνα με τον Σαλίμ Χαν, της εταιρείας ναυτιλιακών πληροφοριών Pole Star Global, «οι πειρατικές συμμορίες στη Σομαλία επανεκκινούν τις επιχειρηματικές τους δραστηριότητες. Έχουμε ήδη εντοπίσει 18 περιστατικά φέτος, περισσότερα από ολόκληρο το περασμένο έτος». Η εταιρεία λέει επίσης ότι ακόμη δεν έχει τελειώσει η «πειρατική περίοδος».

Somali pirates have released a new video of 17 hostages, including Pakistani nationals, hijacked aboard the merchant vessel MT Honour 25.

In the footage, Pakistani Second Officer Hussain Yousuf issues an urgent appeal to the Government of Pakistan for immediate intervention and… pic.twitter.com/rXesjqu0JR

— SILENT BRIEF (@SilentBriefHQ) May 16, 2026

«Πειρατική περίοδος» είναι η εποχή του χρόνου που η περιοχή είναι συνήθως απαλλαγμένη από μουσώνες. Και αυτό πιο ήρεμα νερά, άρα ιδανικές συνθήκες για πειρατεία. «Μας απομένουν λίγες μέρες πριν ξεκινήσει η πρώτη περιφερειακή περίοδος των μουσώνων στα μέσα Ιουνίου», σύμφωνα με τον Χαν. Ο οποίος εκτιμά ότι από τον Σεπτέμβριο μέχρι το τέλος του έτους, θα υπάρχει ακόμη μεγαλύτερη δραστηριότητα. «Οι συνθήκες που οδήγησαν σε αυτήν την αύξηση δεν θα έχουν εξαφανιστεί», εξηγεί στο ΤΙΜΕ.

Somali pirates are making a return to the seas after several years, hijacking vessels and holding crew members captive.

Attacks have been occurring in the Western Indian Ocean, affecting seafarers on some of the world’s busiest shipping routes.

🎧 Remarkable stories of sailors… pic.twitter.com/os9w07q0Rt

— BBC World Service (@bbcworldservice) May 20, 2026

Αλλά εκτός από τον καλό καιρό, έχει μετατοπιστεί η εστίαση των ναυτικών και των ναυτιλιακών υπηρεσιών από το Κέρας της Αφρικής στη Μέση Ανατολή. Αναλυτές θαλάσσιας ασφάλειας λένε ότι η στρατιωτική συγκέντρωση γύρω από το Ιράν και το Στενό του Ορμούζ πιθανότατα είχε εκτρέψει πόρους και προσοχή από τις προσπάθειες καταπολέμησης της πειρατείας. Έτσι, έχει καταστεί πιο δύσκολο για τις ΗΠΑ και τη Βρετανία να παρακολουθούν και να αποτρέπουν την πειρατική δραστηριότητα.

Αυτή η μετατόπιση έχει συνέπειες. Οι Σομαλοί πειρατές έχουν κεντρίσει το ενδιαφέρον από την περίοδο 2009-2011. Τότε είχαν καταγραφεί έως και 200 περιστατικά πειρατείας. Και έκτοτε άρχισε η αστυνόμευση από διεθνείς δυνάμεις.

Ο ρόλος των ΗΠΑ

Όπως επισημαίνει ο Μανού Λεκούνζι, του Πανεπιστημίου του Αμπερντίν (Σκωτία), «η σομαλική κυβέρνηση δεν είναι πραγματικά αρκετά σταθερή για να αντιμετωπίσει η ίδια αυτό το ζήτημα». Για τον λόγο αυτό, βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στις ΗΠΑ για ναυτική υποστήριξη και στη Βρετανία για συστήματα πληροφοριών.

Συνεπώς, τώρα που η προσοχή των ΗΠΑ επικεντρώθηκε στην Αραβική Θάλασσα, απαιτώντας από τους Ευρωπαίους να συμμετάσχουν στις επιχειρήσεις στο Ορμούζ, δεν υπάρχει αστυνόμευση.

Οι Σομαλοί πειρατές κατάλαβαν ότι η ισορροπία κινδύνου-ανταμοιβής έχει αλλάξει. Άρα, μπορεί να τη γλιτώσουν καταλαμβάνοντας ένα μικρό πετρελαιοφόρο και κρατώντας αιχμαλώτους το πλήρωμα.

Η UKMTO, οργανισμός με επικεφαλής το Βασιλικό Ναυτικό που μεταδίδει συμβουλευτικά σημειώματα ασφαλείας στους ναυτικούς, εξέδωσε προειδοποίηση στις 12 Μαΐου. Σε αυτήν χαρακτήρισε την απειλή της πειρατείας στην περιοχή «σοβαρή».

Άλλο ένα εμπόδιο στη ναυσιπλοΐα

Αυτή η εξέλιξη έχει πολλές συνέπειες, πέρα ​​από τον άμεσο κίνδυνο για τα πλοία και τα πληρώματα. Μεταξύ άλλων θα έχει αντίκτυπο στην ευρύτερη περιφερειακή ασφάλεια. Επίσης, θα μπορούσε να αυξήσει το κόστος για το παγκόσμιο εμπόριο.

Και μάλιστα σε περίοδο παγκόσμιας αστάθειας. Οι Χούθι της Υεμένης διαταράσσουν τη ναυτιλία στην Ερυθρά Θάλασσα εδώ και χρόνια. Βάλλουν κατά φορτηγών πλοίων και αμερικανικών πολεμικών.

Το κόστος στο παγκόσμιο εμπόριο δεν είναι θεωρητικό. Στο αποκορύφωμα της κρίσης της πειρατείας στη Σομαλία, η Παγκόσμια Τράπεζα εκτίμησε ότι η πειρατεία κόστιζε στην παγκόσμια οικονομία περίπου 18 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως σε αυξημένο κόστος εμπορίου. Και σε αυτά δεν περιλαμβάνονται τα λύτρα που καταβάλλονταν στους ίδιους τους πειρατές.

Η πειρατεία αυξάνει το κόστος της ναυτιλίας. Η ασφάλιση των πλοίων αυξάνεται, εάν οι εταιρείες είναι πρόθυμες να καλύψουν τα σκάφη. Τα σκάφη πρέπει επίσης να υιοθετήσουν ακριβά προστατευτικά μέτρα. Από συρματοπλέγματα έως ιδιωτικούς αστυνομικούς.

Επίσης, οι εξαγωγείς που μεταφέρουν από την Ασία στις ΗΠΑ μπορεί να χρειαστεί να ακολουθήσουν μεγαλύτερες διαδρομές. Άρα θέλουν περισσότερα –πανάκριβα πλέον- καύσιμα. Και οι μεταφορές καθυστερούν.

Εκατομμύρια για λύτρα

Η κύρια πληρωμή για τους πειρατές προέρχεται από τις απαιτήσεις λύτρων για την επιστροφή του φορτίου και του πληρώματος. Το ποσό μπορεί να είναι αρκετά εκατομμύρια δολάρια ανά πλοίο που καταλαμβάνεται.

«Δεν έχουμε ακόμη ακούσει για πώληση αγαθών επί του πλοίου, καθώς αυτό θα απαιτούσε δεξιότητες που οι πειρατές πιθανότατα δεν έχουν και θα ήταν περίπλοκο», λέει ο διευθυντής του ICC-CCS, Σάιρους Μόντι. Ο οποίος εκτιμά ότι η κλοπή του φορτίου θα μπορούσε επίσης να μειώσει τις πληρωμές λύτρων. «Θα πρέπει επίσης να βρείτε αγοραστές πρόθυμους να αγοράσουν κλεμμένα αγαθά από πειρατές», προσθέτει.

Οι αναλυτές λένε, ωστόσο, ότι οι ελλείψεις πετρελαίου και η ύπαρξη του σκιώδους στόλου της Ρωσίας, θα μπορούσαν να σημαίνουν ότι μια εναλλακτική, πιο σκοτεινή αγορά ανοίγεται στους πειρατές.

Ο κύριος κίνδυνος εδώ είναι ότι οι συνθήκες που επέτρεψαν την επανεμφάνιση της πειρατείας παραμένουν σε ισχύ. Ακόμα και αν τερματιστεί η σύγκρουση με το Ιράν, η εκεχειρία και η ασφάλεια του Στενού του Ορμούζ θα εξακολουθούν να απορροφούν πόρους.

Χρειάζεται διεθνής προσπάθεια για την αστυνόμευση των υδάτων στα ανοιχτά της Σομαλίας, προειδοποιούν οι αναλυτές. Διότι, η τελευταία αναζωπύρωση κινδυνεύει να γίνει αυτοσυντηρούμενη: οι πειρατές συνεχίζουν να λειτουργούν, οι υποστηρικτές τους συνεχίζουν να επωφελούνται και κάθε επιτυχημένη επίθεση βοηθά στη χρηματοδότηση της επόμενης.

• Mε στοιχεία από το ΤΙΜΕ.