Έρευνα: Η διαφθορά μεγαλύτερος εχθρός μας από τους Ρώσους, λένε οι Ουκρανοί

Ενώ Κίεβο και Μόσχα συνεχίζουν την ανταλλαγή αιχμαλώτων πολέμου δίχως όμως να διαφαίνεται στο άμεσο μέλλον ο τερματισμός του, οι Ουκρανοί πολίτες δείχνουν περισσότερο ενοχλημένοι από τη δική τους κυβέρνηση παρά από τις δυνάμεις εισβολείς των Ρώσων, προτάσσοντας τη διαφθορά ως το βασικό τους πρόβλημα.

Σύμφωνα με δημοσκόπηση του Διεθνούς Ινστιτούτου Κοινωνιολογίας Κιέβου (KIIS) το 54% των ερωτώμενων θεωρεί τη διαφθορά στην εξουσία τη μεγαλύτερη απειλή για την ανάπτυξη της Ουκρανίας. Η στρατιωτική επιθετικότητα θεωρείται μεγαλύτερη απειλή (σε σύγκριση με τη διαφθορά) από το 39% των ερωτώμενων ενώ ένα 7% δεν μπόρεσε να αποφασίσει.

Σε σύγκριση με τον Μάιο του 2024, υπήρχαν λιγότεροι αναποφάσιστοι. Αντίθετα, υπήρχαν ελαφρώς περισσότεροι άνθρωποι που επέλεξαν και τις δύο ουσιαστικές απαντήσεις.

Σημειώνεται ότι η πανεθνική ουκρανική έρευνα διεξήχθη δια τηλεφωνικών συνεντεύξεων το διάστημα 20-27 Απριλίου 2026 σε δείγμα 1.005 ερωτώμενων που διέμεναν σε επικράτεια ελεγχόμενη από το Κίεβο.

Όπως είναι φυσικό, όσο λιγότερο εμπιστεύονται οι ερωτώμενοι τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι, τόσο συχνότερα μιλούν για τη διαφθορά ως σημαντικότερο πρόβλημα από τον πόλεμο.

Έτσι, μεταξύ εκείνων που «δεν εμπιστεύονται καθόλου» τον Ζελένσκι, η άποψη ότι η διαφθορά αποτελεί μεγαλύτερη απειλή είναι απολύτως κυρίαρχη (76% έναντι 16% που μιλούν για τον πόλεμο). Όσον αφορά την «ειρηνευτική πρόταση», η άποψη για την πρωτεύουσα σημασία της διαφθοράς είναι απολύτως κυρίαρχη μεταξύ εκείνων που «συμφωνούν εύκολα» με την αποχώρηση στρατευμάτων από την περιφέρεια του Donetsk με αντάλλαγμα εγγυήσεις ασφαλείας. Ακόμα και όσοι από τους ερωτώμενους εμφανίζονται πιο αδιάλλακτοι όσον αφορά την αποχώρηση των ουκρανικών δυνάμεων από το Ντονέτσκ και πάλι η διαφθορά είναι μεγαλύτερη απειλή απ’ ότι οι Ρώσοι.

«Είναι αδύνατο να αποφευχθεί το ζήτημα της διαφθοράς. Το ζήτημα αυτό αποτελεί εξαιρετικά ισχυρό ερέθισμα, ειδικά για μια ψυχολογικά εξαντλημένη κοινωνία» αναφέρει ο διευθυντής του KIIS Αντόν Γκρουσένσκι. «Όπως δείξαμε, όταν θέτουμε ανοικτή ερώτηση, οι άνθρωποι αντιλαμβάνονται τους πραγματικά υπαρξιακούς κινδύνους του πολέμου και τον χαρακτηρίζουν ως τη μεγαλύτερη πρόκληση. Ωστόσο, όταν διαβάζουμε απευθείας τη λέξη «διαφθορά» στους ερωτώμενους, αυτή προκαλεί έντονα συναισθήματα και στερεότυπα (και συχνά «θολώνει» κάθε λογική σκέψη)».

«Βλέπουμε ότι ακόμη και μεταξύ εκείνων που «εμπιστεύονται πλήρως» τον Πρόεδρο, σχεδόν οι μισοί θεωρούν τη διαφθορά μεγαλύτερη απειλή για την Ουκρανία από τον πόλεμο. Αντικειμενικά, αυτή είναι μια λανθασμένη άποψη, καθώς ο πόλεμος που διεξάγει η Ρωσία αποσκοπεί στην εξαφάνιση της Ουκρανίας και των Ουκρανών από προσώπου γης· αποτελεί κίνδυνο θανάτου ολόκληρου του ουκρανικού έθνους» υπογραμμίζει με μια ίσως υπερβολή.

Στη συνέχεια προσθέτει ότι οι ουκρανικές αρχές δεν διαθέτουν επαρκή εμπιστοσύνη από την κοινωνία ώστε να θεωρούν τα ζητήματα διαφθοράς ως δευτερεύοντα ή ως κάτι που μπορεί να «περιμένει» μέχρι το τέλος του πολέμου. «Επομένως, η κατάλληλη επικοινωνία από τις αρχές, που να αποδεικνύει πραγματική δέσμευση για την καταπολέμηση της διαφθοράς, αποτελεί επείγουσα ανάγκη».

Πόσο αισιόδοξοι είναι οι Ουκρανοί

Το επίπεδο αισιοδοξίας έχει μειωθεί ελαφρώς από τον Ιανουάριο του 2026, αλλά παραμένει αρκετά υψηλό. Συγκεκριμένα, το 63% των Ουκρανών είναι αισιόδοξοι για το μέλλον της Ουκρανίας (τον Ιανουάριο ήταν 66%). Από την άλλη πλευρά, το ποσοστό των απαισιόδοξων είναι 25% (ήταν 22%).  Πάντως από την αρχή του πολέμου το 2022 το επίπεδο αισιοδοξίας έχει μειωθεί αισθητά για το μέλλον της χώρας.

«Κρατικιστική άποψη»

Τέλος σχεδόν οι μισοί Ουκρανοί (48%) δείχνουν διατεθειμένοι να εγκριθούν όλες οι μεταρρυθμίσεις και οι αποφάσεις ώστε να ληφθούν χρήματα και να μπορέσουν να χρηματοδοτηθούν η άμυνα, τα κοινωνικά προγράμματα κ.λπ. (η θετική πλευρά), ακόμα και αν συνοδευτούν με αυξήσεις φόρων.

Αντίθετα, το 30% πιστεύει ότι οι αντιδημοφιλείς αποφάσεις και οι αυξήσεις φόρων πρέπει να εγκαταλειφθούν, ακόμη κι αν αυτό σημαίνει έλλειψη χρημάτων για την άμυνα ή τα κοινωνικά προγράμματα. Ένα σημαντικό ποσοστό ερωτώμενων (22%) δεν μπόρεσε να διαμορφώσει άποψη.

«Βλέπουμε ότι μεταξύ των Ουκρανών υπερισχύει η κρατικιστική άποψη (αν και όχι απόλυτα), ότι οι αντιδημοφιλείς αποφάσεις και οι αυξήσεις φόρων αποτελούν αναγκαίο βήμα για την επιβίωση της Ουκρανίας. Φυσικά, το γεγονός ότι το 1/3 των Ουκρανών είναι έτοιμο να διακινδυνεύσει τη σταθερότητα της χρηματοδότησης της άμυνας και των κοινωνικών προγραμμάτων αποτελεί ανησυχητικό αποτέλεσμα και απαιτεί την προσοχή όλων όσοι ενδιαφέρονται για τη μοίρα της Ουκρανίας. Ωστόσο, προς το παρόν η κοινή γνώμη φαίνεται περισσότερο να στηρίζει όσους αναγνωρίζουν την κρίσιμη σημασία της συνεργασίας με τη Δύση για την εξασφάλιση ζωτικής σημασίας χρηματοδότησης» λέει ο Γκρουσένσκι.

Είναι ενδιαφέρον ότι σε αυτή την ερώτηση μόνο μεταξύ εκείνων που «δεν εμπιστεύονται καθόλου» τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι υπάρχουν ελαφρώς περισσότεροι άνθρωποι που υποστηρίζουν την απόρριψη των αντιδημοφιλών αποφάσεων. Ταυτόχρονα, τόσο μεταξύ εκείνων που «μάλλον δεν εμπιστεύονται» όσο και μεταξύ εκείνων που εμπιστεύονται («μάλλον» ή «απόλυτα»), υπερισχύει η άποψη ότι η Ουκρανία πρέπει να εγκρίνει τα πάντα για να λάβει χρηματοδότηση.

Επίσης, το ποσοστό όσων υποστηρίζουν την απόρριψη αντιδημοφιλών αποφάσεων υπερισχύει μεταξύ των ερωτώμενων που συμφωνούν εύκολα με την πρόταση αποχώρησης ουκρανικών στρατευμάτων από την περιφέρεια του Donetsk με αντάλλαγμα εγγυήσεις ασφαλείας. Ακόμη και μεταξύ εκείνων για τους οποίους αυτή η πρόταση είναι «δύσκολη αλλά αποδεκτή», υπερισχύει το ποσοστό όσων πιστεύουν ότι είναι αναγκαίο να εγκριθούν όλες οι αποφάσεις για να εξασφαλιστεί χρηματοδότηση. Και μεταξύ εκείνων που απορρίπτουν κατηγορηματικά μια τέτοια πρόταση, υπάρχουν περισσότεροι που υποστηρίζουν την έγκριση όλων των αποφάσεων (αν και το 1/4 όσων απορρίπτουν κατηγορηματικά τέτοιες απαιτήσεις, αντίθετα, είναι έτοιμοι να διακινδυνεύσουν τη χρηματοδότηση της άμυνας και λένε ότι η Ουκρανία πρέπει να εγκαταλείψει τις αντιδημοφιλείς αποφάσεις).