Με μικρά βηματάκια συγκλίνει προς τον κυβερνώντα συστημικό νεοφιλελευθερισμό και την πολιτικά επικρατούσα βιομηχανική ελίτ της Γαλλίας ο νέος ηγέτης της Εθνικής Συσπείρωσης Ζορντάν Μπαρντελά, παίρνοντας ταυτόχρονα αποστάσεις από τη «φυσική» ηγέτιδα του χώρου της γαλλικής Ακροδεξιάς και μέντορά του, Μαρίν Λεπέν.

Εξάλλου οι προεδρικές εκλογές του Απριλίου 2027 αχνοφαίνονται στον ορίζοντα και δίχως την ανοχή τουλάχιστον -αν όχι την υποστήριξη- του «συστήματος», ελπίδες για εκλογή ενός υποψηφίου από τα διαβόητα «άκρα» δεν υπάρχουν.

Μόλις μια βδομάδα μετά από το πολυσυζητημένο πρόγευμα που του πρόσφερε στις 20 Απριλίου η μεγαλύτερη εργοδοτική Ένωση της χώρας, Medef, ο Μπαρντελά διαφοροποιήθηκε από τη Λεπέν σε ένα θέμα καθοριστικό για τις σχέσεις της πολιτικής με την οικονομική εξουσία σε κάθε σύγχρονη δυτική Δημοκρατία: το θέμα της φορολόγησης των επιχειρήσεων.

Αφορμή η ανακοίνωση των οικονομικών αποτελεσμάτων πρώτου τριμήνου της εταιρείας πετρελαίου και φυσικού αερίου TotalEnergies, που αποκάλυψε μια εκρηκτική αύξηση του τζίρου και των κερδών του γιγαντιαίου ομίλου, που όπως όλες οι επιχειρήσεις του κλάδου επωφελείται από την ενεργειακή κρίση που πυροδότησε ο πόλεμος στο Ιράν. Λίγες ώρες μετά από την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων της TotalEnergies, το Σοσιαλιστικό Κόμμα υπέβαλε δημοσίως πρόταση για «φορολόγηση των υπερκερδών» του ομίλου.

Τρελά κέρδη

Η TotalEnergies, που συγκαταλέγεται στο Top-6 των ενεργειακών γιγάντων του πλανήτη, ανακοίνωσε για το τρίμηνο Ιανουαρίου-Μαρτίου κέρδη σαφώς υψηλότερα από τις προσδοκίες της αγοράς. Εμφάνισε συγκεκριμένα κέρδη 5,4 δισ. δολαρίων ενώ η μέση εκτίμηση των αναλυτών ήταν 5 δισ. δολάρια. Πρόκειται για εκτίναξη της κερδοφορίας του ομίλου κατά 29% συγκριτικά με το αντίστοιχο χρονικό διάστημα πέρυσι.

Το γαλλικό Σοσιαλιστικό Κόμμα μίλησε για την «ανάγκη φορολόγησης των υπερκερδών όσων επωφελούνται από την κρίση», πυροδοτώντας πολιτικές πιέσεις προς την εταιρεία αλλά και προς την κυβέρνηση του Παρισιού για να παρέμβει.

Σημειωτέον ότι το προηγούμενο χρονικό διάστημα η TotalEnergies είχε επιβάλει πλαφόν στις τιμές των καυσίμων στα πρατήριά της σε ολόκληρη τη Γαλλία, ενώ το απόγευμα της Κυριακής, 3 Μαΐου, και ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνί κάλεσε την εταιρεία να προχωρήσει σε «νέα γενναία μείωση του πλαφόν των τιμών στις αντλίες», προκειμένου «να αναδιανείμει η TotalEnergies τα κέρδη που αποκόμισε χάρη στην εκτίναξη των τιμών του αργού πετρελαίου στις διεθνείς αγορές».

Ημέρες πριν από την Κυριακάτικη παρέμβαση του πρωθυπουργού όμως, την περασμένη Τετάρτη συγκεκριμένα, η Μαρίν Λεπέν είχε ταχθεί υπέρ του πιο ριζοσπαστικού μέτρου που πρότεινε το Σοσιαλιστικό Κόμμα, υπέρ της ψήφισης νόμου δηλαδή από την κυβερνηση που θα προβλέπει τη φορολόγηση δηλαδή των «υπερκερδών» της TotalEnergies.

«Όχι νέοι φόροι»

Την ίδια ημέρα ερωτηθείς ο Ζορντάν Μπαρντελά οταν ρωτήθηκε από το κανάλι BFMTV σχετικά με τον νόμο που πρότεινε το Σοσιαλιστικό Κόμμα (PS) εμφανίστηκε επιφυλακτικός. «Δεν πρέπει να αποκλείσουμε τίποτα, αλλά δεν πιστεύω ότι σε μια χώρα που φορολογεί με μέσο συντελεστή 46% τα κέρδη και τα εισοδήματα είναι προτεραιότητα να εφεύρουμε πάλι νέους φόρους», απάντησε ο ηλικίας 30 ετών πολιτικός.

«Στην πραγματικότητα, στην περίπτωση της TotalEnergies, ένας τέτοιος φόρος θα ήταν περίπλοκος στην εφαρμογή του, καθώς ο γαλλικός γίγαντας πραγματοποιεί το μεγαλύτερο μέρος των κερδών του στο εξωτερικό», γράφει στη «Les Echos» η Αν Φέιτς.

«Ο πετρελαϊκός όμιλος πιστεύει επίσης ότι έχει κάνει το καθήκον του για να υποστηρίξει τη γαλλική αγοραστική δύναμη ενόψει των αυξανόμενων τιμών καυσίμων ανακατανέμοντας τα κέρδη του, καθώς αποφάσισε να περιορίσει τις τιμές των πρατηρίων καυσίμων στα πρατήριά του σχεδόν από την αρχή της σύγκρουσης στο Ιράν», προσθέτει η ρεπόρτερ.

Το βράδυ της Τετάρτης ο Ζορντάν Μπαρντελά επαίνεσε αυτή την προσπάθεια του ενεργειακού κολοσσού και εξέφρασε την ελπίδα του ότι «αυτή η προσπάθεια θα συνεχιστεί».

«Μέτρο κοινωνικής δικαιοσύνης»

Την ίδια ώρα με ανάρτηση της στο κοινωνικό δίκτυο X η Μαρίν Λεπέν υποστήριζε απερίφραστα, δίχως επιφυλάξεις και αστερίσκους την «επιβολή φόρου στα υπερκέρδη», αναδημοσιεύοντας μάλιστα ένα μήνυμά της από το 2024 στο οποίο υπερασπιζόταν αυτή τη θέση.

«Όταν μια εταιρεία όπως η TotalEnergies πραγματοποιεί πρόσθετα κέρδη που συνδέονται με μια διεθνή κρίση ή μια έκτακτη κατάσταση, όπως συμβαίνει σήμερα με τον πόλεμο στο Ιράν, είναι φυσιολογικό να μπορεί να συμβάλει στην εθνική προσπάθεια μέσω ενός εξαιρετικού φόρου επί των υπερκερδών που έχει πραγματοποιήσει», έγραψε η Λεπέν, θεωρώντας την όλη ιδέα ως «μέτρο κοινωνικής δικαιοσύνης».

Οι διαφορετικές προσεγγίσεις μεταξύ Λεπέν και Μπαρντελά στο φλέγον ζήτημα της φορολόγησης των επιχειρήσεων και εν γένει των εχόντων και κατεχόντων «έγιναν ακόμα πιο αισθητές καθώς προέκυψαν έπειτα από συναντήσεις που είχαν αμφότεροι οι ηγέτες της Εθνικής Συσπείρωσης με κορυφαία επιχειρηματικά στελέχη της χώρας», γράφει η «Les Echos».

Πολιτική κατευνασμού

Η Αν Φέιτς θυμίζει ότι, εκτός από το πρόγευμα που παρέθεσε η Medef στον Μπαρντελά, τόσο αυτός όσο και η Λεπέν συμμετείχαν σε σειρά εκδηλώσεων όπου ήταν παρούσα η γαλλική εργοδοσία και κατά τις οποίας μάλιστα αμφότεροι οι πολιτικοί ηγέτες της Ακροδεξιάς προέβησαν σε «δηλώσεις φιλοεπιχειρηματικότητας».

Από τηλεοράσεως, ωστόσο, ο Μπαρντελά διαβεβαίωσε τους Γάλλους – κύριος αποδέκτης των λόγων του βέβαια ήταν η επιχειρηματική κοινότητα – ότι «δεν είναι Αριστερός» και ότι «δεν ντρέπεται για τις επιχειρήσεις». Είναι προφανής η προσπάθεια του νεαρού πολιτικού να διαλύσει την καχυποψία με την οποία αντιμετωπίζει ο επιχειρηματικός κόσμος της Γαλλίας το οικονομικό πρόγραμμα του RN.

«Αντίθετα, η Μαρίν Λεπέν περιγράφει εδώ και καιρό τις μεγάλες εταιρείες ως μέρη ενός ‘συστήματος’  στο οποίο η ίδια και το κόμμα της αντιτίθενται, υποστηρίζοντας μια προσέγγιση της οικονομίας περισσότερο ‘λαϊκή και κρατικιστική’ παρά φιλελεύθερη», γράφει η ρεπόρτερ της «Les Echos». Σχηματικά θα έλεγε κανείς ότι ενώ η πολιτική και η φρασεολογία του Μπαρντελά κατατείνουν σε μια «κυβερνώσα Ακροδεξιά», εκείνες της Λεπέν επιμένουν «εθνικοσοσιαλιστικά».

«Ένα όραμα, ένα πρόγραμμα»

Σύμφωνα με στέλεχος του RN, πάντως, παρά τις διαφορετικές προσεγγίσεις Λεπέν και Μπαρντελά δεν πρέπει να βγάλει κανείς το συμπέρασμα ότι οι δύο ηγέτες της Ακροδεξιάς έχουν αντίθετες θέσεις στο θέμα της φορολόγησης.

«Ο Ζορντάν Μπαρντελά και η Μαρίν Λεπέν έχουν μοιράσει την εκπροσώπηση του κόμματος στα μέσα ενημέρωσης, καθώς υπάρχει μόνο ένα όραμα και ένα πρόγραμμα. Πιστεύουν ότι η υγιής οικονομία και οι ισχυρές επιχειρήσεις είναι απαραίτητες προϋποθέσεις για τη χρηματοδότηση του κοινωνικού μοντέλου της Γαλλίας», υποστηρίζει ανωνύμως στη «Les Echos» το στέλεχος της Εθνικής Συσπείρωσης.

Είναι αβέβαιο, ωστόσο, εάν αυτή η διπλή γλώσσα θα μπορέσει να συνεχιστεί το επόμενο διάστημα, καθώς ο μελλοντικός υποψήφιος του RN για την προεδρία κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας θα πιεστεί από τους δημοσιογράφους να διευκρινίσει τη θέση του κόμματος σε συγκεκριμένα ζητήματα, μεταξύ αυτών και στο θέμα της φορολόγησης των υπερκερδών των επιχειρήσεων, όπως επισημαίνει η ρεπόρτερ της οικονομικής εφημερίδας.

«Αν ο Ζορντάν Μπαρντελά είναι τελικά ο υποψήφιός μας, θα έπρεπε να υιοθετήσει μια ευρύτερη πλατφόρμα έναντι των αντιπάλων του», πιστεύει ένας βουλευτής της Εθνικής Συσπείρωσης, ο οποίος ελπίζει ότι εν τέλει θα επιτραπεί στη Μαρίν Λεπέν να θέσει υποψηφιότητα στις προεδρικές εκλογές.

Η απάντηση σ’ αυτό θα δοθεί στις 7 Ιουλίου, όταν θα εκδικαστεί η έφεση της ηλικίας 69 ετών πολιτικού στην υπόθεση υπεξαίρεσης ευρωπαϊκών πόρων για την οποία καταδικάστηκε το 2025 σε 4ετή φυλάκιση και 5ετή στέρηση των πολιτικών της δικαιωμάτων.

Πηγή: ΟΤ