Διεθνής Οργάνωση Εργασίας: Ποια επαγγέλματα απειλεί περισσότερο η τεχνητή νοημοσύνη και ποια όχι

Πες μου τι δουλειά κάνεις, να σου πω πόσο κινδυνεύεις να σε αντικαταστήσει η τεχνητή νοημοσύνη. Θα μπορούσε να είναι ψυχαγωγικό κουίζ για να περνάει η ώρα, αν δεν ήταν απλώς ανατριχιαστικό. Νέα μελέτη της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ΔΟΕ), συγκρίνει τους δείκτες έκθεσης επαγγελμάτων στην τεχνητή νοημοσύνη, ανάλογα με διαφορετικά μεθοδολογικά μοντέλα.  Διαπιστώνει ότι καθώς οι τεχνολογικές εξελίξεις τρέχουν με ιλιγγιώδη ταχύτητα, τα δεδομένα αλλάζουν και οι «δείκτες κινδύνου» μετατοπίζονται.

Τα ρετιρέ κινδυνεύουν περισσότερο από την τεχνητή νοημοσύνη;

Οι παλιότερες διαθέσιμες μελέτες για την πληροφορική και την αυτοματοποίηση υποδείκνυαν ότι οι χαμηλόμισθοι εργαζόμενοι σε επαναλαμβανόμενες, ρουτινιάρικες χειρωνακτικές ή υπαλληλικές εργασίες διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο. Σε αυτούς συμπεριλαμβάνονται και επαγγέλματα που σχετίζονται με τη μηχανική.

Αντίθετα, νεότερες έρευνες, που αξιολογούν τις πραγματικές δυνατότητες της σύγχρονης γενετικής τεχνητής νοημοσύνης, αναδεικνύουν μια διαφορετική εικόνα. Τα επαγγέλματα με υψηλότερη έκθεση είναι εκείνα που απαιτούν ανάλυση, συλλογισμό, συγγραφή και διαχείριση πληροφοριών. Σε γενικές γραμμές τα λεγόμενα επαγγέλματα γνώσης – διανοητικής εργασίας είναι από τα πλέον εκτεθειμμένα. Σε επίπεδο ιεραρχίας έχει αποδειχθεί ότι κινδυνεύουν περισσότερο οι θέσεις διοίκησης και διεύθυνσης.

Το μέλλον δεν είναι προδιαγεγραμμένο

Πριν αρχίσουμε να ψάχνουμε τις λίστες με τα επαγγέλματα υψηλής έκθεσης στην τεχνητή νοημοσύνη, για να δούμε αν είμαστε μέσα ή όχι, πρέπει να λάβουμε υπόψιν το εξής: Όλοι οι σχετικοί δείκτες δεν αποτελούν προβλέψεις για το πώς θα εξελιχθεί η αγορά εργασίας.  Αποκαλύπτουν μόνο τον βαθμό «ευαλωτότητας» μιας σειράς επαγγελμάτων στην τεχνολογική αυτοματοποίηση. Μας δίνουν μια εικόνα για το τι θα μπορούσε να κάνει η τεχνητή νοημοσύνη, με βάση ένα στατικό κατάλογο καθηκόντων. Δεν μας λένε αν οι επιχειρήσεις θα θεωρήσουν την αυτοματοποίηση κερδοφόρα ή όχι. Δεν μας λένε πώς θα αλλάξει η κατανομή της εργασίας. Ούτε πώς θα επηρεαστούν οι μισθοί, οι θέσεις απασχόλησης και η ζήτηση.

Για παράδειγμα, μια εργασία μπορεί να είναι τεχνικά αυτοματοποιήσιμη, αλλά αν το κόστος εφαρμογής παραμένει υψηλό ή οι θεσμικές συνθήκες δεν το επιτρέπουν, η αυτοματοποίηση μπορεί να μην πραγματοποιηθεί. Επίσης, ιστορικά, η αύξηση παραγωγικότητας λόγω τεχνολογίας έχει οδηγήσει σε δημιουργία νέων θέσεων εργασίας — κάτι που οι δείκτες έκθεσης δεν υπολογίζουν.  Για όλους τους παραπάνω λόγους,  η ΔΟΕ προειδοποιεί ότι οι δείκτες επαγγελματικής έκθεσης στην τεχνητή νοημοσύνη, δεν πρέπει επουδενί να χρησιμοποιούνται ως «προγνωστικά» για το πόσα εκατομμύρια θέσεις εργασίας θα χαθούν.

Ποιοι κλάδοι κινδυνεύουν περισσότερο

Οι έρευνες για την έκθεση των εργασιακών κλάδων και θέσεων απασχόλησης στην τεχνητή νοημοσύνη επιβεβαιώνουν σημαντική ετερογένεια εντός των επαγγελματικών ομάδων. Σε όλα τα διαφορετικά μεθοδολογικά μοντέλα,  τα επαγγέλματα υψηλότερων δεξιοτήτων και υψηλότερων μισθών αναδεικνύονται ως τα πιο εκτεθειμένα.

Τα επαγγέλματα με τις υψηλότερες βαθμολογίες έκθεσης στην τεχνητή νοημοσύνη ανήκουν στους τομείς:

• Οικονομικών και χρηματοοικονομικών υπηρεσιών
• Πληροφορικής και μαθηματικών
• Νομικών υπηρεσιών και διοίκησης

Ομάδες χαμηλότερων δεξιοτήτων, όπως η γραμματειακή και διοικητική υποστήριξη και οι πωλήσεις, εμφανίζονται επίσης ευάλωτες, αν και με μεγαλύτερη διακύμανση εντός της κάθε κατηγορίας.

Οι φροντιστές ζώων θεωρούνται λιγότερο εκτεθειμμένοι στην τεχνητή νοημοσύνη.

Ποιοι κινδυνεύουν λιγότερο από την τεχνητή νοημοσύνη

Στον αντίποδα, επαγγέλματα που απαιτούν σωματική παρουσία, ανθρώπινη φροντίδα ή χειροτεχνική δεξιότητα εμφανίζονται πολύ πιο ανθεκτικά. Νοσηλευτές, εργάτες οικοδομών, κτηνοτρόφοι, τεχνίτες και επαγγελματίες φροντίδας βρίσκονται στην περιφέρεια του λεγόμενου «δικτύου επαγγελμάτων», με λιγότερες διασυνδέσεις με τα πιο εκτεθειμένα πεδία.

Φαινόμενο ντόμινο

Η έκθεση στην τεχνητή νοημοσύνη εκτείνεται πέρα από τις άμεσα επηρεαζόμενες θέσεις εργασίας, μέσω των επαγγελματικών διαδρομών και των επαγγελματικών μεταβάσεων (π.χ. αλλαγές καριέρας). Τα επαγγέλματα με υψηλή έκθεση τείνουν να καταλαμβάνουν κεντρικές θέσεις στα επαγγελματικά δίκτυα. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για τους τομείς της ανάλυσης, της διοίκησης, του δικαίου, των χρηματοοικονομικών και άλλων επαγγελματικών πεδίων. Επειδή αυτά τα επαγγέλματα συνδέονται στενά με άλλες ειδικότητες,  μέσω κοινών δεξιοτήτων και επαγγελματικών μεταβάσεων, οι επιπτώσεις  μπορούν να επεκταθούν σε συναφείς ρόλους.

Όταν ένα κεντρικό επάγγελμα, όπως ο λογιστής ή ο νομικός σύμβουλος, επηρεαστεί από την τεχνητή νοημοσύνη  οι κλυδωνισμοί μεταφέρονται σε συναφή επαγγέλματα. Ο εργαζόμενος που θα χάσει τη δουλειά του επειδή θα αντικατασταθεί από κάποιο σύστημα AI, θα αναζητήσει δουλειά σε κάποιο άλλο αντικείμενο εντός του γνωστικού του πεδίου. Αν αυτό συμβεί σε μαζική κλίμακα, θα αυξηθεί η προσφορά εργασίας, άρα και ο ανταγωνισμός, σε συνδεδεμένους κλάδους. Έτσι, για παράδειγμα υπάλληλοι γραφείου, διαχειριστές έργων ή στελέχη διοίκησης μπορεί να επηρεαστούν ακόμα και αν η δική τους εργασία δεν φαίνεται άμεσα αυτοματοποιήσιμη.

Αντίθετα, τα χειρωνακτικά και τεχνικά επαγγέλματα καθώς και τα επαγγέλματα φροντίδας  βρίσκονται στην περιφέρεια του δικτύου και υφίστανται λιγότερες δευτερογενείς επιπτώσεις.

Oι ειδικευμένοι τεχνίτες οικοδομής κατατάσσονται στα επαγγέλματα χαμηλού κινδύνου

Η λίστα του ΔΟΕ

Το παράρτημα της έρευνας περιλαμβάνει μια λίστα με επαγγέλματα υψηλού και χαμηλού κινδύνου – ανάλογα με οχτώ διαφορετικά μεθοδολογικά μοντέλα και έρευνες.

Ως επαγγέλματα χαμηλού ρίσκου αναφέρονται τα εξής:

• Χορευτές
• Καλλιτέχνες performers- διασκεδαστές
• Personal Trainers
• Προπονητές γυμναστικής και εκπαιδευτές αεροβικής
• Θεραπευτές μασάζ
• Γκρουμ
• Βοηθοί σερβιτόρου-καφέ-μπαρ
• Παρασκευαστές τροφίμων και βοηθοί
• Ειδικευμένοι σιδηρουργοί
• Ταχυδρόμοι – κούριερ
• Φροντιστές ζώων
• Τεχνίτες οικοδομής (μπογιατζήδες, γυψαδόροι, μαρμαράδες, σιδεράδες, καλουπατζήδες κλπ)
• Ξυλουργοί
• Χειριστές υδραυλικής πρέσσας και άλλων μηχανημάτων
• Ασφαλιστές-εκτιμητές κινδύνων (σε χαμηλό επίπεδ0)
• Επιβλέποντες διαχείρισης αποσκευών σε αεροσκάφη
• Εργάτες γης-δασοκόμοι-αλιείς
• Εργαζόμενοι καθαριότητας
• Ανειδίκευτοι εργάτες
• Εργάτες αποκομιδής απορριμάτων –  ανακύκλωσης – οδοκαθαριστές
• Εργάτες εξόρυξης (διυλιστήρια-ορυχεία)

Οι οικονομικοί ελεγκτές ανήκουν στα επαγγέλματα υψηλού ρίσκου

Στα επαγγέλματα υψηλού ρίσκου κατατάσσονται τα εξής:

• Σύμβουλοι γενετικής
• Οικονομικοί ελεγκτές
• Διευθυντές διαφήμισης, μάρκετινγκ, προώθησης, δημοσίων σχέσεων και πωλήσεων
• Καθηγητές ιστορίας; μεταδευτεροβάθμια
• Διακοσμητές εσωτερικών χώρων
• Τεχνικοί κλινικών εργαστηρίων
• Τεχνολόγοι πυρηνικής ιατρικής
• Επαγγελματίες επιστημών και μηχανικής
• Επόπτες γραφείου
• Καθηγητές νομικής
• Αρχιτέκτονες
• Χημικοί μηχανικοί
• Ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας
• Διοίκηση επιχειρήσεων,
• Διευθυντές ειδικοτήτων λειτουργιών
• Υπεύθυνοι προμηθειών
• Χημικοί μηχανικοί
• Οπτομέτρες
• Τεχνολόγοι μαγνητικής τομογραφίας
• Ανάλυση προϋπολογισμού
• Καλλιτεχνικοί διευθυντές
• Χειριστές σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας
• Αστρονόμοι
• Καθηγητές ξένων γλωσσών και λογοτεχνίας
• Ανώτατα στελέχη
• Διορθωτές επιμελητές κειμένων

Δείτε την έρευνα του ΔΟΕ: ΕΔΩ