Η πορεία της αφρικανικής σκόνης μέσα από εντυπωσιακές δορυφορικές εικόνες

Σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα εκτινάχθηκε η συγκέντρωση αφρικανικής σκόνης στην Κρήτη χθες, 1η Απριλίου, εξαιτίας ισχυρού επεισοδίου μεταφοράς από τη Σαχάρα, σύμφωνα με το Πανεπιστήμιο Κρήτης.

Το φαινόμενο , όπως τονίζεται, συνδέεται με βαρομετρικό χαμηλό που επηρεάζει τη χώρα, προκαλώντας θυελλώδεις νότιους ανέμους που έφτασαν ακόμη και τα 140 χιλιόμετρα την ώρα στην περιοχή Φινοκαλιά Λασιθίου.

Οι άνεμοι μετέφεραν μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα μεγάλες ποσότητες σκόνης από τις ερημικές περιοχές της ανατολικής Λιβύης προς το νησί, ενώ οι μετρήσεις που καταγράφηκαν από το Δίκτυο «ΣΧΕΔΙΑ» στην Κρήτη, έφτασαν σε ωριαίες τιμές τα 3826 μg/m3 στο Ηράκλειο.

Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά από το Πανεπιστήμιο Κρήτης: «Η Περιφέρεια Κρήτης επηρεάστηκε έντονα από επεισόδιο μεταφοράς σκόνης από την έρημο της Σαχάρας την 01/04/26. Η παρουσία του βαρομετρικού χαμηλού που επηρεάζει όλη τη χώρα είχε ως αποτέλεσμα την επικράτηση ισχυρών ανέμων νοτίων διευθύνσεων εντάσεων μέχρι και 140χμω (Φινοκαλιάς Λασιθίου) και τη μεταφορά μεγάλων ποσοτήτων ερημικής σκόνης σε σύντομο χρονικό διάστημα από τις ερημικές περιοχές της ανατολικής Λιβύης προς την Κρήτη.

Η εξέλιξη του φαινομένου καταγράφηκε σε πραγματικό χρόνο από τους τέσσερις εγκατεστημένους σταθμούς του Δικτύου ΣΧΕΔΙΑ Κρήτης (Σχέδιο δράσης αντιμετώπισης της ατμοσφαιρικής ρύπανσης για την Περιφέρεια Κρήτης) στους οποίους πραγματοποιούνται μετρήσεις σωματιδιακού φορτίου ΑΣ10, στην πόλη των Χανίων, στο Ακρωτήρι Χανιών, στην πόλη του Ηρακλείου και στο Φινοκαλιά. Οι μέγιστες συγκεντρώσεις σκόνης που παρατηρηθήκαν (ωριαίες τιμές) ήταν 3211 μg/m3 στα Χανιά, 3402 μg/m3 στο Ακρωτήρι, 3826 μg/m3 στο Ηράκλειο και 1555 μg/m3 στο Φινοκαλιά. Η οριακή τιμή για την ανθρώπινη υγεία βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας είναι τα 50 μg/m3 (μέση ημερήσια τιμή), και παρατηρήθηκε υπέρβαση σε όλη την Κρήτη με υπερδεκαπλάσιες συγκεντρώσεις των ορίων. Το επεισόδιο σκόνης συνεχίζεται και σήμερα 02 Απριλίου με χαμηλότερες μέχρι στιγμής συγκεντρώσεις.

Το Πανεπιστήμιο Κρήτης, το Πολυτεχνείο Κρήτης σε συνεργασία με την Περιφέρεια Κρήτης, καταγράφουν σε συνεχή βάση την κατάσταση του ατμοσφαιρικού περιβάλλοντος στο νησί και οι σταθμοί του Δικτύου ΣΧΕΔΙΑ παρέχουν αξιόπιστες παρατηρήσεις, με τις πρότυπες μεθόδους αναφοράς, σε πραγματικό χρόνο για την ενημέρωση και την προστασία των πολιτών.

Το προσεχές διάστημα θα εγκατασταθούν τρεις νέοι σταθμοί σε Ρέθυμνο, Ιεράπετρα και Αρκαλοχώρι ενισχύοντας το δίκτυο παρατηρήσεων. Για την έγκυρη και άμεση πληροφόρηση των πολιτών τα δεδομένα του δικτύου ΣΧΕΔΙΑ είναι διαθέσιμα σε πραγματικό χρόνο στο σύνδεσμο https://airquality.crete.gov.gr/. Αξίζει να σημειωθεί ότι το επεισόδιο της 1ης Απριλίου δοκίμασε τα όρια του συστήματος, καθώς προσωρινά και λόγω των πολύ υψηλών συγκεντρώσεων το πληροφοριακό σύστημα αυτόματα απέρριπτε τις τιμές των συγκεντρώσεων ως μη ρεαλιστικές μέχρι που και επικαιροποιήθηκαν τα αποδεκτά όρια για τις συνθήκες που μπορεί εν δυνάμει να επικρατούν στην Κρήτη».

Το σχόλιο Κολυδά

Ο έμπειρος μετεωρολόγος, Θοδωρής Κολυδάς, στέκεται ιδιαίτερα στο δορυφορικό προϊόν Dust, μία σύνθετη εικόνα τύπου RGB που βασίζεται σε υπέρυθρα κανάλια.

Όπως εξηγεί, αν και χρησιμοποιείται κυρίως για την παρακολούθηση καταιγίδων σκόνης, οι δυνατότητες είναι ευρύτερες: Συμβάλλει στη διάκριση διαφορετικών τύπων νεφών, στον προσδιορισμό της φάσης τους, στον εντοπισμό λεπτών νεφών όπως τα Cirrus, αλλά και στην ανίχνευση υγρασίας στα χαμηλά στρώματα της ατμόσφαιρας ή ακόμη και ηφαιστειακών νεφών.

Στην εξεταζόμενη περίπτωση, η μεταφορά αφρικανικής σκόνης επηρέασε όχι μόνο την Ελλάδα αλλά και την Κύπρο, με τις συγκεντρώσεις να εμφανίζονται γενικά χαμηλότερες στο νησί.