Ο πληθωρισμός, όπως τον ξέραμε (ως ένα ενιαίο στατιστικό μέγεθος) «πεθαίνει» όχι επειδή οι τιμές σταματούν να αλλάζουν, αλλά επειδή η τεχνολογία έρχεται να «σαρώσει» όλα όσα ξέραμε μέχρι σήμερα.

Αν ο καθένας πληρώνει διαφορετική τιμή, ο παραδοσιακός τρόπος μέτρησης του πληθωρισμού καθίσταται άχρηστος

Ο επικεφαλής οικονομολόγος του επενδυτικού οίκου UBS, Paul Donovan, «ταράζει τα νερά». Όπως εξηγεί, η εκτίμησή του αυτή αντανακλά στο γεγονός ότι ο τρόπος με τον οποίο πωλούνται τα αγαθά αλλάζει.

Εμπρός… πίσω

Παραδοσιακά, ένα προϊόν σε ένα ράφι είχε την ίδια τιμή για κάθε αγοραστή. Σήμερα, μέσω του online retail, των ψηφιακών ετικετών στα καταστήματα και της Τεχνητής Νοημοσύνης, οι έμποροι μπορούν να εφαρμόζουν εξατομικευμένη τιμολόγηση. Αυτό σημαίνει ότι διαφορετικοί άνθρωποι πληρώνουν διαφορετικές τιμές για το ίδιο προϊόν την ίδια στιγμή.

Πρακτικά, ο «νόμος της μίας τιμής» οδηγείται σε αργό «θάνατο», σημειώνει ο γνωστός οικονομολόγος. Θυμίζει ότι η εικόνα που σήμερα έχουμε για την τιμολόγηση στο λιανεμπόριο, δεν ήταν πάντα ο κανόνας.

Πριν από τη μαζική αστικοποίηση, οι λιανοπωλητές γνώριζαν προσωπικά τους πελάτες τους και μπορούσαν να αξιοποιήσουν αυτή τη γνώση (ή τις πληροφορίες που προέκυπταν από την ανταλλαγή αγαθών) για να χρεώνουν την τιμή που μπορούσε να αντέξει ο κάθε πελάτης ξεχωριστά.

Σήμερα, το ηλεκτρονικό εμπόριο, η πρόσφατη εισαγωγή ψηφιακών ετικετών στα καταστήματα και η Τεχνητή Νοημοσύνη αναπαράγουν αυτή τη γνώση και τη δύναμη τιμολόγησης.

Ο δρόμος που δείχνει το Ηνωμένο Βασίλειο

Κάπως έτσι, η διαφοροποίηση των τιμών ανά άτομο καθιστά αδύνατη τη συμβατική μέτρηση του πληθωρισμού. Η προσπάθεια εξακρίβωσης της τιμής ενός προϊόντος με μια επίσκεψη σε φυσικό ή σε online κατάστημα απλά θα οδηγούσε στην καταγραφή της τιμής που θα πλήρωνε για αυτό το προϊόν ένας μέσης ηλικίας στατιστικολόγος του Δημοσίου, τιμή που κατά πάσα πιθανότητα δεν θα ήταν αντιπροσωπευτική για το σύνολο του πληθυσμού.

Το Ηνωμένο Βασίλειο δείχνει τον δρόμο για το πως μπορεί να διασωθεί ο δείκτης πληθωρισμού. Σε μια πολύ ενδιαφέρουσα κίνηση, τα στοιχεία για τον πληθωρισμό των τιμών καταναλωτή του Φεβρουαρίου περιελάμβαναν τιμές που καταγράφηκαν από τους σαρωτές γραμμωτών κωδικών (scanners) των σούπερ μάρκετ — εκατομμύρια μεμονωμένες τιμές που κατέβαλαν μεμονωμένοι καταναλωτές.

Πλέον στον δείκτη περιλαμβάνονται και οι προσωπικές εκπτώσεις που προσφέρονται στους αγοραστές με κάρτες πιστότητας.

Για να επιβιώσει ο πληθωρισμός, «οι στατιστικές υπηρεσίες ίσως θα πρέπει να εγκαταλείψουν την συμβατική τιμοληψία και να προσπαθήσουν να καταγράψουν όλες τις τιμές που πληρώνουν οι μεμονωμένοι καταναλωτές», καταλήγει ο Paul Donovan της UBS.

Η ελληνική… ανησυχία

Ιδιαιτέρως ανησυχητικά σημάδια έδειξε η άνοδος του πληθωρισμού στην Ελλάδα και μάλιστα πριν αποτυπωθεί το σύνολο των οικονομικών συνεπειών του πολέμου στη Μέση Ανατολή.

Τα στοιχεία που δημοσίευσε χθες η Eurostat δείχνουν ότι ο πληθωρισμός στην Ελλάδα βρέθηκε στο 3,3% τον Μάρτιο, παραμένοντας σταθερά πάνω από τον μέσο όρο της ευρωζώνης (2,5%).

Ανατροπή στα βασικά οικονομικά δεδομένα λόγω της διεθνούς αστάθειας και της νέας ενεργειακής κρίσης προβλέπει το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή (ΓΠΚΒ), στην τριμηνιαία έκθεση (Μάρτιος 2026). Υπό το βάρος των εξελίξεων σημαντικά υψηλότερα αναμένεται να κινηθεί φέτος ο πληθωρισμός υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Η πρόβλεψη, με βάση το κακό σενάριο, είναι πως θα ξεπεράσει το 3,5%-4%, με την προηγούμενη εκτίμηση να αναφέρει πληθωρισμό κάτω από 3%.

Ειδήσεις Σήμερα: