Τζον Μιρσχάιμερ για Τραμπ: Ιδιοφυία στο να «πουλάει» νίκες, αλλά όχι να κερδίσει το Ιράν

«Είμαστε δυνατοί οικονομικά. Είμαστε δυνατοί στρατιωτικά (…) Και τώρα έχουμε μια δύναμη που κατευθύνεται σε αυτή τη χώρα που τη λένε Ιράν. Κι ελπίζω πως δεν θα χρειαστεί να χρησιμοποιήσουμε αυτή τη δύναμη», είπε ο Ντόναλντ Τραμπ την Πέμπτη 29 Ιανουαρίου. Μπορεί αυτή η δύναμη όμως να φέρει αποτέλεσμα;

Είναι αλήθεια ότι ο Αμερικανός πρόεδρος να μιλάει πολύ «γερακίσια», ενώ έχει δείξει ότι πατάει τη σκανδάλη κάποιες φορές.

Ωστόσο από την άλλη, «αν κοιτάξετε προσεκτικά τους στόχους του και τα στρατιωτικά μέσα που διαθέτει για να τους πετύχει, δεν φαίνεται να υπάρχει ένα βιώσιμο σχέδιο. Δεν ξέρω τι ακριβώς μπορεί να κάνει με όλη αυτή τη στρατιωτική ισχύ. Και ποιο το νόημα να τη χρησιμοποιήσει;» αναφέρει ο καθηγητής Πολιτικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο, Τζον Μιρσχάιμερ.

«Μπορεί να έχει περισσότερη δύναμη στον Κόλπο, περισσότερους Τόμαχοκ, αλλά η ιδέα ότι αυτό θα ρίξει το καθεστώς είναι ανόητη. Κανείς δεν το πιστεύει. Άρα: γιατί να επιτεθεί;» αναφέρει ο ειδικός μιλώντας στην εκπομπή Judging Freedom, και εξηγεί τους περιορισμούς της Ουάσιγκτον

Γιατί δεν έχουν επιτεθεί μέχρι τώρα

Επιχειρώντας ο ειδικός αναλυτής να εξηγήσει τις δυσκολίες που αντιμετωπίσει η Ουάσιγκτον υπογραμμίζει δύο λόγους που δεν επιτέθηκαν νωρίτερα μέσα στον Ιανουάριο στο Ιράν.

Ο πρώτος ήταν επειδή του το ζήτησαν οι Ισραηλινοί. «Σκεφτείτε το. Οι Ισραηλινοί κατάλαβαν ότι οι αμυντικές τους δυνατότητες δεν επαρκούσαν για να αντιμετωπίσουν μια μαζική επίθεση από ιρανικούς βαλλιστικούς πυραύλους. Τίποτα δεν έχει αλλάξει στις 15 ημέρες που ακολούθησαν. Οι Ισραηλινοί ακόμη δεν είναι σε θέση να αμυνθούν καλά, αν το Ιράν χτυπήσει. Άρα φαίνεται ότι οι Αμερικανοί είναι ουσιαστικά μόνοι τους ως προς την επίθεση στο Ιράν».

Ο δεύτερος λόγος είναι ότι ο αμερικανικός στρατός ανέφερε στον Τραμπ ότι δεν μπορούσε να εγγυηθεί μια αποφασιστική νίκη. Έτσι ο Τραμπ αποφάσισε να μην προχωρήσει.

Ιδανικός στόχος του Τραμπ

Πρώτος στόχος του Τραμπ είναι αλλαγή καθεστώτος και, ως αποτέλεσμα, η δημιουργία χάους και διαμελισμός του Ιράν. Όπως στη Συρία, αναφέρει ο ειδικός.

Αυτό ήθελαν και στις 14 Ιανουαρίου, όταν είχαν ξεσπάσει οι μεγάλες διαδηλώσεις στο Ιράν. Δηλαδή διαδηλωτές σε συνεργασία με τον αμερικανικό στρατό, να ανατρέψουν το καθεστώς και να δημιουργήσουν χάος. Μα στη πορεία, όπως τονίζει ο Μιρσχάιμερ, η στρατιωτική ηγεσία προειδοποίησε ότι δεν υπάρχει στρατιωτική δυνατότητα για να το καταφέρουν.

Ο Μιρσχάιμερ βλέπει όλα αυτά συμβαίνουν επειδή το απαιτεί το ισραηλινό λόμπι. Η πολιτική μας στη Μέση Ανατολή καθορίζεται βασικά από το ισραηλινό λόμπι. «Θα είχαμε καλές σχέσεις με το Ιράν αν δεν υπήρχε το Ισραήλ» λέει.

Νίκη μιας ημέρας, δεν είναι νίκη

Ο τελικός στόχος, λοιπόν, από μια επίθεση είναι μια στρατηγική «νίκη γοήτρου». «Ο Τραμπ έχει στριμωχτεί: μίλησε σαν «σκληρός», συγκέντρωσε στρατιωτική δύναμη στον Κόλπο. Τι θα κάνει; Θα φύγει χωρίς να κάνει τίποτα; Αυτό θα του δημιουργήσει προβλήματα. Άρα «πρέπει» να κάνει κάτι. Εφόσον δεν μπορεί να ρίξει το καθεστώς και δεν θέλει έναν παρατεταμένο πόλεμο δύο ετών, μπορεί να υποστηριχθεί ότι θα κάνει ένα μονοήμερο χτύπημα».

Επειδή, όμως ακόμα και ένα τέτοιο χτύπημα θα προκαλέσει πλήρη ανταπόδοση από το Ιράν, ο Τραμπ αυτοπαγιδεύεται. «Το πρόβλημα είναι ότι οι Ιρανοί το έχουν προβλέψει και έχουν πει ότι αν γίνει οποιοδήποτε χτύπημα, θα υπάρξει πλήρης ανταπόδοση. Άρα δεν υπάρχει τρόπος ο Τραμπ να αποφύγει έναν μακρύ πόλεμο. Είναι σε μεγάλο δίλημμα».

Ωστόσο, ο Μιρσχάιμερ λέει ότι ο Τραμπ είναι ιδιοφυΐα στο να «πουλάει» ιστορίες που δεν μοιάζουν με την πραγματικότητα. Ξέρουμε ότι θα είναι μια μάταιη επίθεση, αλλά θα την παρουσιάσει ως μεγάλη νίκη. «Πολλοί θα τον πιστέψουν, ειδικά η βάση του και τα φιλικά μέσα. Οι Ισραηλινοί θα βοηθήσουν στο αφήγημα περί «μεγάλης νίκης», και ξέρουμε πόση επιρροή έχουν στα ΜΜΕ στις ΗΠΑ. Έτσι θα το περάσει».

Ο Μιρσχάιμερ μάλιστα δεν θεωρεί ότι το Ιράν έχει ισχυρές άμυνες, αλλά διαθέτει ακριβώς ότι και το Ισραήλ φοβερή επιθετική ικανότητα. «Μπορούν να χτυπήσουν ο ένας τον άλλον. Δηλαδή, το Ιράν δεν μπορεί να προστατευτεί πολύ καλά καταρρίπτοντας ισραηλινά αεροσκάφη/ντρόουν/πυραύλους. Μπορεί όμως να ανταποδώσει κατά του ισραηλινού εδάφους με βαλλιστικούς πυραύλους, πυραύλους κρουζ και ντρόουν. Έχεις λοιπόν δύο κράτη που μπορούν να χτυπήσουν πολύ σκληρά το ένα το άλλο, αν ξεσπάσει πόλεμος».

Αμερικανική επίθεση σημαίνει ισραηλινή επίθεση

Για τον Αμερικανό καθηγητή η Τεχεράνη θα θεωρήσει συμμέτοχο και το Ισραήλ σε μια αμερικανική επίθεση.

«Καταρχάς, όλες οι ενδείξεις λένε ότι το Ισραήλ δεν θα συμμετάσχει στην επίθεση· φαίνεται πως θα είναι οι ΗΠΑ μόνες τους. Και μάλιστα οι Ιρανοί στέλνουν μήνυμα τόσο στις ΗΠΑ όσο και στο Ισραήλ» καθώς σύμφωνα με τον ίδιο «οι Ισραηλινοί θέλουν να μείνουν εκτός, γιατί δεν έχουν την αμυντική ικανότητα να αποκρούσουν ιρανικούς βαλλιστικούς πυραύλους».

Ποια θα είναι η στάση της Ρωσίας και τη Κίνας

Ο Αμερικανός πολιτικός επιστήμονας αμφιβάλλει ότι οι δύο υπερδυνάμεις θα επέμβουν άμεσα. Μπορεί να υπάρχει το ρωσο-ιρανικό αμυντικό σύμφωνο, αλλά αυτό δεν συνεπάγεται συμμαχία τύπου «επίθεση στον έναν = επίθεση και στους δύο». Τόσο οι Ρώσοι όσο και οι Κινέζοι «δεν θέλουν σε καμία περίπτωση να εμπλακούν άμεσα σε πόλεμο Ιράν-ΗΠΑ ή Ιράν-Ισραήλ ή και των δύο».

Ωστόσο, ακόμα και δίχως άμεση στρατιωτική επέμβαση, το Ιράν απολαμβάνει σημαντικής βοήθειας από τις δύο χώρες. Στις διαδηλώσεις 28/12/2025–14/1/2026 «η Δύση πέρασε λαθραία πολλά τερματικά Starlink στο Ιράν ώστε, όταν το Ιράν έκλεισε ίντερνετ και τηλεφωνία, οι διαδηλωτές να επικοινωνούν μέσω Starlink. Κι όμως, το Ιράν κατάφερε να μπλοκάρει το Starlink μέσα στη χώρα. Πώς; Σχεδόν όλοι λένε ότι είχε σημαντική βοήθεια από Ρώσους και Κινέζους. Και πιστεύω ότι αυτό είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου: δίνουν κάθε είδους πληροφοριακή και υλική υποστήριξη».

Καταστροφικό για την παγκόσμια οικονομία

Στην περίπτωση που οι Ιρανοί κλείσουν τα Στενά του Ορμούζ, ο Μιρσχάιμερ προειδοποιεί ότι έχει καταστροφική επίδραση στη διεθνή οικονομία.

«Θυμηθείτε ότι το περασμένο καλοκαίρι, στον «πόλεμο των 12 ημερών», ένας λόγος που ο Τραμπ φρόντισε να κρατήσει μόνο 12 ημέρες ήταν ότι είχε επίγνωση πως οι Ιρανοί άρχιζαν να κινούνται προς το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ. Κατάλαβε ότι αυτό θα ήταν καταστροφικό για την παγκόσμια οικονομία. Αυτό μετράει. Και οι Ιρανοί το ξέρουν, γι’ αυτό λένε σήμερα: (1) θα κλείσουμε τα Στενά, (2) θα χτυπήσουμε αμερικανικές εγκαταστάσεις στη Μέση Ανατολή, (3) θα χτυπήσουμε το Ισραήλ. Αυτό είναι η αποτροπή τους, και είναι αρκετά ισχυρή — όχι ότι ο Τραμπ δεν μπορεί να την αγνοήσει και να πάει σε πόλεμο, αλλά είναι δύσκολο να δει κανείς τι κερδίζει».