Το μαγικό οικοσύστημα αυτών που «αντιπολιτεύονται» τον Κυριάκο Μητσοτάκη, στηρίζοντάς τον

Η μεγάλη σύγκρουση του 2015 άφησε βαθιά αποτυπώματα στην ελληνική κοινωνία. Η στάση απέναντι στα μνημόνια διαμόρφωσε μια διαιρετική γραμμή, που θα αναπαραχθεί και αργότερα, σε διάφορες παραλλαγές.

Δεν αναφέρομαι τόσο σε όσους είχαν διαφορετικές τοποθετήσεις για το πώς μπήκαμε στα μνημόνια, ή για το εάν έπρεπε να έρθουμε σε μικρότερη ή μεγαλύτερη ρήξη με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ούτε, σε αυτούς που μπορεί να διαφώνησαν με το πώς χειρίστηκε η τότε κυβέρνηση το «ΟΧΙ» του δημοψηφίσματος. Ούτε στο τι ψήφισαν οι άνθρωποι στο δημοψήφισμα, γιατί ούτε όσοι είπαν «ΟΧΙ» ήταν κάποιοι «ανεύθυνοι» που γενικώς ήθελαν η χώρα να παρασυρθεί σε περιπέτειες, ούτε αυτοί που θεώρησαν ασφαλέστερη επιλογή το «ΝΑΙ» ήταν «γερμανοτσολιάδες». Σεβαστές και οι δύο επιλογές σε μια εξαιρετικά δύσκολη ώρα για τη χώρα.

Αναφέρομαι κυρίως σε μια διαίρεση που καταγράφηκε περισσότερο σε επίπεδο «ελίτ» κάποιων κομματικών ηγεσιών και «διαμορφωτών κοινής γνώμης».

Τότε «ξεχάστηκαν» όλες οι πολιτικές διαιρετικές γραμμές που είχαν επικρατήσει από τη μεταπολίτευση και πρωτίστως η τομή ανάμεσα στη δημοκρατική ή κεντροαριστερή παράταξη και τη συντηρητική, φιλελεύθερη ή κεντροδεξιά. Αντιθέτως, θεωρήθηκε ότι η μεγάλη απειλή ήταν οι «άπλυτοι, μαδουραίοι, ψεκασμένοι, αντιμνημονιακοί και συριζαίοι», ο κοινός «εχθρός» τους ήταν ο Τσίπρας.

Η διαίρεση αυτή δεν καταγράφηκε μόνο στο δημοψήφισμα, αλλά και στην περίοδο της διακυβέρνησης του Αλέξη Τσίπρα. Ακόμη και όταν ολοκλήρωνε την εφαρμογή των μνημονίων και άρα, στην πράξη, κρατούσε την Ελλάδα εντός Ευρώπης, η πολεμική παρέμεινε λες και επρόκειτο την επόμενη μέρα να επαναφέρει τη δραχμή. Συνεχίστηκε μάλιστα και όταν ο Τσίπρας βρέθηκε στην αντιπολίτευση, όπου συνέχιζε να δέχεται την ίδια επίθεση, συνδυαζόμενη με την ίδια απαξιωτική αντιμετώπιση των ανθρώπων που είχαν ξεσηκωθεί κατά των μνημονίων. Ο τόνος ήταν «επιστρέψαμε ‘στα πράγματα’ και δεν θα ξαναφύγουμε ποτέ από αυτά», η «αριστερή παρένθεση» θα έκλεινε για πάντα.

Το ενδιαφέρον είναι ότι συχνά οι πιο διαπρύσιοι υποστηρικτές αυτού του τόνου, από το 2015 έως και σήμερα δεν ήταν οι παραδοσιακοί φιλελεύθεροι ή συντηρητικοί. Ήταν αυτοί που υποτίθεται ότι προέρχονταν από την Κεντροαριστερά και το ΠΑΣΟΚ, αλλά στην πράξη συσπειρώνονταν γύρω από την αντίθεση στον ΣΥΡΙΖΑ και στον Τσίπρα και τελικά την υποστήριξη στον Κυριάκο Μητσοτάκη.

Μάλιστα, η αντίθεση αυτή δεν ήταν μια παραδοσιακή πολιτική αντίθεση. Δεν διαφωνούσαν δηλαδή με τη μία ή την άλλη πολιτική του, ούτε ήθελαν μια διαφορετική κατεύθυνση για η χώρα, δεν του ασκούσαν κριτική ούτε από τα δεξιά ούτε από τα αριστερά. Ήταν ένα ιδιότυπο μίσος για το γεγονός ότι υπήρχε μια πολιτική δύναμη που δεν ανήκε στα παραδοσιακά κόμματα εξουσίας, που εκπροσωπούσε λαϊκά στρώματα που είχαν υψώσει το ανάστημά τους απέναντι στα «πολιτικά τζάκια» και τα παραδοσιακά κόμματα εξουσίας, και που αμφισβητούσε έναν τρόπο διαμοιρασμού της εξουσίας και των προνομίων της.

Το «αντισύριζα» μέτωπο, που εξελίχθηκε σε «αντι-Τσίπρα» μέτωπο, δεν ήταν ποτέ απλώς μια πολιτική αντίθεση σε πολιτικές, προγράμματα, ιδεολογία. Ήταν περισσότερο μια κυνική πολιτική κουλτούρα που θεωρούσε ότι δεν έπρεπε να παραδοθούν τα κάστρα της εξουσίας.

Αυτό μπορεί να εξηγήσει σε μεγάλο βαθμό γιατί όλες και όλοι αυτοί επί της ουσίας στήριξαν τον Κυριάκο Μητσοτάκη, αλλά και γιατί τόσα στελέχη του ΠΑΣΟΚ και της Κεντροαριστεράς μετακινήθηκαν προς τα δεξιά και συμμετείχαν (και συμμετέχουν) στην κυβέρνησή του, μέχρι του σημείου ο Κυριάκος Πιερρακάκης, ένας πολιτικός προερχόμενος από το ΠΑΣΟΚ, να έχει σχεδόν πάρει το «δαχτυλίδι» της διαδοχής από τον Πρωθυπουργό.

Το μένος ενάντια στον Τσίπρα το βλέπουμε και σήμερα, που αρκετοί από αυτούς – όχι προφανώς όσοι εντάχθηκαν κομματικά στη ΝΔ – υποτίθεται ότι παραμένουν στην Κεντροαριστερά και μάλιστα στηρίζουν και τον νυν αρχηγό του ΠΑΣΟΚ Νίκο Ανδρουλάκη. Βεβαίως, η υποστήριξή τους είναι της κατηγορίας «εάν έχεις τέτοιους φίλους, τι να τους κάνεις τους εχθρούς».

Γιατί όταν έρθει η ώρα που τα πράγματα γίνονται σοβαρά και το επίσημο κυβερνητικό αφήγημα αναπαράγουν για συγκεκριμένα κρίσιμα ζητήματα και υπουργούς της κυβέρνησης προβάλουν και, βεβαίως δεν παραλείπουν να στάξουν την απαραίτητη χολή τους απέναντι στον Αλέξη Τσίπρα και πάλι όχι γιατί έχουν τη μία ή την άλλη διαφωνία, αλλά γιατί εκπροσωπεί όσα μισούν.

Την ίδια στιγμή βεβαίως που απλώς αναπαράγουν διαχωριστικές γραμμές και τρόπους πολιτικής επικοινωνίας περασμένων δεκαετιών (για να μην πω αιώνων, διότι εκτός των άλλων κάποιες φορές με τα νέα Μέσα δεν τα πάνε πολύ καλά και δεν συνειδητοποιούν ποια απήχηση μπορεί να μην έχει ένα τυπωμένο παραπολιτικό σχόλιο λίγων γραμμών στην κοινωνία), δεν αντιλαμβάνονται ότι η επαφή τους με τις πραγματικές κοινωνικές δυνάμεις, αυτές που σε τελική ανάλυση διαμορφώνουν τους πολιτικούς συσχετισμούς, είναι μηδαμινή. Ο κόσμος τους παραμένει ένας κόσμος προθαλάμων και συναλλαγών με την εξουσία χωρίς πραγματική επαφή με τις ανάγκες και τις αγωνίες της κοινωνίας.

Το γεγονός ότι σε αυτό το φόντο δεν έχουν κανένα πρόβλημα να αναπαράγουν όχι μόνο ξαναζεσταμένες πολεμικές της προηγούμενης δεκαετίας, ή ειρωνείες χωρίς τεκμηρίωση, αλλά και ανυπόστατα ψεύδη, απλώς συμπυκνώνει την αντίληψή τους -και τη διαθεσιμότητά τους- για την «εξυπηρέτηση» της εξουσίας (με την ελπίδα ότι και αυτή θα επιδείξει κάποια ευγνωμοσύνη) και την πραγματική τους αδιαφορία για το μέλλον αυτού του τόπου και των ανθρώπων που ζουν σε αυτόν. Κοινώς η δουλίτσα να συνεχίσει να γίνεται και οι άλλοι ας κόψουν τον λαιμό τους.