Έχουν δουλειές, αλλά όχι σπίτια – Η αθέατη κρίση των αστέγων στην Αμερική φτάνει και στην Ευρώπη;

Είναι υδραυλικοί και επόπτες καζίνο, διευθυντές πιτσαρίας και εργάτες σε εργοστάσια, παραδίδουν ψώνια, πωλούν γυαλιά οράσεως, ξεφορτώνουν φορτηγά στην Amazon και είναι το νέο, αθέατο πρόσωπο των αστέγων: Εργαζόμενοι Αμερικανοί με αξιοπρεπώς αμειβόμενες δουλειές, που απλά δεν μπορούν να αντέξουν οικονομικά ένα σπίτι για να ζήσουν.

Την ίδια στιγμή, υπολογίζεται ότι πάνω από 890.000 είναι οι άστεγοι σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση και στο Βρετανία, σύμφωνα με μια έκθεση του 2023 που δημοσιεύτηκε από τη FEANTSA.

Αξίζει να σημειωθεί, μάλιστα, ότι ο αριθμός αυτός ισοδυναμεί με τον πληθυσμό μιας πόλης όπως το Τορίνο ή η Μασσαλία! Παράλληλα, χαρακτηριστικό είναι πως η κατάσταση είναι πιο κρίσιμη στη Γερμανία, όπου υπολογίζονται περισσότεροι από 210.000 άστεγοι, ακολουθούμενη από την Γαλλία, με τουλάχιστον 209.000 άτομα να ζουν στους δρόμους.

Για τον προσδιορισμό του αριθμού των αστέγων, οι συντάκτες της έκθεσης μελέτησαν τις απογραφές αστέγων που έγιναν σε κάθε χώρα. Προσθέτοντας τις μετρήσεις 13 χωρών, κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι το 0,174% του ευρωπαϊκού πληθυσμού ζει στους δρόμους ή σε καταλύματα έκτακτης ανάγκης.

Σχεδόν 900.000 άστεγοι σε 28 χώρες της Ευρώπης

Αναφορικά με τον συνολικό πληθυσμό των αστέγων στην ΕΕ και το Ηνωμένου Βασίλειο, ανέρχεται σε περίπου 895.000 και στις 28 χώρες.

Ο αριθμός αυτός είναι κατά σχεδόν 200.000 μεγαλύτερος από αυτόν του 2019, το τελευταίο έτος κατά το οποίο η Feantsa προχώρησε σε εκτίμηση του αριθμού των αστέγων.

«Αυτός ο υπολογισμός δίνει μια κατά προσέγγιση ιδέα για την ελάχιστη έκταση του φαινομένου, αλλά δεν αποτελεί μέθοδο για τον προσδιορισμό του πραγματικού αριθμού των αστέγων και των όσων στεγάζονται πλημμελώς στην Ευρώπη», τονίζουν οι συντάκτες της έκθεσης.

Μεταξύ των χωρών που μελετήθηκαν, ορισμένες κατέγραψαν μειωμένο αριθμό αστέγων, όπως η Φινλανδία, η οποία έχει επενδύσει πολλά κονδύλια στην κατασκευή κατοικιών και εφαρμόζει την πολιτική «Πρώτα η Στέγαση», για τη χορήγηση κατοικιών σε αστέγους.

Η Αυστρία, η οποία επίσης εφαρμόζει αυτή την πολιτική, είδε τον αριθμό των αστέγων της να μειώνεται το 2020, το τελευταίο έτος για το οποίο διατίθενται στοιχεία, αλλά αυτό μπορεί να οφείλεται και στα έκτακτα μέτρα που ελήφθησαν κατά τη διάρκεια της πανδημίας, όπως η αναστολή των εξώσεων ενοικίασης, επισημαίνεται στην έκθεση.

«Όλα τα κράτη μέλη πρέπει επειγόντως να σχεδιάσουν και να αναπτύξουν εθνικές στρατηγικές για τον τερματισμό της έλλειψης στέγης», τόνισε η Feantsa, η οποία καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να ενισχύσει τις πολιτικές της για την αντιμετώπιση του προβλήματος.

Αυξήθηκαν οι άστεγοι στην Αμερική

Στην άλλη όχθη του Ατλαντικού, η έλλειψη στέγης, η οποία είχε ήδη σημειώσει ρεκόρ πέρυσι στις ΗΠΑ, φαίνεται να επιδεινώνεται μεταξύ των ανθρώπων που έχουν δουλειά, καθώς τα ακίνητα γίνονται ακόμη πιο απρόσιτα για τους χαμηλόμισθους, σύμφωνα με συνεντεύξεις σε καταφύγια, τις αυξήσεις που σημειώθηκαν σε εξώσεις και καταγραφές αστέγων σε όλη τη χώρα.

Και μπορεί η έλλειψη στέγης να μην αποτελεί κεντρικό ζήτημα στις αμερικανικές προεδρικές εκλογές, ωστόσο, το υψηλό κόστος στέγασης εξακολουθεί να εμφανίζεται ως ένας σημαντικός λόγος που οι Αμερικανοί είναι απογοητευμένοι από μία κατά τα άλλα ισχυρή οικονομία.

Πρόσφατη δημοσκόπηση του CNN έδειξε ότι οι Αμερικανοί ανέφεραν το κόστος στέγασης ως το κορυφαίο οικονομικό πρόβλημα που αντιμετωπίζουν οι οικογένειές τους, κατατάσσοντας το αμέσως μετά τις τιμές των τροφίμων, αλλά μπροστά από τη βενζίνη, την υγειονομική περίθαλψη, τα φοιτητικά δάνεια και τη φροντίδα των παιδιών.

Περισσότερες πόλεις και πολιτείες των ΗΠΑ, επίσης, αναφέρουν την έλλειψη στέγης ως ένα από τα πιο επείγοντα προβλήματά τους, όπως διάσημη – κατά τα άλλα – Καλιφόρνια.

Μπορούν να ζήσουν, αλλά όχι να πληρώνουν νοίκι και κοινόχρηστα

Για τους άστεγους, ο πληθωρισμός εξακολουθεί να παίζει σημαντικό ρόλο. Σε συνεντεύξεις με 30 άτομα σε 17 πολιτείες, που έμειναν πρόσφατα άστεγοι ενώ εργάζονταν, σχεδόν όλοι δήλωσαν ότι τα υπέρογκα ενοίκια όχι μόνο τους οδήγησαν στην έλλειψη στέγης, αλλά και τους εμπόδισαν να εξασφαλίσουν καινούργια.

Πολλοί εργαζόμενοι άστεγοι, μάλιστα, που μίλησαν στην Washington Post, είπαν πως είναι παγιδευμένοι σε μια αδύνατη θέση: βγάζουν πολλά χρήματα για να δικαιούνται κουπόνια τροφίμων και άλλα είδη κρατικής βοήθειας, αλλά όχι αρκετά για να εξασφαλίσουν στέγαση…

Εξάλλου, η «έκρηξη» στις τιμές των ενοικίων είναι παγκόσμια και δεν άφησε ανηπηρέαστη ούτε την Αμερική. Ένα ρεκόρ 12,1 εκατομμυρίων Αμερικανών – ή περίπου 1 στους 4 ενοικιαστές – ξοδεύουν τουλάχιστον το ήμισυ του εισοδήματός τους για ενοίκιο και κοινόχρηστα, γεγονός που τους θέτει σε αυξημένο κίνδυνο έξωσης και έλλειψης στέγης, σύμφωνα με το Κέντρο Στεγαστικών Μελετών του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ.