Θωμάς Μπέγκας: «Ζωντανές πόλεις: Σε αναζήτηση νέου ρόλου για την Τοπική Αυτοδιοίκηση και τους πολίτες»

«Απέναντι στο μοντέλο της συγκεντρωτικής εξουσίας, προτείνεται η ενίσχυση και ανάδειξη δράσεων ομάδων πολιτών και τοπικών συλλογικοτήτων, με ισχυρό αντίκτυπο στην οργάνωση της καθημερινότητάς αλλά και της πόλης» αναφέρει μεταξύ άλλων στο άρθρο του ο υποψήφιος Δήμαρχος Ιωαννιτών, Θωμάς Μπέγκας.

Άρθρο Θωμά Μπέγκα

Την ώρα που οι εθνικές κυβερνήσεις δοκιμάζονται από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, του πληθωρισμού και των πολεμικών συγκρούσεων, η τοπική αυτοδιοίκηση και οι πόλεις βρίσκονται στην πρώτη γραμμή διαχείρισης των κρίσεων. Συγκεντρώνουν ανθρώπινο κεφάλαιο και δεξιότητες και μετατρέπονται σε ζωντανά εργαστήρια αστικού σχεδιασμού και πολιτικών μετασχηματισμών.

Ως απάντηση στις ασυνέχειες που επιφέρουν οι εν λόγω κρίσεις, οι πόλεις οφείλουν να μετακινηθούν από παρωχημένες αντιλήψεις ιεραρχιών σε συμπεριληπτικά δίκτυα ώστε, διατηρώντας τη συνέχεια στη διοίκηση, να προσφέρουν στους πολίτες τους ένα ασφαλές «καταφύγιο». Η ιδέα του παντοδύναμου αιρετού, που με το όραμά του και μόνο μπορεί να μεταμορφώσει τις πόλεις μας, δεν έχει την δυναμική που είχε πριν από λίγα χρόνια και χάνει την κυρίαρχη θέση σε έναν κόσμο, όπου σύμφωνα με τον ΟΗΕ τα επόμενα χρόνια σε αυτές θα κατοικεί το 70% των κατοίκων του πλανήτη, θα καταναλώνεται το 60% της συνολικής ενέργειας και θα παράγεται το 70% των αποβλήτων και των αερίων του θερμοκηπίου.

Απέναντι στο μοντέλο της συγκεντρωτικής εξουσίας, προτείνεται η ενίσχυση και ανάδειξη δράσεων ομάδων πολιτών και τοπικών συλλογικοτήτων, με ισχυρό αντίκτυπο στην οργάνωση της καθημερινότητάς αλλά και της πόλης. Μαζί τους, εφαρμόζοντας δομημένες διαδικασίες και ενσωματώνοντας επιστημονική τεκμηρίωση, οργανώνεται η καθημερινότητα όλων καλύτερα. Η ανακύκλωση, η διαχείριση του γκρι νερού, η δημιουργία πράσινων χώρων, ο σχεδιασμός χωρίς αποκλεισμούς, η αναζήτηση κοινωνικής κατοικίας και πολλά ακόμη ζητήματα, αντιμετωπίζονται αποτελεσματικότερα όταν ενθαρρύνεται η συλλογική γνώση και αγκαλιάζονται πρωτοβουλίες «από κάτω προς τα πάνω».

Πως το πέτυχαν στην Ευρώπη

Για να το πετύχουν αυτό, οι Δήμαρχοι των Ευρωπαϊκών πόλεων, εκπροσωπώντας το εγγύτερο στον πολίτη θεσμικό σύστημα διακυβέρνησης, αναζητούν τα κατάλληλα εργαλεία σχεδιασμού και χρηματοδότησης απευθείας για τις πόλεις, χωρίς την μεσολάβηση Εθνικών ή Περιφερειακών δομών, για την επίλυση τοπικών ζητημάτων. Αναζητούν καλές πρακτικές και εργάζονται σε δίκτυα τα οποία διασπούν τα κλειστά σιλό, ενεργοποιώντας μηχανισμούς διάδρασης μεταξύ πόλεων, φορέων, ιδρυμάτων και ομάδων πολιτών, δημιουργώντας συνέργειες σε τομείς αιχμής, όπως η συλλογή δεδομένων, η συγκέντρωση πόρων και τα συνεργατικά οικοσυστήματα δημόσιου-ιδιωτικού τομέα.

Τα προσωπικά οράματα δεν αρκούν και «τορπιλίζουν» την χειραφέτηση της τοπικής αυτοδιοίκησης και την διοικητική αυτοτέλειά της. Αντιθέτως, η αναγνώριση του ρόλου του Δημάρχου ως εκφραστή των αναγκών των δημοτών, οδηγεί στην υιοθέτηση αξιών όπως ανοιχτότητα, διαφάνεια, λογοδοσία, εντιμότητα, σεβασμός και εμπιστοσύνη.

Πού οδηγούν οι παραπάνω προβληματισμοί; Σε αναζήτηση μιας νέας ταυτότητας για το αξίωμα του Δημάρχου και κατ’ επέκταση για την τοπική αυτοδιοίκηση. Οι επικαιροποιημένες παράμετροι που συμβάλλουν σε αυτό, δεν είναι άλλες από τη διάθεση για διαλειτουργικότητα, την αναγνώριση των ποιοτικών τοπικών χαρακτηριστικών, τον εντοπισμό κοινών αναφορών με τη διεθνή κοινότητα, την αξιοποίηση της καινοτομίας , τη συνεχή αλληλοτροφοδότηση με τις τοπικές κοινωνίες, και κυρίως, το πολιτικό σθένος για αναγνώριση και ανάδειξη του Δήμου ως φορέα ενίσχυσης της δημοκρατίας, που τόσο έχουμε ανάγκη.